Timokrazia

Ikasle bat Aristotelesen Politika liburuaren itzulpen bat irakurtzen.

Aristotelesen Politikan, timokrazia bat definitzen zen (grezieratik τιμή timē- , "ohorea, balioa" eta -κροία -kratia, "araua") jabeek soilik parte har zezaketen gobernu bezala. Timokraziaren forma aurreratuenek, non boterea aberastasunetik erabat eratortzen den, erantzukizun soziala edo zibikoa kontuan hartu gabe, timokrazia forma aldatu eta plutokrazia bihur dezakete, non arauak aberatsek inposatzen dituzten beren klasearen mesedetan.[1]

Timokrazian gobernuan "arima sumikorrak" nagusitzen zaio "arima arrazionalari"; gerlariak dira klase nagusia. Timokrazian gobernariek beraientzat nahi dituzte ohoreak eta aberastasunak eskuratu, gobernari anbiziotsu, handizaleak dira. Behe klaseak zapaltzeko lotsarik ez. Gobernariek ez dute klaseen arteko oreka handiagoa bilatzen... Gobernu mota honek, denboran irauten badu, aristokraziaranzko edo plutokraziaranzko bilakaera izatea da espero daitekeena.

Solon

Solon

Aristoteles

Aristoteles

Platon

Platonen Errepublikan, filosofo greziarrak bost gobernu mota deskribatzen ditu (horietatik lau bidegabeak). Timokrazia (Errepublika, VIII. liburua) lehen erregimen "bidegabea" da. Aristokraziaren usteltze bezala hartzen du timokrazia Platonek. Timokrazian gobernatzen zuen klase aristokrata maila espiritual beheragoko bati pasatzen dio boterea. Boterea beheragoko pertsonek hartzen dutenean gobernu bidegabeagoak ekarriko dute. Aristokratak espiritualagoak izan daitezke baina timokrata bat, "Gehiago makurtzen da tipo sinpleagora, gerrarako egokiagoak legea ezartzeko baino".

Espartako hiriguneak Platoni benetako eredu bat eman zion gobernu-era horretarako. Behatzaile modernoek Esparta estatu totalitario edo alderdi bakartzat deskriba lezakete, nahiz eta bere gizarteaz dakigun xehetasunak ia Espartaren etsaiengandik bakarrik datozen. Militarismo-estrategiaren ideiak zehatz-mehatz islatzen ditu espartar gizartearen oinarrizko balioak. Platonen bost erregimenetatik bakarra hartzen du aintzakotzat, gobernatzeko egokia-edo dirudiena, aristokrazia. Platonen obrako erregimen bidegabeek kaosera eta azken finean ustelkeriara daramate.

Bibliografia

  • Jesús Padilla Gálvez, Towards a New Timocracy, Synthesis Philosophica, 76, 2/2023, pp. 361–377. doi: 10.21464/sp38207.
  1. .

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.