Geyme
 Geyme yahni | |
| Turi | Yahni (stew) |
|---|---|
| Milliy oshxona | Eron oshxonasi |
| Asl nomi | قیمه |
| Kelib chiqishi | Fars, Ardobil, Qazvin, Busher, Koshon |
| Muallifi | Forslar |
| Asosiy komponentlari | Qo‘y go‘shti, pomidor, sariq yormalangan noʻxat, piyoz, quritilgan ohak (limo amani) |
Geyme (inglizcha: gheymeh, qeimeh; forscha: قیمه) – Eron oshxonasiga xos xoresh boʻlib, mayda toʻgʻralgan qo‘y go‘shti, pomidor, yormalangan noʻxat, piyoz va quritilgan ohakdan tayyorlanadi.
Taomning usti oltinrang, ingichka toʻgʻralgan va qarsildoq qilib qovurilgan kartoshkalar bilan bezatiladi. Baʼzan ustiga qovurilgan baqlajon ham qoʻshiladi. Odatda oq guruch (palov) bilan birga tortiladi[1].
Etimologiyasi
Geyme (yoki qeimeh) soʻzi forscha qadimgi shakl – qeemadan kelib chiqqan boʻlib, u esa turkiy tillardagi qıyma („maydalangan goʻsht“) soʻzidan olingan. Xuddi shu ildiz Urdu tilidagi qīmā / keema, turkchadagi kıyma va yunon tilidagi kimás soʻzlarida ham uchraydi[2][3].
Iroq varianti
Iroqda, ayniqsa shi’a musulmonlari uchun muqaddas boʻlgan Najaf va Karbalo shaharlarida, forscha geyme taomi juda sevib istemol qilinadi. Bunga Eron va Iroq oʻrtasidagi qadimiy madaniy va diniy aloqalar sabab boʻlgan. Asrlar davomida eronlik ziyoratchilar ziyorat uchun, ayniqsa Arbaʼin kabi yirik diniy tadbirlarda, bu shaharlarga kelib turgan. Ular maʼnaviy odatlari bilan birga oshpazlik anʼanalarini ham olib kelganlar – jumladan, geyme taomini. Geyme – yormalangan noʻxat, pomidor, quritilgan ohak (limu amani) va goʻshtdan tayyorlanadigan toʻyimli yahni boʻlib, koʻpincha uning ustiga qovurilgan kartoshka qoʻyiladi.
Eron variantlari
- Geyme sibzamini (forscha: قیمه سیب زمینی): ingichka toʻgʻralgan va qovurilgan kartoshka Fransuz kartoshka frisi bilan tayyorlanadi.
- Geyme bademjon (forscha: قیمه بادمجان): butun yoki uzun boʻlaklarga kesilgan qovurilgan baqlajon bilan tayyorlanadi.
- Geyme nesar (forscha: قیمه نثار): bodom va qovurilgan piyoz qoʻshiladi; Qazvinga xos.
- Pichagh geyme (forscha: پیچاق قیمه): bodom va qovurilgan piyoz bilan tayyorlanadigan alohida taom; Ardabilga xos. „Pichagh“ (ozarbayjoncha: *pıçaq*) – „pichoq“ degani, bu nom bodomning shakliga ishora qiladi.
- Geyme rashti (forscha: قیمه رشتی): nordon anor pastasi, anor sharbati, pomidor va verjus bilan tayyorlanadi; Rasht shahriga xos.
- Geyme noʻxud (forscha: قیمه نخود): yormalangan noʻxat oʻrniga butun noʻxud ishlatiladi; Eronning Fors koʻrfazi boʻyidagi hududlariga, jumladan Bushehrga xos.
- Geyme kadu (forscha: قیمه کدو): butun yoki uzun kesilgan qovurilgan qovoq bilan tayyorlanadi.
- Geyme beh (forscha: قیمه به): butun yoki uzun kesilgan qovurilgan beh mevalari bilan tayyorlanadi.
- Geyme bamiyah (forscha: قیمه بامیه): qovurilgan bamya bilan tayyorlanadi; taomda limon sharbati va dolchin ham ishlatiladi.
- Geyme jahromi (forscha: قیمه جهرمی): noʻxud va goʻsht bilan tayyorlanadi; Jahrom shahriga xos.
Manbalar
- ↑ Shaida, Margaret. The Legendary Cuisine of Persia (en). Grub Street Publishers, 2018-04-10. ISBN 978-1-911621-59-1.
- ↑ Platts, John. A Dictionary of Urdu, Classical Hindi, and English. London: W. H. Allen & Co, 1884 — 797-bet. ISBN 81-215-0098-2. Qaraldi: 2018-yil 6-may (2020-yil 13-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan).
- ↑ Oxford English Dictionary, s.v.
| Mahsulotlar |
| ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nonlar | |||||||||
| Salatlar |
| ||||||||
| Pishloqlar | |||||||||
| Shoʻrva va oshlar |
| ||||||||
| Taomlar |
| ||||||||
| Souslar | |||||||||
| Gazaklar | |||||||||
| Shirinliklar va desertlar | |||||||||
| Ichimliklar | |||||||||
| Asboblar | |||||||||
| Aloqador oshxonalar | |||||||||
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.