Udórz
| wieś | |
 Spichrz w Udorzu | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2008) |
292 |
| Strefa numeracyjna |
32 |
| Kod pocztowy |
42-439[2] |
| Tablice rejestracyjne |
SZA |
| SIMC |
0226075 |
Położenie na mapie gminy Żarnowiec  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa śląskiego  | |
Położenie na mapie powiatu zawierciańskiego  | |
 50°27′30″N 19°47′12″E/50,458333 19,786667[1]
| |
Udórz – wieś w Polsce w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Żarnowiec; położona nad Udorką.
Części wsi
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0226081 | Grobla | część wsi |
| 0226098 | Joty | część wsi |
| 0226106 | Karaśnik | część wsi |
| 0226112 | Łany | część wsi |
| 0226129 | Podechlinie | część wsi |
| 0226135 | Pohulanka | część wsi |
| 0226141 | Wymysłów | część wsi |
Historia
Pierwsze pisemne wzmianki o osadzie pochodzą z 1257 i 1262 roku, gdy należała ona do uposażenia klasztoru klarysek w Zawichoście, a później w Skale. Od 1354 miejscowość należała do klasztoru miechowskiego, jednak już w 1365 r. bożogrobcy przekazali Udórz Długoszom herbu Wieniawa. Zamek w Udorzu zaczęto wznosić na przełomie XIV i XV wieku, zapewne z inicjatywy ówczesnego właściciela wsi, którym był Iwo z Obiechowa herbu Wieniawa, sprawujący w tym okresie urząd wielkorządcy krakowskiego[5].
W 1766 roku Romuald Walewski (1738-1812), kapitan wojsk koronnych, ówczesny właściciel dóbr Udórz, dał oblig Józefowi Ostaszewskiemu, burgrabiemu zakroczymskiemu, na 31,000 złotych polskich o dobra Udórz. W 1788 tenże Józef Ostaszewski (1727-1808[wymaga weryfikacji?]), początkowo posesor, był już właścicielem Udorza. Całość tych dóbr nabył od Teodora Wessla, kawalera orderu Orła Białego. W roku 1802 sporządził testament rozporządzając dobrami Udórz i Koryto wartości około 300,000 złotych polskich. Wkrótce potem Udórz przeszedł poprzez jego córkę, Józefę, zamężną z Janem Nepomucenem Kulczyckim, w ręce rodziny Kulczyckich. Józef Ostaszewski zmarł 19 maja 1807[wymaga weryfikacji?] i został pochowany w Pilicy[6]. W 1944 miała tu miejsce potyczka z Niemcami, w wyniku której pojmano trzech żołnierzy Armii Krajowej, w tym Halinę Grabowską[7].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.
Atrakcje turystyczne
- Tor Wyścigów Konnych „Ibkowa Łąka”
Stadnina koni
W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne – Stadnina Koni Udórz. Jednostką nadrzędną była Stadnina Koni Trzebienice (później Stadnina Koni Skarbu Państwa Trzebienice). W 1995 nastąpiło wydzielenie i przekształcenie w spółkę Agencji Nieruchomości Rolnych pod nazwą Stadnina Koni w Udorzu Sp. z o.o.. W 2002 nastąpiła prywatyzacja stadniny[8].
Zabytki
- ruiny zamku rycerskiego
- park z końca XIX w.
- drewniane spichlerze (z 1783 i z 1830 r.)
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 142479.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1312 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
- ↑ Udórz – zamek. medievalheritage.eu. [dostęp 2023-01-29].
- ↑ 'Teodor Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, t. 31, Poznań 1908, s. 52, 56, 58; Łódzkie sprawozdania archeologiczne, t. 7-8, Łódź 2001, s. 389; Historia kościoła i klasztoru franciszkanów w Pilicy na stronie http://www.jura-pilica.com
- ↑ Sławomir Kita, Patron Szkoły [online], spchlina.szkolnastrona.pl [dostęp 2025-03-17].
- ↑ Stadnina Koni w Udorzu – O stadninie
Linki zewnętrzne
- Udorz, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 743.
- Udórz – historia i charakterystyka. zarnowiec.pl. [dostęp 2023-01-29].
- Udórz. polskiezabytki.pl. [dostęp 2023-01-29].
- Spichlerz. zabytek.pl. [dostęp 2023-01-29].
- Zabytkowe spichlerze w Udorzu. map4u.pl. [dostęp 2023-01-29].
| Wsie | |
|---|---|
| Integralne części wsi |
|
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.