PROFILPELAJAR.COM

Olissipo

Olissipo
Aztarnategi arkeologikoa
Eskualde historikoHispania
Erromatar Inperioko probintziakLusitania
Koordenatuak38°42′44″N 9°08′02″W / 38.71222°N 9.133973°W / 38.71222; -9.133973
Mapa
Historia
Eraikitzailea(k)Zesar Augusto
GaraiaErromatar Inperioa
KulturaErromatarrak

Olissipo latinez: Olissipo; grezieraz: Ολισσιπόνα, Olissipóna) gaur egungo Lisboako hiriak erromatarren garaian jasotzen zuen izena zen. Bocharten arabera, Allis Ubbo feniziarretik (Portu Segurua) dator, nahiz eta beste batzuek erromatarren aurreko ahots turdetano-tartesikoa dela dioten.

Etimologia

Latin arruntean, izena Olissiponan degeneratu zen, eta hortik eratortzen da al-Lixbûnâ izen arabiarra 719. urtetik aurrera, eta gaur egungo Lisboan amaitzen da, non s portugesez (alderantzizko silabaz) x arabiarra bezala entzuten den (hau da, sh ingeles bat bezala, gutxi gorabehera).[1]

Historia

Olissipo hiria K.a. 205ean sartu zen erromatar orbitan, Bigarren Gerra Punikoaren ondoren, eta laster sartu zen penintsulako mendebaldeko zirkuitu komertzialetan. Tradizio mitikoaren arabera, Ulises heroi greziarrak sortu zuen hiria, Troiatik itzultzeko bidaian.[2]

K.a. I. mendean, Julio Zesarrek kolonia, Felicitas Julia Olissipo izenaz, "Piopium" mailara igo zuen. Ordutik aurrera, hiriak administrazio- eta portu-gune izan zen Lusitaniako probintzian, eta Tajoko estuarioan zuen kokapen estrategikoari eta Atlantikoko kostaldeko itsas baliabideei etekina atera zien.[3] Olissipo bere arrantza-industriagatik eta Inperio osora esportatutako garum arrain-saltsa ospetsua ekoizteagatik nabarmendu zen.[2]

Hiria Lusitaniako garrantzitsuenetako bat zen nahiz eta hiriburua ez izan. Hiriburua Augusta Emerita hirian zegoen, egungo Meridako udalerri espainiarrean. Hiriko gobernuaren eta Erromaren artean sinatutako aliantza baten ondorioz, Erromatar herria izan zen: bertako biztanleak erromatar hiritarrak izanik, erromatar jatorrikoak ez izan arren.

Olissipo hainbat aldiz arpilatu zuten Erromatar Inperioa erori zen bitartean eta ondoren godoek, bandaloek eta alanoek (410), azkenean sueboek eta gero bisigodoek konkistatu zuten (419, behin betiko 585etik aurrera). Goi Erdi Aroan herrixka txiki bat baino ez zen.

Iruditegia

  • Erromatar galeriak, Rua da Pratan.
    Erromatar galeriak, Rua da Pratan.
  • Errotar harresien aztarnak.
    Errotar harresien aztarnak.
  • Antzokiaren harria egun Lisboako katedralean.
    Antzokiaren harria egun Lisboako katedralean.

Erreferentziak

  1. ↑ (Gaztelaniaz) Ortiz, Mariano Torres. (2002). Tartessos. Real Academia de la Historia ISBN 978-84-95983-03-9. (kontsulta data: 2026-01-25).
  2. ↑ a b (Gaztelaniaz) «Lisboa romana, la antigua Olissipo — VIATOR IMPERI» viatorimperi.es 2018-11-10 (kontsulta data: 2026-01-25).
  3. ↑ (Gaztelaniaz) Olissipo, el puerto romano debajo de Lisboa. (kontsulta data: 2026-01-25).

Kanpo estekak

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.