Sturmanit
| |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Ca12Fe43+(SO4)5[B(OH)4]2(OH)24·50H2O[1] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
2,5[1] |
| Przełam |
brak |
| Łupliwość | |
| Pokrój kryształu |
pryzmatyczny[4], tabliczkowy, dwupiramidalny[2], heksagonalny, spłaszczony, wydłużony[1] |
| Przezroczystość |
przeświecający, przezroczysty[1] |
| Układ krystalograficzny | |
| Klasa krystalograficzna |
dwutrygonalna dwupiramidalna[1] |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[3] |
| Gęstość |
1,847 g/cm3[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
jasnożółty do bursztynowego[1], zielonkawożółty, brązowawo-pomarańczowy[3] |
| Rysa |
brązowa do żółtej[4], zielonkawożółta[2], żółto-biała[5], jasnożółta |
| Połysk |
szklisty, tłusty[1] |
| Współczynnik załamania |
1,499–1,505 (jednoosiowy)[3] |
| Inne |
|
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
7.DG.15[1] |
Sturmanit – bardzo rzadki minerał z gromady uwodnionych siarczanów. Należy do grupy ettringitu[4][2].
Zatwierdzony jako nowy minerał w 1981 roku przez IMA. Nazwa pochodzi od nazwiska chorwacko-kanadyjskiego mineraloga Bozidara Darko Sturmana (1937–2019)[1].
Właściwości
Jon Fe3+ może być zastąpiony przez jony Al3+ lub Mn3+[1]. Krystalizuje najczęściej w układzie trygonalnym[1]. Wykształca kryształy o pokroju tabliczkowym, spłaszczonym, wydłużonym lub pryzmatycznym[3][1]. Jest kruchy, przezroczysty do półprzezroczystego[4][2]. Zwykle w kolorze żółtym lub pomarańczowym, czasem lekko zielonkawym lub brązowym. Posiada szklisty, a na przełamach tłusty połysk[3] oraz zielonkawożółtą, jasnożółtą bądź brązowożółtą rysę[1].
Występowanie
Jest minerałem wtórnym występującym w strefie utleniania metamorficznych złóż manganu[4][6][2]. Towarzyszą mu najczęściej baryt, kalcyt, brucyt, kwarc[1], manganit, ettringit, charlesyt, andradyt, gaudefroyit, hausmanit, hematyt[2]. Został odkryty w 1981 roku w kopalni Black Rock na polach manganowych Kalahari (Prowincja Przylądkowa Północna) w RPA[3]. Najlepsze okazy pochodzą z okręgu Kuruman. Występuje także w Rosji (Kabardo-Bałkaria)[1][6].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p Sturmanite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-04-17] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h Sturmanite. Handbook of Mineralogy. [dostęp 2025-04-17].
- ↑ a b c d e f g h i j Sturmanite. National Gem Lab. [dostęp 2025-04-17].
- ↑ a b c d e f Sturmanite. Le Comptoir Geologique. [dostęp 2025-04-17].
- ↑ a b Sturmanite. Web Mineral. [dostęp 2025-04-17].
- ↑ a b Sturmanite. Dakota Matrix Minerals. [dostęp 2025-04-17].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.