Adam Piotr Bodnar
6 stycznia 1977 Trzebiatów
od 13 grudnia 2023
Koalicja Obywatelska
Marcin Warchoł
od 9 września 2015 do 15 lipca 2021
Irena Lipowicz
Marcin Wiącek
Adam Piotr Bodnar (ur. 6 stycznia 1977 w Trzebiatowie[1]) – polski prawnik, publicysta, nauczyciel akademicki i polityk, doktor habilitowany nauk prawnych, działacz na rzecz praw człowieka. W latach 2010–2015 wiceprezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, w latach 2015–2021 rzecznik praw obywatelskich, profesor uczelni na Uniwersytecie SWPS, w latach 2021–2023 dziekan Wydziału Prawa tego uniwersytetu, senator XI kadencji, od 2023 minister sprawiedliwości w trzecim rządzie Donalda Tuska oraz prokurator generalny.
Syn Michała i Marty[2]. Od strony ojca ma pochodzenie ukraińskie. W 1947 jego ojciec w wieku pięciu lat został przesiedlony podczas akcji „Wisła” ze wsi Rakowa pod Sanokiem na Ziemie Odzyskane. Tam jego rodzina pracowała w państwowym gospodarstwie rolnym[3].
Adam Bodnar ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego w Gryficach[4]. W okresie szkolnym był stypendystą Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci[5]. W 2000 został absolwentem studiów prawniczych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego[6]. W 2001 ukończył studia LLM (z prawa konstytucyjnego porównawczego) na Central European University w Budapeszcie[6]. Na WPiA UW odbył także kurs prawa europejskiego i angielskiego (współorganizowany przez University of Cambridge) oraz kurs prawa amerykańskiego (współorganizowany przez University of Florida)[1].
W 2006 uzyskał stopień naukowy doktora nauk prawnych w Instytucie Nauk Prawno-Administracyjnych UW na podstawie rozprawy pt. Obywatelstwo wielopoziomowe w europejskiej przestrzeni konstytucyjnej napisanej pod kierunkiem Mirosława Wyrzykowskiego[7]. Habilitował się w 2019 na Uniwersytecie Warszawskim w zakresie nauk prawnych na podstawie dorobku naukowego oraz monografii pt. Wykonywanie orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Polsce – aspekty instytucjonalne[7]. Jest autorem, współautorem i redaktorem publikacji, głównie z zakresu praw człowieka[8].
Był adiunktem w Zakładzie Praw Człowieka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego[7][1]. Został także profesorem uczelni na Wydziale Prawa SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego w Warszawie[9]. 19 lipca 2021 objął funkcję dziekana Wydziału Prawa Uniwersytetu SWPS w Warszawie[10][11]. W grudniu 2023 na tym stanowisku zastąpił go Marcin Asłanowicz[12].
W drugiej połowie lat 90. współpracował ze Stowarzyszeniem „Nigdy Więcej”[13][14]. Do 2004 pracował w kancelarii prawniczej Weil, Gotshal & Manges. Następnie został pracownikiem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Początkowo był koordynatorem Programu Spraw Precedensowych prowadzonego przez tę fundację. W 2008 został sekretarzem zarządu HFPC, a w 2010 objął stanowisko wiceprezesa zarządu tej organizacji. W 2008 został ekspertem Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, gdzie zajął się doradztwem w zakresie przestrzegania praw człowieka w Polsce[1].
Powoływany w skład rady ekspertów Europejskiego Instytutu na rzecz Równości Kobiet i Mężczyzn oraz rady dyrektorów Dobrowolnego Funduszu ONZ na Rzecz Ofiar Tortur. Został przewodniczącym rady programowej Fundacji Panoptykon i prezesem Stowarzyszenia im. Prof. Zbigniewa Hołdy[1].
W 2015 posłowie Platformy Obywatelskiej, Sojuszu Lewicy Demokratycznej, Polskiego Stronnictwa Ludowego i niezrzeszeni zgłosili jego kandydaturę na stanowisko rzecznika praw obywatelskich[1]. 24 lipca 2015 Sejm VII kadencji wybrał go na urząd RPO[15] (za jego kandydaturą zagłosowało 239 posłów, kontrkandydatka Zofia Romaszewska otrzymała 155 głosów)[16]. 7 sierpnia 2015 Senat zatwierdził jego wybór[17]. 9 września 2015 Adam Bodnar złożył przed Sejmem ślubowanie, obejmując tym samym urząd na okres pięcioletniej kadencji[18].
Zdecydowana większość jego kadencji przypadła na czas rządów partii Prawo i Sprawiedliwość, której politykę krytykował, oceniając ją jako odchodzącą od standardów demokracji konstytucyjnej, podważającą trójpodział władzy, naruszającą prawa człowieka i mniejszości oraz ograniczającą wolność słowa i mediów[19][20][21]. Zaskarżał do wojewódzkich sądów administracyjnych niektóre z samorządowych uchwał w sprawie tzw. stref wolnych od ideologii LGBT, uznając je za sprzeczne z zasadą legalizmu oraz naruszające podstawowe prawa i wolności człowieka[22], w wyniku czego doszło do unieważnienia części takich uchwał[23]. Działania Adama Bodnara w zakresie praw osób LGBT były krytykowane przez środowiska prawicowe i konserwatywne, w tym przez PiS[24]. Jako rzecznik praw obywatelskich zwracał również uwagę na niekonstytucyjność niektórych obostrzeń wprowadzanych w trakcie pandemii COVID-19, np. wprowadzonego rozporządzeniem zakazu przemieszczania się oraz ograniczenia liczby osób mogących uczestniczyć w obrzędach religijnych[25][26]. Zaskarżył decyzję premiera Mateusza Morawieckiego nakazującą Poczcie Polskiej przygotowanie wyborów prezydenckich w maju 2020, uznając ją za wydaną bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa. WSA w Warszawie przychylił się do stanowiska rzecznika, stwierdzając nieważność tej decyzji[27].
Publicznie krytykował działania funkcjonariuszy policji w sprawie śmierci Igora Stachowiaka, nazwał te działania torturami[28]. Jako rzecznik praw obywatelskich wystąpił w tej sprawie z kasacją do Sądu Najwyższego. Jego zdaniem sądy, uznając że użycie paralizatora przez funkcjonariuszy nie było bezpośrednią przyczyną zgonu Igora Stachowiaka, oceniły sprawę niewłaściwie i pobieżnie[29]. Złożył też skargę kasacyjną w sprawie działaczy Stowarzyszenia Miasto Wspólne odpowiedzialnych za stworzenie Krakowskiej Mapy Reprywatyzacji, w której nagłaśniali oni nieprawidłowości związane z obrotem krakowskimi nieruchomościami[30][31].
Do września 2020, tj. miesiąca, w którym upłynęła jego kadencja, parlament nie wybrał nowego rzecznika. Adam Bodnar pozostał na stanowisku na mocy art. 3 ust. 6 ustawy o RPO[a][32][33]. W tym samym miesiącu grupa posłów PiS złożyła do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją RP powyższego przepisu[34]. 15 kwietnia 2021 TK w niepełnym składzie[35] orzekł o niekonstytucyjności wskazanego przepisu oraz o utracie przez niego mocy obowiązującej po upływie trzech miesięcy od dnia opublikowania orzeczenia[36]. Adam Bodnar – mimo wyrażanych przez siebie zastrzeżeń co do składu TK, który został wyłoniony w trakcie trwającego od 2015 kryzysu wokół tego organu – oświadczył, że uznaje to orzeczenie[37].
W międzyczasie podejmowano próby wyłonienia nowego rzecznika. Sejm trzykrotnie odrzucił kandydaturę Zuzanny Rudzińskiej-Bluszcz (dwukrotnie była jedyną kandydatką), a w styczniu 2021 udzielił poparcia posłowi PiS Piotrowi Wawrzykowi, którego kandydatura nie uzyskała poparcia Senatu[38]. W kwietniu Sejm wybrał na rzecznika posła PiS Bartłomieja Wróblewskiego, na którego powołanie także nie wyraził zgody Senat[39]. Piąta próba wyłonienia nowego RPO również zakończyła się niepowodzeniem – w czerwcu Senat odrzucił zaakceptowaną przez Sejm kandydaturę bezpartyjnej senator Lidii Staroń[40]. Dopiero za szóstym podejściem udało się wyłonić nowego rzecznika, którym został Marcin Wiącek, wybrany na początku lipca przez Sejm. Uchwałę zatwierdzającą ten wybór Senat podjął już po utracie mocy przez art. 3 ust. 6 ustawy o RPO[41][42].
16 lipca 2021, ponad 10 miesięcy od upłynięcia kadencji, Adam Bodnar zakończył sprawowanie funkcji rzecznika praw obywatelskich[43]. Kierownictwo nad Biurem RPO objął Stanisław Trociuk[44], który sprawował tę funkcję do czasu złożenia przez Marcina Wiącka ślubowania przed Sejmem, co nastąpiło 23 lipca 2021[41].
W wyborach w 2023 wystartował do Senatu jako bezpartyjny kandydat z ramienia Koalicji Obywatelskiej (z poparciem innych ugrupowań w ramach paktu senackiego) w okręgu nr 44[45]. Został wybrany na senatora XI kadencji, otrzymując 628 442 głosy (76,47% głosów w okręgu)[45]. Został członkiem Komisji Praw Człowieka i Praworządności oraz Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą[46].
12 grudnia 2023 Sejm X kadencji wybrał go na urząd ministra sprawiedliwości w trzecim rządzie Donalda Tuska[47][48]. Następnego dnia został przez prezydenta RP Andrzeja Dudę powołany na to stanowisko[49]. Z urzędu został także prokuratorem generalnym[50] oraz członkiem Krajowej Rady Sądownictwa.
Dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa ma dwóch synów[51]. Jego drugą żoną została Magdalena Bodnar[52], z którą ma syna[53].
Defunct American computer company Calcomp TechnologyTypePublicIndustryPrinters and imagingFounded1959; 64 years ago (1959) in Anaheim, CaliforniaDefunct1999 (1999)FateSplitSuccessorDon Budde and Don Lightfoot Calcomp Technology, Inc., often referred to as Calcomp[1][2] or CalComp,[3][4] was a company best known for its Calcomp plotters. History It was founded as California Computer Products, Inc[1][2] in 1959,[5] loca…
An Unsuitable Boy PengarangKaran JoharNegaraIndiaBahasaInggrisGenreOtobiografiPenerbitPenguin BooksTanggal terbit9 Januari 2017Jenis mediaSampul keras, buku elektronikISBNISBN 978-0-670-08753-2 (Sampul keras) An Unsuitable Boy adalah sebuah buku otobiografi yang ditulis oleh sutradara film India Karan Johar. Buku tersebut pertama kali diterbitkan pada 9 Januari 2017. Dalam buku tersebut Johar menceritakan berbagai peristiwa dalam hidupnya mulai dari masa kecilnya.[1][2]…
МуниципалитетЭль-ПедрегальEl Pedregal 40°46′46″ с. ш. 1°34′15″ з. д.HGЯO Страна Испания Автономное сообщество Кастилия-Ла-Манча Провинция Гвадалахара Район Сеньорио-де-Молина-Альто-Тахо Глава Рафаэль Гарсия Санс[d] История и география Площадь 23,2 км² Высота 1193 м Ча…
Альбер Пахімі Падакіфр. Albert Pahimi Padacké Народився 15 листопада 1966(1966-11-15) (57 років)Пала, ЧадКраїна ЧадДіяльність політикAlma mater Université de N'DjaménadЗнання мов арабська і французькаПосада Prime Minister of Chadd, Member of the National Assembly of Chadd і Prime Minister of Chadd[1]Партія National Rally for Democracy in Chadd …
Bart Lensink (1973) Bartholomeus Marinus Lensink (1925)[1] was een Nederlandse zoöloog en de vijfde directeur van dierentuin Natura Artis Magistra. Lensink promoveerde in 1963 op een proefschrift over de verspreiding van veldsprinkhanen in Voornes Duin. Daarna werkte hij enige tijd bij de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders en negen jaar als biologieleraar in Brielle. Vervolgens werd hij rector van de Rijksscholengemeenschap Wageningen.[2] In 1973 volgde Lensink Ernst Frederik…
■ Thracië Fresco's in het Thracisch graf van Kazanlak Thracische goudschat uit Panagyurishte, Bulgarije De Thraciërs waren de bewoners van Thracië. Zij spraken een Indo-Europese taal: het Thracisch. Geschiedenis Zie Geschiedenis van Thracië voor het hoofdartikel over dit onderwerp. De Thraciërs bewoonden in het 2e millennium vóór Christus Zuid-Rusland en het gebied rond Roemenië, Bulgarije en Noord-Griekenland. In de 5e eeuw vóór Christus was de Thracische aanwezigheid blijkbaar…
يفتقر محتوى هذه المقالة إلى الاستشهاد بمصادر. فضلاً، ساهم في تطوير هذه المقالة من خلال إضافة مصادر موثوق بها. أي معلومات غير موثقة يمكن التشكيك بها وإزالتها. (مايو 2023) أرمورد كور: لاست ريفن المطور فروم سوفتوير الناشر JP فروم سوفتويرNA إيج تيكPAL 505 غيمز الموزع 505 غيمز المصمم Tatsu…
Bloedbad van Maillé Plaats Maillé, Frankrijk Coördinaten 47° 5′ NB, 0° 57′ OL Datum 25 augustus 1944 Doden 124 Portaal Tweede Wereldoorlog Het Bloedbad van Maillé vond plaats op 25 augustus 1944 in Maillé, Frankrijk. Bij dit bloedbad kwamen 124 van de ongeveer 500 dorpsbewoners om het leven. Onder de slachtoffers bevonden zich 44 kinderen.[1] Na het Bloedbad van Oradour-sur-Glane was dit de dodelijkste aanslag gepleegd op burgers door de Duitse bezetter op…
First Richelieu ministryCabinet of FranceArmand-Emmanuel du Plessis de RichelieuDate formed26 September 1815Date dissolved29 December 1818People and organisationsHead of stateLouis XVIII of FranceHead of governmentArmand-Emmanuel du Plessis de RichelieuHistoryPredecessorMinistry of Charles-Maurice de Talleyrand-PérigordSuccessorMinistry of Jean-Joseph Dessolles The First ministry of Armand-Emmanuel du Plessis de Richelieu was formed on 26 September 1815 after the dismissal of the Ministry of Ch…
De Tunnel onder station Nijmegen De Tunnelweg is een straat in de Nederlandse stad Nijmegen die vernoemd is naar de naamloze tunnel die onder station Nijmegen doorloopt. Deze tunnel wordt Stationstunnel genoemd, niet te verwarren met de passagierstunnel die binnen in het station onder de perrons doorloopt. De tunnel verbindt het stadscentrum met Oud-West en de Tunnelweg maakt deel uit van doorgaande verbinding tussen het Keizer Karelplein en Nijmegen-West, Beuningen en Weurt en is een van de dru…
University in Birmingham, England Not to be confused with Birmingham City University or University of Alabama at Birmingham. University of BirminghamCoat of armsMottoLatin: Per Ardua ad AltaMotto in EnglishThrough efforts to heights[1]TypePublicEstablished1825 – Birmingham School of Medicine and Surgery1836 – Birmingham Royal School of Medicine and Surgery1843 – Queen's College1875 – Mason Science College[2][3]1898 – Mason University College1900 – gained …
هذه المقالة يتيمة إذ تصل إليها مقالات أخرى قليلة جدًا. فضلًا، ساعد بإضافة وصلة إليها في مقالات متعلقة بها. (يناير 2021) قناع غبار لنصف الوجه امرأة ترتدي قناع الغبار أثناء وباء كوفيد-19 . قناع الغبار هو وسادة ورقية مرنة يتم تثبيتها على الأنف والفم بأشرطة مطاطية لتوفير الراحة الشخص…
Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam Biểu trưng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Khóa thứ IX (2019 - 2024) Ủy viên Chủ tịch Đỗ Văn Chiến Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Nguyễn Thị Thu Hà Phó Chủ tịch chuyên trách (3) Trương Thị Ngọc ÁnhNguyễn Hữu DũngHoàng Công Thủy Phó Chủ tịch không chuyên trách (6) Trần Kim YếnNguyễn Thị DoanHòa thượng Thích Thiện NhơnLinh mục Giuse Trần Xuân MạnhHà …
Mencari HilalSutradara Ismail Basbeth Produser Raam Punjabi Hanung Bramantyo Putut Widjanarko Salman Aristo Ditulis oleh Salman Aristo Bagus Bramanti Ismail Basbeth PemeranDeddy SutomoTorro MargensErythrina BaskorowatiOka AntaraPerusahaanproduksiMVP Pictures Studio Denny JA Dapur Film Argi Film Mizan ProductionsDistributorMultivision PlusTanggal rilis15 Juli 2015Durasi94 menitNegara Indonesia Bahasa Indonesia Penghargaan Festival Film Indonesia 2015 Pemeran Utama Pria Terbaik: Deddy Sutomo Menca…
الجهاز الهضمي الأمعاء[1][2] (جمع المَعْي أو المِعَى) إحدى الأقسام الرئيسية للجهاز الهضمي عند الثدييات.[3][4][5] التكوين يتم تقسيم الأمعاء إلى أمعاء دقيقة وأمعاء غليظة. وتبدأ الأمعاء الدقيقة من الإثنا عشري (أو العفج) وتنتهي الأمعاء الغليظة بالقولون.[6] الوظ…
Pakistani film actress Nayyar SultanaNayyar Sultana in 1963 film BajiBornTayyaba Bano(1937-03-04)4 March 1937Aligarh, United Provinces, British IndiaDied27 October 1992(1992-10-27) (aged 55)[1]Karachi, Sindh, PakistanOther namesMalka-i-Jazbaat (Queen of Sentiments) Queen of EmotionsEducationAligarh Muslim UniversityOccupationActressYears active1955 – 1992Spouse Darpan (m. 1962; died 1980)[2]Children2RelativesSan…
Distribuição de NRHPs nos condados de Montana. Edifícios, locais, distritos e objetos no Registro Nacional de Lugares Históricos em Montana. Desde 7 de fevereiro de 2014[1] existem 1 137 propriedades e distritos do Registro Nacional de Lugares Históricos listados em 55 dos 56 condados de Montana, incluindo os 26 nomeados no Marco Histórico Nacional. O condado de Flathead é o que contem a maior quantidade de registros, enquanto outros quatro condados possuem apenas um registro cada um…
Guido Depraetere Guido Depraetere als radioman in de jaren negentientachtig Guido Depraetere, programmadirecteur Vlaamse Televisie Maatschappij (VTM) Guido Depraetere (Izegem, 26 november 1946 - Roeselare, 12 augustus 2006) was een Vlaamse tv-manager, presentator, cartoonist, gemeentelijk politicus en producent. Hij stond vooral bekend als de programmdirecteur van VTM eind jaren 80, begin jaren 90. Samen met co-directeur Mike Verdrengh stond dit duo bekend als Mike en Guido. Hij kreeg ook bekend…
This article is about the district. For its eponymous headquarters, see Sultanpur, Uttar Pradesh. District of Uttar Pradesh in IndiaSultanpur districtDistrict of Uttar PradeshHouse in SultanpurLocation of Sultanpur district in Uttar PradeshCoordinates (Sultanpur, Uttar Pradesh): 26°15′N 82°00′E / 26.250°N 82.000°E / 26.250; 82.000CountryIndiaStateUttar PradeshDivisionAyodhyaHeadquartersSultanpurTehsilsLambhua, Kadipur, Sultanpur, Jaisinghpur, BaldiraiGovernmen…
Al WakraالوكرةGeneral informationLocationAl Wakrah Road near intersection with Ras Bu Funtas StreetQatarCoordinates25°11′37″N 51°35′46″E / 25.19349°N 51.59601°E / 25.19349; 51.59601Owned byQatar RailOperated byDoha MetroLine(s)Platforms1Tracks1ConnectionsMetroLink BusConstructionStructure typeElevatedParkingYesAccessibleYes Other informationWebsitehttp://www.qr.com.qa/HistoryOpened8 May 2019 (2019-05-08)Services Preceding station Doha Metr…
Lokasi Pengunjung: 3.139.107.154