Polska
1937
1939
kpt. Michał Włodzimierz Moroz
Przemyśl
Obrona Narodowa
piechota
Podkarpacka Brygada ON
typ I
Przemyski Batalion Obrony Narodowej (batalion ON „Przemyśl”) – pododdział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Pododdział sformowany został w 1937, w Przemyślu, w składzie Podkarpackiej Brygady ON. Wiosną 1939 przeformowany został na etat batalionu ON typ I.
Jednostką administracyjną i mobilizującą dla Przemyskiego batalionu ON był 38 pułk piechoty Strzelców Lwowskich w Przemyślu. Od lipca 1939 batalion wraz z macierzystą Podkarpacką Brygadą Obrony Narodowej wszedł w skład formowanego Pododcinka obronnego nr 3 „Sanok”. 27 sierpnia w związku z mobilizacją alarmową Przemyski batalion ON został podporządkowany dowódcy 3 Brygady Górskich Strzelców powstałej z przemianowania pododcinka nr 3. W trakcie mobilizacji pod względem materiałowym uzyskał uzupełnienia z 38 pułku piechoty w Przemyślu. Podczas mobilizacji młodsza kadra dowódcza i młodsi rezerwiści zostali wycofani z batalionu, celem mobilizacji do jednostek liniowych. Uzupełniono batalion ochotnikami od lat 17 po przeszkoleniu w Przysposobieniu Wojskowym i starszymi rezerwistami do lat 42. Część młodszych oficerów i podoficerów zastąpiono starszymi oficerami i podoficerami rezerwy i stanu spoczynku. Batalion etatowo liczył ok. 400 żołnierzy i posiadał broń starego typu francuską w postaci kb i kbk, rkm i ckm. Do broni francuskiej posiadano niezbyt dużą ilość amunicji, granatów ręcznych wystarczyło dla 50% stanu[1].
Obsada personalna
21 sierpnia batalion przebywał na obozie ćwiczebnym w Szczawne, gdzie prowadził ćwiczenia i prace fortyfikacyjne. Podlegał dowódcy 2 pułku piechoty KOP „Karpaty” ppłk. Janowi Zachodnemu. W kampanii wrześniowej 1939 walczył w składzie 3 Brygady Górskiej Strzelców, wchodzącej w skład Armii „Karpaty”. 1 września batalion ON „Przemyśl” rozwinął się na stanowiskach obronnych, od rejonu wzgórza 777 Tokarnia, do rejonu Turzańska z wszystkimi trzema kompaniami w I rzucie. Do 8 września prowadzono prace inżynieryjne i fortyfikacyjne na odcinku obrony. 5 września 2 kompania ON „Mościska” otrzymała rozkaz dokonania wypadu na opanowany przez wojska słowackie Nowy Łupków. W trakcie domarszu do wypadu, kompania wpadła w zasadzkę ogniową, skąd wycofała się ze stratą dwóch poległych i trzech rannych. Z uwagi na przełamanie obrony 3 BGS przez niemiecką 1 Dywizję Górską batalion otrzymał rozkaz wycofania się w rejon Tarnawy. Nocą 9/10 września Przemyski batalion ON pod osłoną 1 kompanii „Przemyśl” wycofał się za San na linię Olszanica – Stefkowa.
10 września o godz. 11.00 batalion zajął stanowiska obronne 1 i 2 kompaniami w rejonie Stefkowej, a 3 kompanią w okolicy Ustianowej. Ok. godz. 16.00 pozycje batalionu ON „Przemyśl” zostały zaatakowane od strony Olszanicy, przez niemiecką grupę bojową ze składu 1 DG. O godz. 17.45 pod silnym naporem oddziału niemieckiego kompanie 2 i 3 rozpoczęły odwrót, pod osłoną 1 kompanii. Ok godz. 19.00 cały batalion przeszedł do odwrotu w kierunku Ustrzyk Dolnych. W trakcie odwrotu kompanie utraciły ze sobą kontakt, w ciemnościach nocy 10/11 września zostały ostrzelane przez oddziały niemieckie w rejonie Krościenka co spowodowało ich częściowe rozproszenie[6]. W rejonie Starzawy kpt. Michał Moroz i kpt. Władysław Witrylak zebrali resztki batalionu, skąd pomaszerowano trasą Suszyca Wielka, Bilicz Dolny do Leniny Wielkiej w rejonie Starego Sambora. Następnie osiągnięto miejscowość Wołcza w rejonie Turki nad Stryjem. W Wołczy resztki batalionu weszły w skład, organizowanego z rozbitych batalionów ON, II batalionu pod dowództwem kpt. Władysława Bochenka, improwizowanego 3 pułku strzelców górskich. Tam 3 psg walczył z siłami 57 DP gen. Oskara Blümma pod Starym Samborem. 19 września wraz z 3 psg przekroczono granicę węgierską na Przełęczy Użockiej. Pozostała część batalionu ON „Przemyśl” wycofała się z Krościenka w kierunku Stanisławowa, gdzie 15 września została włączona w skład improwizowanego batalionu ON „Krechowce” ppor. rez. Piotra Nowaka, broniąc rejonu Stanisławowa. 20 września batalion ON „Krechowce” przekroczył granicę węgierską na Przełęczy Tatarskiej i został internowany[7].
Lokasi Pengunjung: 52.15.83.130