PROFILPELAJAR.COM

Sharbat Gula

Sharbat Gula

(2017)
Bizitza
JaiotzaNangarhar probintzia, 1972ko martxoaren 20a (54 urte)
Herrialdea Afganistan
Afganistango Erresuma  1973)
BizilekuaItalia
Jarduerak
Ideologia eta sinesmenak
Erlijioasunismoa
IMDB: nm1588369 Edit the value on Wikidata

Sharbat Gula (paxtueraz: شربت ګله; 1972 inguruan jaioa) nazioartean aitortua izan zen "Afganistango neska" (Afghan Girl) erretratuaren protagonista gisa. Erretratua Steve McCurry fotokazetari estatubatuarrak 1984an ateratakoa da, eta geroago National Geographic aldizkariaren azal-argazki gisa argitaratu zen 1985eko ekainean. Erretratua Nasir Baghen (Pakistan) atera zen, Gula bertan bizi zela, Sobietar-Afganistango gerratik ihesi zebilen errefuxiatu afganiar gisa. Argazkiaren nazioarteko aitortza handia izan arren, Gularen nortasuna ezezaguna izan zen 2002ra arte, bere kokapena egiaztatu eta bere bizitzan bigarren aldiz argazkia atera zioten arte. 35 urtez Pakistanen bizi eta familia bat hazi ondoren, Gula Pakistango agintariek atxilotu zuten 2016an eta ondoren Afganistanera deportatu zuten 2017an, nortasun agiri faltsuak edukitzeagatik. Hala ere, 2021eko azaroan, Gulari asiloa eman zioten Italian, talibanek Afganistan hartu eta hiru hilabetera.[1]

Gaztaroa

Gula 1972 inguruan jaio zen Nangarhar probintziako Shinwar barrutiko familia paxtun batean. 1980ko hamarkadaren hasieran, bere herria Sobietar helikopteroek erasotu zuten eta hasieran jakinarazi zen erasoetan bere gurasoak hil zituztela. Bere ahizpak, anaiak eta amona Pakistanera joan ziren bizitzera, Afganistango mugan dagoen Nasir Bagh errefuxiatu-kanpalekura. Hala ere, Gulak aurreko txostenak zuzendu zituen, esanez bere ama apendizitisaz hil zela eta bere aita bizirik zegoela Pakistanera joan zirenean.[2]

Afganistango neskaren argazkia

1984an, Steve McCurry National Geographic-eko argazkilariak Afganistanera bidaiatu zuen gerraren ondorioak dokumentatzeko, errefuxiatu-eremuak bisitatuz, horietako asko Afganistan eta Pakistanen arteko mugan zeudenak.[3] Han zegoela, McCurryk National Geographic-en azaleko argazki ikonikoenetako bat atera zuen. Gula Pakistango errefuxiatu-eremuan eskolara joaten ari zela, McCurryk Gula eta beste neska batzuk argazkiatu zituen. Geroago, McCurryk ez zuela baimenik lortu irudiak ateratzeko salatu zen, paxtun kulturaren aurkakoak baitira, non emakumeek ez liekete aurpegia erakutsi behar familiatik kanpoko gizonei.[4]

Hasieran, aldizkariaren editoreak ez zuen irudia erabili nahi izan, baina azkenean amore eman zuen, azaleko irudi bat argitaratuz, Afghan Girl izenekoa. 1985eko ekaineko alea zen, argazkia atera eta askoz geroago. Argazkia, begi berde deigarriak dituen neska bat erakusten duena, begirada zorrotz batekin lenteari begira, Afganistango gatazkaren eta mundu osoko errefuxiatuei eragiten dieten arazoen ikur bihurtu zen.[5]

Erromako Arte Garaikidearen Museoa (MACRO), Steve McCurryren argazkien 2012ko erakusketa batean.

Irudia National Geographic-en azalean hiru aldiz erabili den bakarra da. (Lehenengoa 1985eko ekainean izan zen. Bigarrena, berriz, identifikatu ondoren etorri zen, hamazazpi urte geroago, 2002ko apirileko alean. Hirugarrena 2013an agertu zen, "The Photo Issue" izeneko alean, National Geographic-en 125. urteurrenaren harira.)[6]

Gula telebistarako dokumental baten gaia izan zen, "Afganistango neskaren bilaketa" (Search for the Afghan Girl), 2002ko martxoan eman zena.[7]

2022an La Republica egunkarian egindako elkarrizketa batean, Sharbat Gulak argazkiarekiko bere sentimenduak partekatu zituen: "Argazki horrek arazo asko sortu zizkidan... Nahiago nuen inoiz atera ez balitz. Ondo gogoratzen dut egun hura, Nasir Bagh kanpalekuko eskolara iritsi zen argazkilari hura. Haurra nintzen. Ez zitzaizkidan argazkiak gustatzen. Afganistango kulturan emakumeak ez dira argazkietan agertzen. Baina ez zegoen aukera handirik".[8]

Ezkontza eta familia-bizitza

1980ko hamarkadaren erdialdean, Rahmat Gula okinarekin ezkondu zuten 13 urte zituela, eta Afganistanera itzuli zen 1992an. 2002an, Gulak hiru alaba zituen, Robin, Zahid eta Alyan – laugarren alaba jaio eta gutxira hil zitzaion. Geroago, seme bat izan zuen. Senarra C hepatitisaz hil zitzaion 2012 inguruan. Bere seme-alabek hezkuntza jasotzeko aukera izango zutelakoan agertu zen.[9]

Seguru sentitu ote zen galdetuta, erantzun zuen: "Ez. Baina talibanen agintepean bizitza hobea zen. Gutxienez bakea eta ordena zeuden". Nola iraun zuen bizirik galdetuta, "Jainkoaren nahia" zela erantzun zuen. Geroago, talibanek bere bizitza mehatxatu ondoren, herrialdetik ihes egin behar izan zuen.[10]

Sharbat Gula identifikatzen

Neskaren nortasuna ezezaguna izan zen 17 urte baino gehiagoz. 1990eko hamarkadan, McCurryk hainbat saiakera egin zituen neskaren izena jakiteko, baina ez zuen arrakastarik izan. 2002ko urtarrilean, Steve McCurryk zuzendutako National Geographic-eko talde batek Afganistanera bidaiatu zuen hura aurkitzeko. Bilaketa horretan, hainbat emakume eta gizon aurkeztu ziren, Gula zirela edo harekin ezkonduta zeudela esanez. Azkenean, kanpalekuko bizilagun baten bidez aurkitu zuten, bere anaia ezagutzen zuena. John Daugmanek egiaztatu zuen bere nortasuna irisa ezagutzeko softwarea erabiliz.[11]

Musulman debotoa den Gulak normalean burka janzten du eta McCurryrekin elkartzeko zalantzak zituen, familiatik kanpoko gizonezkoa zelako. Gulak ez zekien zein ikonikoa bihurtu zen bere aurpegia mundu mailan urteetan zehar. Argazkiarekiko zer iritzi zuen galdetuta, erantzun zuen: "Oso harrituta geratu nintzen, zeren ez zitzaizkidan gustatzen komunikabideak eta haurtzarotik argazkiak ateratzea. Hasieran, nire argazkiaren publizitateaz kezkatuta nengoen, baina jende/errefuxiatu askoren laguntza izan naizela jakin nuenean, orduan pozik jarri nintzen".[12]

Gula aurkitu ondoren, National Geographic-ek bere familiaren tratamendu medikoaren eta Mekara egindako erromesaldiaren kostuak ordaindu zituen.[13]

2017an Afganistanera deportatua, 2021ean Italiara ebakuatua

2015ean, Pakistango egunkariek jakinarazi zuten Datu Base eta Erregistro Agintaritza Nazionalak (NADRA) Gularen Nortasun Agiri Nazional Informatizatua (CNIC) eta bere bi semeenak baliogabetu zituela. Txostenek diotenez, txartelak legez kanpo eman ziren. NADRAko iturri batek esan zuen: "Baliteke bere semeak ez izatea, baina ohikoa da afganiar errefuxiatuen artean, senide ez direnen izenak seme-alaba gisa zerrendatzen dituzte dokumentuak lortzeko". Senide batek esan zuen familia Pakistanen bizi zela, baina "Pakistan eta Afganistan artean bidaiatzen dugu segurtasun egoeraren arabera".[14]

2016ko urriaren 26an, Pakistango Ikerketa Agentzia Federalak Gula atxilotu zuen Pakistanen dokumentu faltsuekin bizitzeagatik.[15] Hamabost eguneko espetxe zigorra ezarri zioten, isuna jarri zioten eta, 35 urtez Pakistanen bizi ondoren, Afganistanera deportatu zuten. Amnistia Internazionalaak erabakia kritikatu zuen, Pakistanek afganiar errefuxiatuei ematen dien tratu krudelaren adierazgarri gisa. Kabulen, Sharbat Gula eta bere seme-alabak orduko Ashraf Ghani presidenteak eta Hamid Karzai presidente ohiak hartu zituzten presidentetza jauregian. Gobernuak ekonomikoki lagunduko ziola agindu zuen. 2017ko abenduan, Sharbat Gulari 3.000 oin koadroko (280 m2) etxebizitza bat eman zioten Kabulen berarentzat eta bere seme-alabentzat, eta hilean 700 dolarreko diru-laguntza bizitzeko eta mediku gastuetarako.[16]

2021ean talibanek Kabul hartu ondoren, mehatxu edo beldurra egin zieten Gula bezalako emakume ospetsuei. Bere eskariz, Italiara ebakuatu zuten 2021eko azaroaren amaieran, eta han errefuxiatu estatusa eman zioten.[17]

Kultura herrikoia

Musika

Nightwish metal taldeak lan instrumental bat eskaini zion Gulari, 2015eko Endless Forms Most Beautiful albumean, "The Eyes of Sharbat Gula" izenburupean. Here Be Dragons, The Kilimanjaro Darkjazz Ensemble taldearen albumak, "Sharbat Gula" izeneko konposizio bat dauka.[18]

Poesia

2017an, New England Review aldizkariak Gjertrud Schnakenberg poetaren lan berri bat argitaratu zuen, "Afghan Girl" izenburupean, egileak 2012tik konposatzen zuena.[19]

Erreferentziak

  1. ↑ (Ingelesez) "The Story Behind Steve McCurry's Iconic 'Afghan Girl'—And How He Found Her Again 20 Years Later". Artspace (kontsulta data: 2026-06-1).
  2. ↑ (Ingelesez) Lucas, Dean. (2013-05-13). "Afghan Eyes Girl". The Famous Pictures Collection (kontsulta data: 2026-06-1).
  3. ↑ (Ingelesez) McCurry, Steve. (2016-11-3). "After her arrest, the 'Afghan Girl' is once again a symbol of refugees' plight". The Guardian ISSN 0261-3077. (kontsulta data: 2026-06-1).
  4. ↑ (Ingelesez) "You'll Never See the Iconic Photo of the 'Afghan Girl' the Same Way Again". The Wire (kontsulta data: 2026-06-1).
  5. ↑ (Ingelesez) "Sharbat Gula: The iconic face of the refugee struggle". www.aljazeera.com (kontsulta data: 2026-06-1).
  6. ↑ (Ingelesez) "Thoughts on Afghan Girl's Third Cover Appearance as National Geographic Looks Back, Forward". Reading The Pictures (kontsulta data: 2026-06-1).
  7. ↑ (Ingelesez) David Braun. (2003-03-1). "How They Found National Geographic's "Afghan Girl"". National Geographic News (kontsulta data: 2026-06-1).
  8. ↑ (Ingelesez) "Sharbat Gula, the "Afghan girl" whose eyes captured the world, sees a new life and finds a new voice in Italy".. la Repubblica (kontsulta data: 2026-06-1).
  9. ↑ (Ingelesez) "Pakistan to deport National Geographic's 'Afghan Girl' Sharbat Gula next week". ABC News. AP (kontsulta data: 2026-06-1).
  10. ↑ (Ingelesez) Newman, Cathy. (2002-04-1). "Afghan Girl: A Life Revealed". National Geographic Magazine (kontsulta data: 2026-06-1).
  11. ↑ (Ingelesez) Hesford, Wendy S.; Kozol, Wendy.. (2005). Just advocacy?: women's human rights, transnational feminisms, and the politics of representation.. New Brunswick, N.J.: Rutgers University Press ISBN 0-8135-3588-3. OCLC 56517431.. (kontsulta data: 2026-06-1).
  12. ↑ (Ingelesez) Azami, Dawood. (2017-01-16). "'Green-eyed girl' in quest for new life". BBC News (kontsulta data: 2026-06-1).
  13. ↑ (Ingelesez) "'Afghan girl' cameraman tells stories behind pictures". The Bosnia Times (kontsulta data: 2026-06-1).
  14. ↑ (Ingelesez) Ismail Khan. (2015-02-25). "Pakistan issues CNIC to Nat Geo's famed 'Afghan Girl'". DAWN (kontsulta data: 2026-06-1).
  15. ↑ (Ingelesez) Boone, Jon. (2016-10-26). "National Geographic 'Afghan Girl' arrested in Pakistan living under false papers".. The Guardian ISSN 0261-3077. (kontsulta data: 2026-06-1).
  16. ↑ (Ingelesez) 2017-12-12. "Famed 'Afghan Girl' Finally Gets a Home", National Geographic or. (kontsulta data: 2026-06-1).
  17. ↑ (Ingelesez) Hada Messia, Nicola Ruotolo. (2021-11-25). "'Afghan Girl' from National Geographic magazine cover granted refugee status in Italy". CNN (kontsulta data: 2026-06-1).
  18. ↑ (Ingelesez) "Sharbat Gula – The Kilimanjaro Darkjazz Ensemble Key and BPM".. songdata.io (kontsulta data: 2026-06-1).
  19. ↑ (Ingelesez) "Afghan Girl". Work in Progress (kontsulta data: 2026-06-1).

Kanpo estekak

(Ingelesez) "Afganistango gerrak suntsitutako mugan zehar" - Sharbat Gularen argazki ederra National Geographic-eko 1985eko ekaineko azalean.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.