Polska
1857
dr hab. Filip Kaczmarek, prof. UEP(od 2020)
0000103951
10 kwietnia 2002
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk (PTPN) – regionalne towarzystwo naukowe ogólne założone w 1857 w Poznaniu, skupiające obecnie[kiedy?] około tysiąca uczonych z całej Polski, tworzących korporację na prawach stowarzyszenia. W 1919 dzięki zaangażowaniu członków towarzystwa utworzono Uniwersytet Poznański[1].
Są to w szczególności naukowcy pracujący w instytucjach naukowych Poznania, zwłaszcza w szkołach wyższych miasta. Podstawową formą działalności PTPN są zebrania naukowe w komisjach i w wydziałach, na które dzieli się towarzystwo. Podczas takich spotkań członkowie (zgodnie z tradycją bez honorarium) lub goście z kraju i zagranicy przedstawiają referaty, które są następnie dyskutowane przez wszystkich obecnych. Większość wygłaszanych tekstów jest następnie publikowana w czasopismach i książkach wydawanych przez towarzystwo. Rocznie odbywa się około 50−70 takich zebrań. Z PTPN związana jest również Fundacja Brzeskich, wspierająca badania archeologiczne. Od 1998 PTPN przyznaje co trzy lata nagrodę naukową im. Augusta Cieszkowskiego.
Od 2020 prezesem towarzystwa jest historyk i politolog dr hab. Filip Kaczmarek[2].
Pierwsze zebranie korporacji, nazwanej pierwotnie Towarzystwo Przyjaciół Nauk Poznańskie odbyło się 13 lutego 1857. Na spotkaniu tym obecnych było 42 członków założycieli, wśród których głównymi inicjatorami powołania tej organizacji naukowej byli: dr Kazimierz Szulc, ksiądz Franciszek Ksawery Malinowski, Kazimierz Jarochowski, Leon Wegner, Roger Maurycy Raczyński oraz Tytus Działyński. Pierwszym prezesem został natomiast August Cieszkowski. Po nim tę funkcję sprawowały kolejno takie osobowości jak: Tytus Działyński, ponownie August Cieszkowski, Karol Libelt, Stanisław Egbert Koźmian, po raz kolejny Cieszkowski, arcybiskup Edward Likowski, członkami zaś były takie osoby jak Hipolit Cegielski, Teodor Teofil Matecki, Władysław Bentkowski czy Roman May. Powstanie Towarzystwa było niezwykle istotnym elementem w walce o zachowanie polskości Wielkopolski.
Nawet ówczesna dewiza PTPN: unguibus et rostro (pazurami i dziobem), odnosiła się do metod koniecznych dla obrony zagrożonej polskiej kultury i nauki, gdzie w przeciwieństwie do pozostałych zaborów nie istniała żadna polska wyższa uczelnia. PTPN, które początkowo było głównie ukierunkowane humanistyczne i artystyczne (od początku swojego istnienia PTPN zabiegało o powstanie w Poznaniu pierwszego na świecie pomnika Adama Mickiewicza) szybko poszerzyło swoje działanie na nauki ścisłe i przyrodnicze prowadząc regularne prace naukowe na tych polach. Wydział Przyrodniczy towarzystwa badał pod kątem fizjograficznym Polskę Zachodnią, w samym towarzystwie urządzono laboratorium chemiczne, zaś Wydział Lekarski stał się zaczątkiem Wydziału Lekarskiego późniejszego Uniwersytetu Poznańskiego. Równolegle z pracami naukowymi PTPN prowadziło ożywioną działalność wydawniczą publikując takie periodyki jak Roczniki PTNP, Zapiski Archeologiczne Poznańskie czy Nowiny Lekarskie. Prężnie działająca organizacja nawiązała także międzynarodowe kontakty naukowe nie tylko z Berlinem, ale także Petersburgiem, Pragą, Ołomuńcem, Belgradem, Charkowem, Kopenhagą, a także, co było ważne w zachowaniu spójności narodowej z leżącymi poza granicami zaborczego państwa innymi polskimi ośrodkami naukowymi: Warszawą, Krakowem i Lwowem.
Dzięki badaniom, wymianie i darowiznom szybko powiększała się biblioteka Towarzystwa (kierowana przez Ludwikę Dobrzyńską-Rybicką), a także zbiory muzealne obejmujące pamiątki historyczne i narodowe, które stały się bazą do powstania w późniejszym okresie Muzeum Narodowego w Poznaniu. Na tym polu, na rzecz towarzystwa nieocenione usługi oddał Seweryn Mielżyński, który przekazał PTPN swoje kolekcje sztuki obejmujące między innymi zbiory odkupione od Edwarda Rastawieckiego oraz należącą do Mielżyńskich Galerię Miłosławską, a także zbiory archeologiczne i numizmatyczne. To również z fundacji Seweryna Mielżyńskiego Towarzystwo otrzymało swoją siedzibę zaprojektowaną przez Zygmunta Gorgolewskiego. Dzięki własnemu budynkowi PTPN stało się centrum kulturalnym, naukowym i muzealnym dbającym o rozwój kultury narodowej w Wielkopolsce. Siedzibę tę, w początku XX wieku dzięki składkom poznaniaków, a szczególnie kupca i finansisty Romana Plewkiewicza, rozbudowano. Projekt wykonał Roger Sławski, który jako członek PTPN, zgodnie z tradycją zrobił to za darmo. Do dwóch pierwotnych oficyn dodano wówczas dwie kolejne oraz budynek od ulicy nadając siedzibie PTPN przy ul. Seweryna Mielżyńskiego 27/29 w Poznaniu dzisiejszy wygląd[3].
W 1912 powołano Wydział Techniczny PTPN, pod przewodnictwem inż. Henryka Suchowiaka, przystąpili do niego m.in. architekci Stefan Cybichowski, Marian Andrzejewski i Kazimierz Ulatowski. Pod koniec 1912 Wydział Techniczny PTPN liczył 56 członków czynnych i 5 członków korespondentów[4]. Wybuch wojny przerwał działalność Wydziału Technicznego, ostatnie zebranie miało miejsce 4 stycznia 1916.
W momencie odzyskania niepodległości w 1918 PTPN wzmogło jeszcze bardziej swą działalność dążąc do powstania w Poznaniu uniwersytetu. W sposób naturalny po powołaniu do życia Wszechnicy Piastowskiej, jej pierwszym rektorem został ówczesny prezes Towarzystwa – Heliodor Święcicki. Jego następca na fotelu prezesa PTPN, Bronisław Dembiński przeprowadził natomiast konieczną reformę towarzystwa. Większość zbiorów przekazano do publicznych muzeów, zaś samo Towarzystwo przeszło ewolucję od instytucji naukowej (funkcję tę przejął Uniwersytet) do wolnej korporacji akademickiej skupiającej naukowców z uczelni.
Okres II wojny światowej przyniósł poważne straty PTPN, zarówno w postaci śmierci ponad stu członków, jak i zniszczeniu części zbiorów, archiwów i siedziby.
Po zakończeniu walk, 16 maja 1945 wznowiono prace PTPNu. Pierwszą z odrodzonych komisji była Komisja Historyczna. Za kadencji Zygmunta Lisowskiego stopniowo odtworzono Towarzystwo wracając do badań naukowych, w tym ponownie nad fizjografią Polski Zachodniej, a także wydawano prace naukowe prowadząc równolegle działania popularyzatorskie i odtwarzając zbiory biblioteczne. Towarzystwem kierowali wówczas kolejni prezesi: Zygmunt Wojciechowski, Kazimierz Tymieniecki, Stefan Barbacki, Gerard Labuda, Zdzisław Kaczmarczyk, Zbigniew Zakrzewski. Jednak nieprzychylny stosunek władz wobec niezależnej organizacji naukowej sprawił, że PTPN utraciło część majątku. Natomiast przemiany społeczne w schyłkowym okresie PRL osłabiły chęć do darmowej pracy na rzecz Towarzystwa, które znalazło się w sytuacji kryzysowej. Na szczęście dla PTPN po 1989 za prezesury Antoniego Gąsiorowskiego odzyskano część majątku, co mimo obcięcia dotacji państwowych pozwoliło na uzyskanie podstaw finansowych do kontynuowania pracy Towarzystwa i jego odnowy.
W okresie międzywojennym honorowymi członkami Towarzystwa byli[5]:
2014 greatest hits album by The RamonesMorrissey Curates The RamonesGreatest hits album by The RamonesReleasedNovember 28, 2014Recorded1976–1980GenrePunk rockLabelRhino RecordsRamones compilation album chronology Essential(2007) Morrissey Curates The Ramones(2014) Morrissey Curates The Ramones is a compilation album by the American punk rock band the Ramones, compiled by British musician Morrissey. It consists primarily of songs from their first four albums, Ramones, Leave Home, Rocket…
College basketball team This article needs additional citations for verification. Please help improve this article by adding citations to reliable sources. Unsourced material may be challenged and removed.Find sources: Rhode Island Rams men's basketball – news · newspapers · books · scholar · JSTOR (September 2014) (Learn how and when to remove this template message) Rhode Island Rams 2023–24 Rhode Island Rams men's basketball team UniversityUniversity …
Gioacchino IIIPatriarca di CostantinopoliInsediamento16 ottobre 1878 (I) - 7 giugno 1901 Fine patriarcato11 aprile 1884 (I) - 26 novembre 1912 (II) PredecessoreGioacchino II (I) - Costantino V (II) SuccessoreGioacchino IV (I) - Germano V (II) NascitaCostantinopoli30 gennaio 1834 MorteCostantinopoli26 novembre 1912 (78 anni) Manuale Gioacchino III il Magnifico (in greco Ιωακείμ Γ' ο Μεγαλοπρεπής?; Costantinopoli, 30 gennaio 1834 – Costantinopoli, 26 novembre 1912…
DHA Valley is a subdivision of Defence, Islamabad.[1][2] About 110,000 civilians, 41,000 serving and retired military officers and families of martyrs. The total land of 165,000 kanals. [1] Plots will be given to alloties in December 2022 as per new plan given by administration after paying up fee of Development charges. Details DHA Valley is a joint venture between DHA Islamabad, Bahria Town, and Habib Rafiq. The plan includes a secure community with parks, utilities, commercial…
Beeldmerk Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) is een agentschap van de Europese Unie, opgericht in 1994 en gevestigd in Bilbao (Spanje). Europa wordt geconfronteerd met talrijke problemen inzake veiligheid en gezondheid op het werk, die geen enkel land alleen kan oplossen. Het agentschap is daarom opgericht om de enorme hoeveelheid kennis en informatie waarover Europa beschikt (vooral op het gebied van preventieve maatregelen), te bundelen. Het agentschap …
Pulau Kelor Pulau KherkofPulauLuas • Total0,008 km2 (0,003 sq mi)Ketinggian1 - 1,5 m (−3,9 ft) Pulau Kelor dahulu dikenal dengan nama Pulau Kerkhof merupakan pulau yang berada pada gugusan Kepulauan Seribu. Secara administratif termasuk dalam wilayah Kabupaten Administratif Kepulauan Seribu provinsi DKI Jakarta. Pulau Kelor terletak berdekatan dengan gugusan yang sama dengan Pulau Petondan Besar, Pulau Petondan Kecil, Pulau Kelapa, Pulau Onrust, Pulau Cipur…
Cointreau. Cointreau adalah sebuah merk dari minuman beralkohol sejenis triple sec yang berasal dari Prancis dan dibuat dari kulit jeruk yang dikeringkan.[1][2][3] Cointreau pertama kali dibuat pada 1875 oleh Eduourd Cointreau, anak dari Edouard-Jean Cointreau.[4] Eduourd Cointreau juga menciptakan botol bersisi persegi yang masih digunakan hingga saat ini.[4] Kandungan alkohol dalam Cointreau adalah 40% dikarenakan proses distilasi yang digunakan.[2…
Masjid al-BahrPemandangan minaretAgamaAfiliasi agamaIslamDistrikTengahLokasiLokasi Jaffa, IsraelKoordinat32°3′20″N 34°45′10″E / 32.05556°N 34.75278°E / 32.05556; 34.75278Koordinat: 32°3′20″N 34°45′10″E / 32.05556°N 34.75278°E / 32.05556; 34.75278{{#coordinates:}}: tidak bisa memiliki lebih dari satu tag utama per halamanArsitekturJenisMasjidGaya arsitekturOttomanRampungAbad ke-16Menara1 Masjid al-Bahr (Arab: مسجد ا
For information on citizenship in Somaliland, see Somaliland citizenship and nationality. Somali Citizenship LawParliament of Somalia Long title An Act relating to Somali citizenship Enacted byGovernment of SomaliaEnacted22 December 1962Status: Current legislation Somali nationality law is regulated by the Constitution of Somalia, as amended; the Somali Citizenship Law, and its revisions; and various international agreements to which the country is a signatory.[1][2] These l…
Hey Monday discographyHey Monday liveStudio albums1Music videos4EPs2Singles4Other appearances1 This following is a comprehensive listing of official releases by Hey Monday, a four-piece American pop punk band, formed in 2008 in West Palm Beach, Florida. They released their debut album Hold On Tight in 2008 which produced notable singles Homecoming and How You Love Me Now. The album was followed up with their 2010 EP Beneath It All, which achieved moderate commercial success and Candles EP in 201…
1920s novel by Ole Edvart Rølvaag Giants in the Earth Cover of first English edition of Giants in the EarthAuthorOle Edvart RølvaagCountryNorwayLanguageNorwegianGenreNovelPublished1924-1925PublisherAschehougFollowed byPeder Seier Giants in the Earth (Norwegian: I de dage) is a novel by Norwegian-American author Ole Edvart Rølvaag. First published in Norwegian as two volumes in 1924 and 1925, it was published in English in 1927, translated by Rølvaag and author Lincoln Colcord (188…
AstroballeNama lengkapL'AstroballeLokasiVilleurbanne, PrancisKoordinat45°45′59″N 4°54′26″E / 45.76639°N 4.90722°E / 45.76639; 4.90722Koordinat: 45°45′59″N 4°54′26″E / 45.76639°N 4.90722°E / 45.76639; 4.90722Transportasi umum Laurent Bonnevay–AstroballeKapasitas5,556[1]PermukaanParketDibuka1995PemakaiASVEL Basket Astroballe adalah sebuah arena di Villeurbanne, Prancis. Referensi ^ 0 ME,Astroballe (5556 places) (dala…
原田十衛 原田 十衛(はらだ じゅうえ、文久元年12月27日[1](1862年1月26日) - 昭和16年(1941年)8月7日[1])は、日本の衆議院議員(立憲政友会→政友本党→立憲政友会)、ジャーナリスト。 経歴 肥後国飽田郡古町村(現在の熊本県熊本市西区二本木)に生まれる[2]。西南戦争の際には熊本隊に加わって、薩摩軍とともに戦った[3]。1883年(明治16年)…
City in Iowa, United StatesUnionville, IowaCityThe post office building in Unionville, IowaLocation of Unionville, IowaCoordinates: 40°49′05″N 92°41′45″W / 40.81806°N 92.69583°W / 40.81806; -92.69583Country United StatesState IowaCountyAppanooseArea[1] • Total0.75 sq mi (1.95 km2) • Land0.75 sq mi (1.95 km2) • Water0.00 sq mi (0.00 km2)Elevation[2]948…
Pour les articles homonymes, voir Tambour. Tambour précédant l'entrée d'une maison enneigée à Saint-Pierre-et-Miquelon. Le tambour est un élément d'architecture vernaculaire consistant en une saillie sur un bâtiment au niveau du rez-de-chaussée ayant pour fonction d'abriter du vent et des intempéries. Il se retrouve au Québec et à Saint-Pierre-et-Miquelon où il est considéré comme un trésor patrimonial. Définition Le tambour est un édicule précédant l’entrée d’un bâtime…
Uang logam Antigonus (40-37 SM) Uang logam Hashmonayim (bahasa Inggris: Hasmonean coinage) adalah uang-uang dari logam yang dicetak oleh raja-raja Hashmonayim. Yang diketemukan hanya uang-uang dari perunggu dalam berbagai denominasi; yang terkecil bernilai satu prutah atau setengah prutah. Dua uang denari perak Romawi juga dikaitkan dengan zaman Hashmonayim; salah satunya memuat tulisan BACCIUS JUDAEAS; arti pastinya belum jelas. Keduanya memuat gambar seseorang yang diduga adalah Yehuda Ari…
Type of jewelry and body piercing This article needs additional citations for verification. Please help improve this article by adding citations to reliable sources. Unsourced material may be challenged and removed.Find sources: Earring – news · newspapers · books · scholar · JSTOR (March 2023) (Learn how and when to remove this template message) EarringsTypes of earring: 1) helix/cartilage 2) industrial 3) rook 4) daith 5) tragus 6) snug 7) conch 8) anti…
Anta TPSCountryIndiaLocationAntah, Baran district, RajasthanCoordinates25°11′2″N 76°19′10″E / 25.18389°N 76.31944°E / 25.18389; 76.31944StatusOperationalOwner(s)NTPCOperator(s)NTPC LimitedThermal power stationPrimary fuelNatural gasCooling sourceChambal RiverCombined cycle?YesPower generation Units operational3 × 89 MW1 × 153 MWNameplate capacity420 MW[edit on Wikidata] NTPC Anta is a natural gas-fired po…
American author (born 1937) Kirkpatrick SaleSale in 1988Born (1937-06-27) June 27, 1937 (age 86)Ithaca, New York, U.S.Alma materCornell University (B.A., History, 1958)OccupationAuthorSpouse Faith Apfelbaum (m. 1958; died 1999) Kirkpatrick Sale (born June 27, 1937) is an American author who has written prolifically about political decentralism, environmentalism, luddism and technology. He has been described as having a philosophy unif…
Wheelchair propelled by electric motor This article needs additional citations for verification. Please help improve this article by adding citations to reliable sources. Unsourced material may be challenged and removed.Find sources: Motorized wheelchair – news · newspapers · books · scholar · JSTOR (August 2012) (Learn how and when to remove this template message) A front-wheel-drive chair with a captain's chair seat Disability Theory and models Disabili…
Lokasi Pengunjung: 3.14.246.41