Caponata

Capunata

danie główne
Caponata w wersji oryginalnej
Kuchnia	kuchnia włoska (sycylijska)
Miejsce powstania	Włochy (Sycylia)
Obróbka żywności	gotowanie
Składniki
bakłażan, kapary, seler naciowy, ocet
Multimedia w Wikimedia Commons

Caponata (syc.: capunata) – sycylijskie danie, odmiana warzywnego gulaszu na bazie posiekanego smażonego bakłażana oraz gotowanej sałatki warzywnej i selera naciowego, doprawionego słodzonym octem, z kaparami w słodko-kwaśnym sosie z udziałem oliwy^[1].

Nie jest dokładnie ustalone, kiedy i skąd danie pojawiło się na Sycylii^[2], choć prawdopodobnie jest pochodzenia arabskiego. Sycylijski znawca kulinariów, Pino Correnti uważa, że nazwa pochodzi od katalońskiego słowa caponada, co oznacza podobną potrawę z tamtego regionu i twierdzi, że po raz pierwszy pojawia się w etymologii sycylijskiej z 1709. To katalońskie słowo, które dosłownie oznacza coś związanego ze sobą jak winorośl, może również odnosić się do zagrody, w której zwierzęta są tuczone przed ubojem. Słowo capon pochodzi z wyrażenia capón de galera, czyli potrawy podobnej do gazpacho, zwykle podawanej na statkach. Alberto Denti di Pirajno, sycylijski naukowiec, lekarz i znawca gastronomii zauważył, że danie mogło powstać na pokładzie statku, jako śniadanie dla marynarzy z powodu dużej ilości octu, który działałby jako środek konserwujący. Giuseppe Coria, autor dzieła o sycylijskiej kuchni, zaproponował inną teorię: że słowo to pochodzi od łacińskiego słowa caupo (tawerna), w którym podano cauponae, czyli jedzenie dla podróżników. Nawet jeśli te interpretacje są poprawne, cauponae z pewnością nie była caponatą, jaka znana jest i serwowana obecnie^[3]. Niezależnie od tego nazwa sycylijska wywodzi się od jednego z głównych składników – kaparów^[1].

Istnieje wiele wariantów caponaty, np. niektóre zawierają karczochy albo słodką paprykę, a w nowszych odmianach również pomidory^[1]. Jest to danie w zasadzie wegetariańskie, jednak wersje z Palermo mogą również zawierać ryby, a niekiedy w potrawie znajduje się ośmiornica^[4].

Jej smak jest słodkawy, lekko kwaskowy, a zawarte w niej bakłażany powinny zachowywać mięsistość, natomiast dodatki, zwłaszcza seler naciowy^[1], chrupkość^[2]. Caponata jest daniem głównie letnim^[4], nadającym się na obiad albo kolację. Można ją jeść jako danie główne albo, po zmiksowaniu, zrobić z niej pastę do pieczywa^[5]. Podawane jest we włoskich restauracjach na całym świecie^[4].

• 
  Caponata z oliwkami
• 
  Caponata z papryką
• 
  Caponata w Hiszpanii (Walencja)