Η Μαρία της Βραβάντης (Marie de Brabant, 13 Μαΐου1254 - 12 Ιανουαρίου1322)[5] ήταν βασίλισσα της Γαλλίας ως δεύτερη σύζυγος του Γάλλου βασιλιά Φιλίππου Γ΄ του Τρομερού. Γεννημένη στο Λεβέν της Βραβάντης ήταν κόρη του Ερρίκου Γ΄ δούκα της Βραβάντης και της Αδελαΐδας, κόρης του Ούγου Δ΄ δούκα της Βουργουνδίας. Παντρεύτηκε σε δεύτερο γάμο του τον χήρο βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο Γ΄ στις 21 Αυγούστου 1274. Η πρώτη σύζυγός του Ισαβέλλα της Αραγωνίας, που πέθανε σε ατύχημα, του είχε κάνει 3 γιους: Λουδοβίκο, Φίλιππο και Κάρολο.
Βασίλισσα της Γαλλίας
Ο σύζυγός της ήταν υπό την εξουσία της μητέρας του Μαργαρίτας της Προβηγκίας και του ευνοούμενου, χειρουργού και καγκελάριου Πέτρου του Μπρος. Δεν έγινε ποτέ Γαλλίδα και ήταν μακριά από την βασιλική Αυλή. Ο μεγάλος γιος του Φιλίππου Γ΄, ο Λουδοβίκος πέθανε πρόωρα υπό ύποπτες συνθήκες (1276) και η Μαρία θεωρήθηκε ως μια από τις ύποπτες για την δηλητηρίαση του· ο Πέτρος του Μπρος που επίσης ήταν ύποπτος για τον ίδιο λόγο φυλακίστηκε και αργότερα εκτελέστηκε. Η βασιλομήτωρ Μαργαρίτα της Προβηγκίας κατηγόρησε ευθέως την Μαρία της Βραβάντης ότι δηλητηρίασε τον δελφίνο Λουδοβίκο και ο βασιλιάς έδειξε να συμφωνεί περισσότερο με την μητέρα του όπως πάντα, παρά με την σύζυγό του.
Απώλειες των εξουσιών της μετά τον θάνατο του Φιλίππου Γ΄
Μετά τον θάνατο του συζύγου της βασιλιά Φιλίππου Γ΄ και την στέψη του θετού γιου της Φιλίππου Δ΄ στο Ρενς στις 6 Ιανουαρίου 1286 έχασε μεγάλο μέρος της πολιτικής επιρροής και της εξουσίας. Τότε η Μαρία της Βραβάντης αφοσιώθηκε αποκλειστικά στα τρία παιδιά της: το Λουδοβίκο, τη Λευκή και τη Μαρία.
Μαζί με την βασίλισσα της Γαλλίας Ιωάννα Α΄ της Ναβάρρας και την Λευκή του Αρτουά έκλεισε ειρηνική συνθήκη μεταξύ της Γαλλίας και της Αγγλίας με τον Εδμόνδο Κράουτσμπακ, νεότερο αδελφό του βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδου Α΄.[6]
Η Μαρία πέθανε σε ηλικία 66 ετών στο μοναστήρι των Λε Μιρώ κοντά στο Μελάν (1321), στο οποίο είχε αποσυρθεί 5 χρόνια. Επέζησε περισσότερο από όλα τα παιδιά της. Δεν ετάφη στην Βασιλική Σαιν-Ντενί, όπως οι υπόλοιπες Γαλλίδες βασίλισσες, αλλά στην μονή των Κορδελιέρων στο Παρίσι, που καταστράφηκε από φωτιά (1580), αλλά οικοδομήθηκε ξανά τα επόμενα χρόνια.
Οικογένεια
Με τον σύζυγό της Φίλιππο Γ΄ βασιλιά της Γαλλίας παιδιά της ήταν: