Polska
zachodniopomorskie
białogardzki
2 sierpnia 1299
Emilia Bury
25,73 km²
23 m n.p.m.
22 561[1]876,83 os./km²
94
78-200
ZBI
3201011
0949690
Białogard (niem. Belgard) – miasto w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba powiatu białogardzkiego oraz gminy wiejskiej Białogard. Dziewiąty ośrodek miejski województwa (pod względem liczby ludności).
Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Białogard liczył 23 811 mieszkańców[2] i był pod względem liczby ludności dziewiątym miastem w województwie zachodniopomorskim[3].
Białogard jest ośrodkiem handlowym i ma magazyn zbożowy.
Położone jest na Równinie Białogardzkiej, nad rzeką Parsętą i mniejszą rzeką Liśnicą, ok. 145 km na północny wschód od Szczecina. Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 25,73 km²[4]. Miasto stanowi 3% powierzchni powiatu.
Według danych z roku 2002[5] Białogard posiada:
Nazwa notowana była wielokrotnie w czasie średniowiecza. Notuje go w roku 1124 Żywot Ottona, biskupa bamberskiego, jako Belgrod. W kronice Galla Anonima pojawia się jako civitas Albam[6] (aczkolwiek nie można wykluczyć, że kronikarz miał na myśli Białogardę[7]). W innych dokumentach historycznych nazwa notowana jest jako Belegarde (1159, 1176), Belegarda (1194), Belgard (1229). Końcówka -gard jest pozostałością pomorskiej formy będącej odpowiednikiem ogólnopolskiej -gród[8].
Na polskich mapach przed 1939[9] – m.in. na mapie wojskowej z 1937 r. – podano polski egzonim Białogród[10].
Przez krótki okres po II wojnie światowej miasto nosiło nazwę Białogród[11][12][13]. Obecna nazwa została wprowadzona rozporządzeniem ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 roku[14].
Pierwsze wzmianki historyczne u Galla Anonima – miasto królewskie i znakomite, zwane Białym (łac. Urbus regia et egregia. Alba nomine)[15]. Gród został zdobyty dwukrotnie w 1102 i 1107 roku przez Bolesława III Krzywoustego[16]. 2 sierpnia 1299 roku książę Bogusław IV nadał istniejącej już osadzie przywilej lokacyjny według zasad regulowanych przez prawo lubeckie[16]. Na XIV wiek przypada wzrost znaczenia miasta w życiu gospodarczym Pomorza Zachodniego. W roku 1307 nadano miastu prawo składu na wszystkie towary. W roku 1315 książę Warcisław IV przeniósł z Anklam do Białogardu rezydencję książęcą, która istniała tu do 1321[16]. Od roku 1386 Białogard należał do Związku Hanzeatyckiego[17].
W XV i XVI wieku Białogard dzielił zmienne losy Pomorza Zachodniego, związane z rywalizacją książąt pomorskich z Brandenburgią. W 1469 r. miał miejsce zatarg między Białogardem a Świdwinem, który przeszedł do historii jako tzw. wojna o krowę[16]. Upadek znaczenia miasta związany był z okresem wojny trzydziestoletniej, kiedy to liczba ludności spadła o dwie trzecie, a miasto popadło w długi z powodu konieczności utrzymywania garnizonów wojsk cesarskich i szwedzkich. Od kończącego wojnę pokoju westfalskiego w roku 1648 Białogard wchodził w skład Brandenburgii. Od 1714 roku Białogard był miastem garnizonowym, w 1724 powstał powiat białogardzki, w 1765 zabudowę miasta zniszczył potężny pożar[16]. Od połowy XIX wieku nastąpił rozwój przemysłu, głównie przetwórczego opartego na miejscowych produktach i surowcach rolno-leśnych. W połowie XIX wieku Białogard otrzymał też połączenie kolejowe ze Szczecinem, Koszalinem (1858) i Kołobrzegiem (1859) oraz Szczecinkiem (1878). W 1911 roku uruchomiono dwie linie kolei wąskotorowej: Białogard-Bobolice oraz Białogard-Rarwino (Białogardzka Kolej Dojazdowa).
W latach 1900–1901 wybudowano nowe koszary (ul. Kołobrzeska). Następne koszary oraz szpital wojskowy powstały w 2. połowie lat 30. XX wieku. W 1939 roku stacjonowały tu pułki zmechanizowane 32 dywizji, której sztab zlokalizowany był w Koszalinie. W okresie II wojny światowej na terenie miasta i w jego okolicach zlokalizowano kilka obozów dla robotników przymusowych i jeńców wojennych. Białogard został zdobyty w dniu 5 marca 1945 roku przez oddziały radzieckie 19 Armii, 1 Armii Pancernej, 2 Samodzielnego Korpusu Kawalerii Gwardii oraz 1 Armii Wojska Polskiego. Dowództwo Armii Czerwonej lokuje w mieście silny garnizon swoich wojsk, który stacjonował tu do 1993[16][18].
Po wojnie Białogard stał się siedzibą powiatu, obejmującego swoim zasięgiem tereny przedwojennego powiatu białogardzko-świdwińskiego (Kreis Belgard-Schievelbein). W latach 50. i 60. XX wieku, m.in. w następstwie braku ujęcia w tzw. planie 6-letnim, nastąpił regres przemysłu, który rozwijał się tylko przez rozbudowę i modernizację istniejących zakładów. W latach 70. XX wieku Białogard był znaczącym ośrodkiem przemysłu elektronicznego (filia Warszawskich Zakładów Radiowych „Rawar”, przekształcona następnie w nowy zakład „Unitra-Eltra”)[19]; pod firmą „Unicon” funkcjonuje do dziś, choć w znacznie ograniczonym zakresie. Jak dawniej zajmuje ciekawe architektonicznie zabudowania po dawnej elektrowni miejskiej między dwiema liniami kolejowymi[19].
W 1961 roku wzniesiono w mieście Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej przy ul. Kopernika[20].
W okolicy Białogardu, niedaleko wsi Podborsko, znajdowała się jednostka wojskowa Armii Radzieckiej na terenie której przechowywana była broń nuklearna[21].
Do lat 90. XX w.[22] stacjonowały tu 3 znaczne zgrupowania jednostek Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej. Obecnie dawne koszary są wyremontowane i zagospodarowane (mieszkania, szkoły, urzędy, przedsiębiorstwa)[23].
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[24][25]:
inne zabytki:
Pomniki i miejsca pamięci narodowej
Według danych z 31 grudnia 2011 r. miasto miało 24450 mieszkańców[27]. Według danych z 31 grudnia 2017 r. miasto miało 24368 mieszkańców. Według danych z 1 stycznia 2020 Białogard liczył 24146 mieszkańców[28].
Struktura demograficzna mieszkańców miasta Białogard 31 grudnia 2007[29]:
Gminę miejską Białogard zamieszkuje 50,5% ludności całego powiatu. Na 1 km² przypada 948 osób – tym samym jest to gmina o największej gęstości zaludnienia w powiecie.
Na terenie Białogardu istnieje podstrefa Kostrzyńsko-Słubickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej obejmującą wyznaczone 2 kompleksy[30].
W III kwartale 2012 Białogard miał 1989 zarejestrowanych bezrobotnych[31]
W 2016 wykonane wydatki budżetu gminy wynosiły 93,2 mln zł, a dochody budżetu 92,5 mln zł. Zobowiązania samorządu (dług publiczny) według stanu na koniec 2016 r. wynosiły 22 mln zł, co stanowiło 23,7% dochodów[32].
W Białogardzie znajduje się zakład produkcji płyt klejonych[33]. Ponadto w mieście ma miejsce produkcja w sektorze zbóż i traw[34].
Kolejny zakład zbożowo-młynarski zajmuje się produkcją mąki pszennej i żytniej[35].
W mieście zlokalizowany jest szpital powiatowy z 6 oddziałami[36].
Przez Białogard przebiega droga wojewódzka nr 163 oraz dawna droga wojewódzka nr 166, która pełni rolę obwodnicy wschodniej. Planowana jest budowa północnej obwodnicy miasta[37], która obciąży ulice Połczyńską oraz Kołobrzeską. W odległości 7 km przebiega droga wojewódzka nr 112 (dawniej droga krajowa nr 6).
W Białogardzie działa komunikacja autobusowa prowadzona przez ZKM Białogard oraz prywatne firmy przewozowe do okolicznych miejscowości.
Na stacji Białogard przecinają się dwie jednotorowe, zelektryfikowane linie kolejowe:
Do lat 90. XX wieku Białogard był także stacją końcową dla dwóch linii kolejki wąskotorowej tzw. Białogardzka Kolej Dojazdowa, która obecnie nie funkcjonuje.
W Białogardzie znajduje się biblioteka publiczna przy ul. Grunwaldzkiej 46, która posiada trzy filie:
Miasto posiada 3 przedszkola miejskie:
Lista szkół publicznych działających w Białogardzie od września 2017:
Lista szkół prywatnych działających w mieście:
W październiku 2008 otwarto Centrum Kultury i Spotkań Europejskich, które organizuje różne imprezy kulturalne, np.: koncerty, przedstawienia teatralne. W CKiSE działają różne grupy artystyczne, m.in. Teatr Lalek Marko, Białogardzki Chór Kameralny Bel Canto i teatr Róż. W Białogardzie co roku odbywają się Międzynarodowe Dni Kultury Chrześcijańskiej.
Od roku 1969, rokrocznie w czerwcu, na przemian w Świdwinie i Białogardzie, odbywa się impreza rozrywkowa nawiązująca do wojny o krowę z 1469 roku.
Corocznie w lipcu lub sierpniu organizowane są Dni Białogardu – trwająca 2–3 dni impreza kulturalna, w czasie której występują polscy i zagraniczni artyści.
W kompleksie rekreacyjno-wypoczynkowym istnieje stosunkowo niedawno odnowiony stadion oraz klub sportowy z wieloma sekcjami. W lecie działają baseny miejskie.
Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące Kościoły i wspólnoty wyznaniowe:
Białogard ma status gminy miejskiej, miasto posiada 168 ulic. Mieszkańcy wybierają do Rady Miejskiej Białogardu 21 radnych[50]. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedziba władz miasta znajduje się przy ul. 1 Maja.
Burmistrzowie Białogardu:
Miasto jest siedzibą władz powiatu białogardzkiego, a także władz wiejskiej gminy Białogard. W Białogardzie działa prokuratura rejonowa, znajduje się tu również sąd rejonowy[51].
Białogard jest członkiem Związku Miast Polskich i Nowej Hanzy. W 2005 miasto otrzymało Dyplom Europejski, a od 5 sierpnia 2007 posiada Flagę Europy[52].
Mieszkańcy Białogardu wybierają posłów z okręgu wyborczego nr 40, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.
Miasto ma umowy partnerskie z następującymi miastami i gminami[53]:
Jalan Laksamana Yos Sudarso atau Jalan Yos Sudarso adalah nama salah satu jalan utama Jakarta. Nama jalan ini diambil dari nama seorang Pahlawan Nasional Indonesia yaitu Yos Sudarso. Jalan ini membentang sepanjang 6.6 KM dari Kebon Bawang, Tanjung Priok, Jakarta Utara sampai Kelapa Gading. Jalan ini merupakan salah satu bagian dari ruas Jalan Djakarta Bypass (meliputi Jl. Mayjen Sutoyo, Jl. D.I. Panjaitan, Jl. Jend. A. Yani, dan Jl. Yos Sudarso) yang memiliki panjang 18,08 km dari Cililitan…
تيغزانين تقسيم إداري البلد المغرب الجهة فاس مكناس الإقليم بولمان الدائرة بولمان الجماعة القروية سكورة مداز المشيخة إدراسن السكان التعداد السكاني 92 نسمة (إحصاء 2004) • عدد الأسر 17 معلومات أخرى التوقيت ت ع م±00:00 (توقيت قياسي)[1]، وت ع م+01:00 (توقيت صيفي)[1] تعدي
Artikel ini sebatang kara, artinya tidak ada artikel lain yang memiliki pranala balik ke halaman ini.Bantulah menambah pranala ke artikel ini dari artikel yang berhubungan atau coba peralatan pencari pranala.Tag ini diberikan pada November 2022. The Perfect MatchBerkas:ThePerfectMatchPoster.jpgTheatrical release posterSutradara Bille Woodruff Produser Yanelley Arty Alex Avant Johnson Chan Shakim Compere Douglas Shaffer Ditulis oleh Brandon Broussard Gary Hardwick Dana Verde Pemeran Terrence J Ca…
American college basketball season 1954–55 Wisconsin Badgers men's basketballConferenceBig Ten ConferenceRecord10–12 (5–9 Big Ten)Head coachHarold E. FosterHome arenaUW FieldhouseSeasons← 1953–541955–56 → 1954–55 Big Ten Conference men's basketball standings vte Conf Overall Team W L PCT W L PCT No. 5 Iowa 11 – 3 .786 19 – 7 .731 No. 18 Illinois 10 – 4 .714 17 – 5 .773 No. …
National holiday in Myanmar Independence Dayလွတ်လပ်ရေးနေ့Stone Pillar of Independence in Yangon, Myanmar.Observed byMyanmarTypeNationalSignificanceThe day of the Declaration of Independence of Myanmar (Burma)CelebrationsSport activitiesfairsconcertsDate4 JanuaryFrequencyAnnual Independence Day (Burmese: လွတ်လပ်ရေးနေ့) is a national holiday observed annually in Myanmar every 4 January. The date celebrates Myanmar's Declaration of Independen…
Falaye Sacko Personalia Geburtstag 1. Mai 1995 Geburtsort Bamako, Mali Größe 179 cm Position rechte Außenverteidigung / Innenverteidigung Junioren Jahre Station 2010–2014 JS Centre Salif Keita Herren Jahre Station Spiele (Tore)1 2014–2015 Djoliba AC 2015–2016 Újpest Budapest 0 (0) 2015–2016 → VV St. Truiden (Leihe) 0 (0) 2016–2018 Vitória Guimarães B 63 (0) 2017–2022 Vitória Guimarães 98 (1) 2022 → AS Saint-Étienne (Leihe) 11 (0) 2022– HSC…
Cet article est une ébauche concernant le Rugby à sept et le Japon. Vous pouvez partager vos connaissances en l’améliorant (comment ?) selon les recommandations des projets correspondants. Cet article traite de l'équipe féminine. Pour l'équipe masculine, voir Équipe du Japon de rugby à sept. Japon Données clés Surnom Sakura Sevens Données clés Sélectionneur Keiko Asami Capitaine Ayaka Suzuki Données clés Coupe du monde · Participations 3 · Meilleur résul…
中华人民共和国驻澳大利亚联邦大使馆Embassy of the People's Republic of China in the Commonwealth of Australia中国使领馆标志概要類型大使館地點 澳大利亞堪培拉地址15 Coronation Drive, Yarralumla, ACT 2600[1]坐标35°18′07″S 149°07′24″E / 35.3019°S 149.1233°E / -35.3019; 149.1233使馆信息馆务辖区澳大利亚所属部門 中华人民共和国外交部大使肖千 网站中华人民共和国驻澳大利亚…
Tropical Islands Teil-Innenansicht – Südsee-Strand Eröffnung 19. Dezember 2004 Besucher 1.300.000 (2019) Fläche innen 66.000 m² + Außenbereich Amazonia ca. 40.000 m² Website www.tropical-islands.de Tropical Islands (Deutschland) Tropical Islands Lage des Parks 52.03841666666713.748194444444Koordinaten: 52° 2′ 18″ N, 13° 44′ 53″ O Außenansicht 2020 Tropical Islands (deutsch: Tropische Inseln; abgekürzt TI) ist ein Freizeitpark in Briesen im b…
Schoolslag Oleksandr Sydorenko tijdens een schoolslagwedstrijd. Algemene gegevens Organisatie KBZB / KNZB / FINA Start 1696 / Melchisédech Thévenot Olympisch 1904 Paralympisch 1960 Competities / Kampioenschappen Kampioenschappen BK / NK / EK / WK (korte baan)BK / NK / EK / WK (lange baan)OSWereldbeker Kampioenen Belgisch kampioen 50m29,68 Raf Vandevelde32,55 Fanny Lecluyse100m1.03,58 Jonas Coreelman1.09,55 Fanny Lecluyse200m2:13.42 Jonas Coreelman2.27,09 Fanny Lecluyse[1] Nederlands ka…
2021 Cincinnati mayoral election ← 2017 November 2, 2021 2025 → Candidate Aftab Pureval David Mann Party Nonpartisan Nonpartisan Alliance Democratic Democratic Popular vote 34,541 17,919 Percentage 65.84% 34.16% Precinct results:Pureval: 50-60% 60-70% 70-80% 80-90% >90%Mann: 50-60% …
Artikel ini tidak memiliki referensi atau sumber tepercaya sehingga isinya tidak bisa dipastikan. Tolong bantu perbaiki artikel ini dengan menambahkan referensi yang layak. Tulisan tanpa sumber dapat dipertanyakan dan dihapus sewaktu-waktu.Cari sumber: Gunung Parahu – berita · surat kabar · buku · cendekiawan · JSTOR Gunung ParahuTitik tertinggiKetinggian2.590 m (8.500 ft)Koordinat7°06′41″S 109°33′08″E / 7.1113°S 109.5…
Zearalenone Names Preferred IUPAC name (3S,11E)-14,16-Dihydroxy-3-methyl-3,4,5,6,9,10-hexahydro-1H-2-benzoxacyclotetradecine-1,7(8H)-dione Other names Mycotoxin F2 Identifiers CAS Number 17924-92-4 Y 3D model (JSmol) Interactive image ChEBI CHEBI:10106 Y ChEMBL ChEMBL454173 Y ChemSpider 4444897 Y ECHA InfoCard 100.038.043 KEGG C09981 Y PubChem CID 5281576 UNII 5W827M159J Y CompTox Dashboard (EPA) DTXSID0021460 InChI InChI=1S/C18H22O5/c1-12-6-5-9-14(19)8-4-2-3-7-13-1…
Opera by Jules Massenet ThérèseOpera by Jules MassenetPoster design for the Paris première highlighting Lucy Arbell as Thérèse.LibrettistJules ClaretieLanguageFrenchPremiere7 February 1907 (1907-02-07)Opéra de Monte-Carlo Thérèse is an opera in two acts by Jules Massenet to a French libretto by Jules Claretie.[1] While Thérèse remains among Massenet's lesser-known works,[2] the piece has spawned a number of revivals and recordings.[citation needed]…
Charitable humanitarian organization This article's lead section may be too short to adequately summarize the key points. Please consider expanding the lead to provide an accessible overview of all important aspects of the article. (November 2023) OxfamNamed afterOxford Committee for Famine ReliefFounded5 October 1942; 81 years ago (1942-10-05)Founded atOxford, EnglandTypeInternational NGORegistration no.202918[1]FocusPoverty eradicationDisaster reliefAdvocacyPolic…
2001 studio album by Agnostic FrontDead YuppiesStudio album by Agnostic FrontReleasedSeptember 25, 2001RecordedBig Blue Meenie Studios,Jersey City, New JerseyGenreHardcore punkLength29:11LabelEpitaph RecordsProducerRoger MiretAgnostic Front chronology Unity(1999) Dead Yuppies(2001) Another Voice(2004) Professional ratingsReview scoresSourceRatingAllMusic [1] Dead Yuppies is the seventh full-length studio album from New York hardcore band Agnostic Front. It was released in Septemb…
Berikut adalah Daftar Anggota Dewan Perwakilan Daerah periode 2014-2019, ditampilkan berdasarkan provinsi yang diwakilinya.[1] Aceh SumatraUtara SumatraBarat Riau KepRiau Bengkulu Sumatera Selatan Lampung Kep. BangkaBelitung Jambi Banten Jakarta JawaBarat JawaTengah Yogyakarta JawaTimur KalimantanBarat KalimantanTengah KalimantanUtara KalimantanTimur KalimantanSelatan SulawesiBarat SulawesiTengah Gorontalo SulawesiUtara SulawesiSelatan SulawesiTenggara Bali Nusa TenggaraBarat Nusa Tengga…
Medication BuphenineClinical dataAHFS/Drugs.comInternational Drug NamesATC codeC04AA02 (WHO) G02CA02 (WHO)Identifiers IUPAC name 4-{1-hydroxy-2-[(1-methyl-3-phenylpropyl)amino]propyl}phenol CAS Number447-41-6PubChem CID4567ChemSpider4407UNII695DKH33EIChEMBLChEMBL114655 YCompTox Dashboard (EPA)DTXSID4023387 ECHA InfoCard100.006.531 Chemical and physical dataFormulaC19H25NO2Molar mass299.414 g·mol−13D model (JSmol)Interactive image SMILES OC(c1ccc(O)cc1)C(NC(C)CCc2ccccc…
Mid-size SUV series produced by Toyota Fortuner redirects here. For the Indian film, see Fortuner (film). Motor vehicle Toyota Fortuner2015 Toyota Fortuner Limited (GUN156, New Zealand)OverviewManufacturerToyotaAlso calledToyota Hilux SW4 (2004–2015)Toyota SW4ProductionNovember 2004 – presentBody and chassisClassMid-size SUVBody style5-door SUVLayoutFront-engine, rear-wheel-driveFront-engine, four-wheel-drivePlatformToyota IMV platformChassisBody-on-frameRelatedToyota HiluxToyota I…
Este artículo o sección necesita referencias que aparezcan en una publicación acreditada.Este aviso fue puesto el 12 de abril de 2018. Aprendiz de carpintero alemán en su año itinerante con el traje tradicional (se puede apreciar el metro en el bolsillo lateral) Los años de aprendizaje itinerante se refieren al período de movilidad que los profesionales pertenecientes a distintos gremios en la Europa Central de la Baja Edad Media y hasta la Industrialización realizaban después de su tie…
Lokasi Pengunjung: 3.143.204.248