Ryūsei Maru
Przy nadbrzeżu w Oslo
|
Poprzednie nazwy
|
„Bra-Kar” (1911–1916) „Havø” (1916–1935) „Mabuhay II” (1935–1938)
|
|
Bandera
|
Japonia
|
Właściciel
|
A/S Bonheur (1911–1916) Henrik Østervold (1916–1920) Rederi A/S (1920–1935) Far Eastern Steamship Company Ltd A/S (1935–1938) Masaichi Matsumoto (1935–1943) Nakamura Kisen K.K. (1943–1944)
|
Dane podstawowe
|
Typ
|
statek towarowy
|
Historia
|
Stocznia
|
Tyne Iron Shipbuilding Company, Willington Quay
|
Data budowy
|
1910
|
Data wodowania
|
14 lutego 1911
|
Data oddania do eksploatacji
|
marzec 1911
|
Data zatonięcia
|
25 lutego 1944
|
Dane techniczne
|
Długość całkowita (L)
|
117,34 m
|
Szerokość (B)
|
15,54 m
|
Zanurzenie (D)
|
8,41 m
|
Pojemność
|
4777 RT
|
Napęd mechaniczny
|
Silnik
|
maszyna parowa potrójnego rozprężania
|
Moc silnika
|
349 NHP
|
Liczba śrub napędowych
|
1
|
Prędkość maks.
|
9 w.
|
|
SS „Ryūsei Maru” (pierwotnie SS „Bra-Kar”) – statek towarowy oddany do służby w 1911 roku, pływający najpierw pod banderą norweską, a następnie pod banderą japońską.
W latach 1911–1938 pływał pod flagą różnych norweskich linii żeglugowych, a jego nazwa była kilkukrotnie zmieniana. W 1938 roku został sprzedany do Japonii i przemianowany na „Ryūsei Maru”. W czasie wojny na Pacyfiku był wykorzystywany przez Cesarską Armię Japońską do transportu wojska i materiałów wojennych. 25 lutego 1944 roku, gdy przewoził 6,6 tys. japońskich żołnierzy z Surabai na Ambon, został zatopiony na Morzu Balijskim przez amerykański okręt podwodny USS „Rasher”. Wraz z nim zginęło 4998 pasażerów i członków załogi.
Dane techniczne
„Ryūsei Maru” był statkiem towarowym o długości 117,34 metrów, szerokości 15,54 metrów i zanurzeniu 8,41 metrów. Jego pojemność wynosiła 4777 BRT[1] (według innych źródeł – 4861 BRT)[2].
Statek był wyposażony w jedną śrubę. Napęd zapewniała maszyna parowa potrójnego rozprężania o mocy 349 NHP. Osiągał prędkość 9 węzłów[1].
Historia
Przebieg służby
Budowę statku rozpoczęto w 1910 roku w stoczni Tyne Iron Shipbuilding Company w Willington Quay. Wodowanie miało miejsce 14 lutego 1911 roku; wtedy też jednostce nadano nazwę „Bra-Kar”. Do służby weszła w następnym miesiącu[1][3] .
Statek został zbudowany na zamówienie norweskich linii A/S Bonheur z siedzibą w Oslo, należących do Freda Olsena. Pływał pod ich flagą przez pierwsze lata służby[1]. W 1915[3] lub 1916[1] roku został zakupiony przez Henrika Østervolda, a jego nazwę zmieniono na „Havø”. W 1920 stał się własnością należących do tego samego przedsiębiorcy linii żeglugowych Rederi A/S z siedzibą w Bergen[1][3] .
W 1935 roku został sprzedany liniom Far Eastern Steamship Company Ltd A/S z siedzibą w Bergen, które należały do norweskiego przedsiębiorcy Johana Grana. Nazwę statku zmieniono wtedy na „Mabuhay II”[1].
W 1938 roku statek nabył Masaichi Matsumoto z Kobe. W konsekwencji jego nazwę zmieniono na „Ryūsei Maru”[1].
W czasie wojny na Pacyfiku został zarekwirowany przez Cesarską Armię Japońską. W maju 1942 roku odbył rejs z Shimonoseki do Singapuru w ramach konwoju nr 109. W sierpniu tegoż roku został zwrócony właścicielowi. W 1943 roku stał się własnością linii Nakamura Kisen Kabushiki Kaisha, które przejęły przedsiębiorstwo Matsumoto. W październiku tegoż roku popłynął w konwoju nr 108 z Moji do Takao. W następnym miesiącu został ponownie zarekwirowany przez Cesarską Armię[3] .
Zatopienie
24 lutego 1944 roku w porcie w Surabai na „Ryūsei Maru” zaokrętowano około 6,6 tys. japońskich żołnierzy z różnych jednostek[4]. Jeszcze tego samego popołudnia wyruszył w rejs[3] . Towarzyszył mu statek „Tango Maru”, którym transportowano około 3,5 tys. osób – robotników przymusowych z Jawy oraz kilkuset jeńców wojennych. Eskortę tego niewielkiego konwoju stanowiły trałowce W-8 i W-11 oraz pomocniczy ścigacz okrętów podwodnych „Takunan Maru nr 5”. Celem rejsu był Ambon[4].
Dzięki złamaniu japońskich szyfrów amerykański wywiad radiowy był w stanie śledzić ruchy konwoju. Tego samego dnia, w którym wypłynął z Surabai, amerykańskie dowództwo skierowało w celu jego przechwycenia dwa okręty podwodne: USS „Raton” i USS „Rasher”[4].
25 lutego około godziny 17:30, gdy konwój znajdował się w odległości około 25 mil morskich na północ od Bali, oba amerykańskie okręty nawiązały z nim kontakt: „Raton” radarowy, a „Rasher” wzrokowy. Pod osłoną zmierzchu i szkwału ten drugi zdołał zająć dogodną pozycję do ataku. O godzinie 19:43 storpedował „Tango Maru”, który zatonął w ciągu pięciu minut wraz z ponad trzema tysiącami pasażerów[5].
Oba okręty podwodne podjęły następnie pościg za „Ryūsei Maru”, który usiłował się oddalić z prędkością 7,5 węzłów. Ostatecznie to „Rasher”, po trwającym ponad półtorej godziny podejściu, zdołał kolejny raz zająć dogodną pozycję do ataku. O godzinie 21:27 wystrzelił cztery torpedy, z których trzy dosięgły japoński statek. „Ryūsei Maru” zatonął w ciągu sześciu minut, a wraz z nim zginęło 4998 japońskich żołnierzy i marynarzy[6].
Tym samym na dwóch statkach zatopionych przez „Rashera” zginęło tego dnia łącznie około 8 tys. osób. Był to jeden z najbardziej zabójczych ataków podwodnych w historii wojen morskich[6].
Przypisy
Bibliografia