Txorko

Zuhaitz baten txorko a, Sardinian.

Txorkoa lurrean egiten den zuloa da, bertan landatutako landarearentzat euri-ura biltzeko edo ureztatzea errazteko. Ereitean egiten diren zuloa ere bada[1], bertan ura bildu eta landarea hazten baita.

Ongarria gehitzeko aukera ere ematen du, sakabanatzea saihestuz. Landa-inguruneetan eta nibelatutako lurretan, forma ohikoena zuhaitzaren enborra inguratzen duen zulo zirkular baten forma hartzen du, ingurua baino maila beheagoan. Lurrezko muino bat ere izan daiteke, ingurua baino gorago, barruan zulo bat duena. Hirugarren formak elementu eta material osagarriak ditu (harri lodiak, lauzak, adreiluak, zurak edo antzekoak) enborra inguratzen duen hesi antzeko bat osatzeko.

Hiri ingurunean

Hiri eta herrietan, oro har zoladura iragazgaitz eta trinkoetan (espaloi, plaza eta kaleetan) landatzen dira zuhaitzak. Horretarako, zolatu gabe uzten den zatia da txorkoa, bertan zuhaitzak hazteko[2]. Hiri-txorkoek oso forma desberdinak har ditzakete: ohikoenak borobilak eta karratuak.

Oro har, udaleko “parke eta lorategi sailak” zaintzen ditu, baina badira auzotarrek landatu eta kudeatuak ere.

Txorko batzuk sakonak izan ohi dira espaloiaren mailarekiko eta arriskutsuak suertatu oinezkoentzat. Beste batzuetan, espaloi estuetan edo jende ugari dagoen lekuetan, txorkoko lurra gehiegi zapaldu daiteke, lurra trinkotuz eta sustraiak itoaraziz. Horregatik, askotan txorkoak babestu egiten dira, bai inguruan hesiak ezarriz bat lurra estaliz. Mota askotako lur estalgarri daude: karratuak, zirkularrak, hormigoizkoak, sareta metalikoak, burdinurtuzkoak, aluminiozkoak... Oro har, inguruko espaloi edo espazioaren maila berean jartzen dira.

Irudiak

Erreferentziak

  1. Txorko Orotariko Euskal Hiztegian, Euskaltzaindia (noiz kontsultatua: 2021-07-30)
  2. Alcorque Arkitektura Hiztegian, EHU (noiz kontsultatua: 2021-07-30)

Ikus, gainera

Kanpo estekak

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.