PROFILPELAJAR.COM

Likopeno

Likopeno
Formula kimikoaC40H56
SMILES kanonikoa2D eredua
SMILES isomerikoa
CC(=CCC/C(=C/C=C/C(=C/C=C/C(=C/C=C/C=C(/C=C/C=C(/C=C/C=C(/CCC=C(C)C)\C)\C)\C)/C)/C)/C)C
MolView3D eredua
Konposizioakarbono
Motabiogenic aliphatic hydrocarbon (en) Itzuli eta Karotenoide
Ezaugarriak
Fusio-puntua174 ℃
Masa molekularra536,438 Da
Erabilera
RolaAntioxidatzaile, radiation protection agent (en) Itzuli, anticarcinogens (en) Itzuli eta primary metabolite (en) Itzuli
Arriskuak
NFPA 704
1
0
0
Identifikatzaileak
InChlKeyOAIJSZIZWZSQBC-GYZMGTAESA-N
CAS zenbakia502-65-8
ChemSpider394156
PubChem446925
Reaxys1730097
Gmelin15948
ChEMBLCHEMBL501174
EC zenbakia207-949-1
ECHA100.007.227
CosIng32804 eta 57466
MeSHD000077276
RxNorm29008
Human Metabolome DatabaseHMDB0003000
KNApSAcKC00000911
UNIISB0N2N0WV6
NDF-RTN0000148836
KEGGC05432
PDB LigandLYC

Likopenoa karoteno mota bat da, pigmentu gorri iluna da eta barazki gorrietan ugaria da.

Izena

Likopeno izena tomatetik datorkio, honen izen zientifikoa Solanum lycopersicum denez. Tomate helduetan karotenoideen %83a likopenoa da, barietateen arabera aldatu daitekeen arren[1].

Iturria

Tomate eta angurrietan oso ugaria da, ez ordea marrubi eta gerezietan. Gorriak ez diren barazki batzutan ere agertzen da, adibidez zainzuri edo perrexiletan[2].

Likopeno kopuru handiena Vietnamgo Gấc fruituan aurkitzen da.

Likopenoa duten hainbat barazki

Tomatea
Angurria

Gấc fruitua
Papaia

Egitura kimikoa

Karotenoide guztiak bezala tetraterpeno bat da eta lipido izaera du. Molekula lineala da eta ez du eraztun ez erradikalik.

Garrantzi biologikoa

Ez du A probitamina izaerarik[3] baina β-karotenoa eratzeko bitartekaria da. Honetaz gain antioxidatzaile indartsua da, sortzen diren erradikal askeak (oxidoak, peroxidoak) harrapatzen baititu, zelulak babestuz[4].

Ikerketa ugarik erakutsi dute hainbat minbizi (birika, prostata[5]) eta gaixotasun kardiobaskular[6] izateko arriskua gutxitzen duela.

Xurgapena

Landare eta bakterio fotosintetikoek ekoizten dutenez dieta bidez hartu beharra daukagu. Duodenoan behazunak mizelak eratzen ditu, likopenoak gainerako gantz azidoekin harrapatuz eta heste meharrean xurgatzen dira[7]. Hori dela eta jaki oliotsuetan sukaldaturiko eta birrindutako tomatetatik gehiago xurgatzen da tomate gordinetik baino, adibidez pasta edo pizzatan[2].

Erabilerak

Elikagaien koloratzaile gisa erabiltzen da[8].

Erreferentziak

  1. ↑ (Ingelesez) Lenucci, Marcello Salvatore; Hdider, Chafik; Ouerghi, Imen; Sihem, Rabaoui; Riahi, Anissa; Tlili, Imen; Piro, Gabriella; Ilahy, Riadh. (2016-01-20). «Fractionate analysis of the phytochemical composition and antioxidant activities in advanced breeding lines of high-lycopene tomatoes» Food & Function 7 (1): 574–583.  doi:10.1039/C5FO00553A. ISSN 2042-650X. (kontsulta data: 2019-01-03).
  2. ↑ a b «Foods highest in Lycopene» nutritiondata.self.com (kontsulta data: 2019-01-03).
  3. ↑ «Role of Antioxidant Lycopene in Cancer and Heart Disease» web.archive.org 2012-02-20 (kontsulta data: 2019-01-03).
  4. ↑ Garrido, María; González-Flores, David; Marchena, Ana M.; Prior, Estrella; García-Parra, Jesús; Barriga, Carmen; Rodríguez Moratinos, Ana B.. (2013-6). «A lycopene-enriched virgin olive oil enhances antioxidant status in humans» Journal of the Science of Food and Agriculture 93 (8): 1820–1826.  doi:10.1002/jsfa.5972. ISSN 1097-0010. PMID 23225211. (kontsulta data: 2019-01-03).
  5. ↑ Giovannucci, Edward; Rimm, Eric B.; Liu, Yan; Stampfer, Meir J.; Willett, Walter C.. (2002-03-06). «A prospective study of tomato products, lycopene, and prostate cancer risk» Journal of the National Cancer Institute 94 (5): 391–398. ISSN 0027-8874. PMID 11880478. (kontsulta data: 2019-01-03).
  6. ↑ «Redirecting» linkinghub.elsevier.com (kontsulta data: 2019-01-03).
  7. ↑ (Ingelesez) «Carotenoids» Linus Pauling Institute 2014-04-28 (kontsulta data: 2019-01-03).
  8. ↑ (Ingelesez) «EU Approved additives and E Numbers» Food Standards Agency (kontsulta data: 2019-01-03).

Ikus, gainera

Kanpo estekak

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.