Жы́жаль (Жыж, Жыжа, Жыжак) — прапанаваны фалькларыстам Паўлам Шпілеўскім старажытнабеларускі бог агню.
У духа Жыжаля нібыта верылі ў асноўным на тэрыторыі Мінскай губерні. Паводле ўяўленняў беларусаў Жыжаль жыве пад зямлёй і там выпускае з сябе агонь. Калі ён робіць гэта павольна, то зямля саграваецца, а калі хутка, то ўзнікаюць на зямной паверхні пажары, гінуць сенажаці і лясы, высушваюцца палі і агароды, ад чаго яны робяцца бясплоднымі.
Існавалі выслоўі: «Жыж унадзіўся», г. зн. «сталі часта ўзнікаць засуха ці пажар»; «няўмычны, як Жыж» «неадчэпны, прыліпчывы, як Жыж»; «Жыжка села» абазначэнне лішая, вогніка на вуснах. З інфармацыі П. Драўлянскага можна зрабіць выснову, што Жыжаль — бог толькі падземнага і зямнога агню і не меў дачынення да агню сонечнага, нябеснага.
П. Шпілеўскі вывеў боства з прымавак і дзіцячай назвы агню «жыжа».
Узгадваецца сярод ворагаў Пяруна.
У мастацтве
У гонар Жыжаля названы штогадовы беларускі мастацкі фестываль керамістаў і ганчароў «Арт-Жыжаль», які летам 2015 года праводзіўся ўжо ў 13 раз[1].
Зноскі
Спасылкі
|
---|
Багі | Славянскія багі | |
---|
Балцкія багі | |
---|
Персанажы фальклора | |
---|
|
---|
Духі | Лес | |
---|
Балота | |
---|
Рэкі, азёры | |
---|
Гаспадарка | |
---|
Нячысцікі | |
---|
Хваробы, бедствы | |
---|
Пагроза для дзяцей | |
---|
Іншыя духі | |
---|
|
---|
Людзі, пачвары | |
---|
Жывёлы | |
---|
Расліны | |
---|
Землі | |
---|
Сусвет | |
---|
Героі | |
---|
Заўвагі: 1 гістарычнасць спрэчная; 2 боскі статус спрэчны. |