PROFILPELAJAR.COM

Saqsin

Saqsin, shuningdek Saksin va Saksin-Bolgar nomlari bilan ham tanilgan, XI–XIII asrlarda ravnaq topgan oʻrta asr shahri edi. U Volga deltasida (bugungi Astraxan viloyati) yoki Quyi Volga mintaqasida joylashgan boʻlib, moʻgʻullargacha boʻlgan davrda Saksin-Bolgar nomi bilan maʼlum boʻlgan, moʻgʻullar davrida esa Saroybotuga aylangan. U haqida arab geografi al-G‘arnatiy va fors olimi Qazviniy kabi mualliflar eslab oʻtgan, hamda rohib Benedict Polyakning 1246-yilda moʻgʻul shahzodasi Botuxonning Volga boʻyidagi qarorgohi orqali oʻtgan Giovanni da Pian del Carpine safariga doir hisobotida „Saksinlar yurti“ sifatida qayd etilgan. S. A. Pletneva Saksinni hozirgi Volgograd va Axtubinsk oraligʻiga joylashtiradi.

Rohib Benedict nomni Germaniyadagi sakslar bilan qandaydir bogʻliq deb notoʻgʻri tushungan koʻrinadi va aholisi nasroniylar boʻlib, Qrimdagi (Qrim gotlari) gotlarga qarindosh „gotlar“ deb hisoblanishini daʼvo qilgan. Aslida esa ular, ehtimol, turkiy va musulmon boʻlgan. Paul Pelliot uni "Moʻgʻullar maxfiy tarixi" asarida tilga olingan Sesüd bilan bogʻlaydi[1].

Saqsin ehtimol Sarigʻsin soʻzining arabcha shakli boʻlib, turkiy tillarda „Sariq shahar“ yoki „Oq shahar“ degan maʼnoni anglatadi. Aholisining aniq kimligi nomaʼlum, biroq Karpine maʼlumotlariga koʻra, Saksin viloyatida qoʻngʻirot-qipchoq (kuman)lar yashagan. U qadimiy xazar poytaxti Idil vayronalari yaqinida joylashgan boʻlgan, biroq uning hech qanday keyingi davr xazar davlatiga mansubligini koʻrsatuvchi dalil yoʻq. Shahar Qipchoq hududida boʻlgan va ehtimol ularning knyazliklaridan birining markazi vazifasini bajargan. Baʼzi manbalarga koʻra, u Volga bolgarlari taʼsiri ostida boʻlgan.

Qazishmalar

2003-yildan boshlab Astraxan davlat universiteti olimi Dmitriy Vasilyev Volga deltasi hududidagi Samosdelka qishlogʻi (ruscha: Самосделка) yaqinidagi Samosdelskoye yodgorligida bir qator qazishma ishlarini olib bordi. Vasilyev oʻrta qatlamlardan topilgan buyumlarni xazar, oʻgʻuz va bolgar madaniyatiga mansub deb hisoblab, Saqsin joylashgan oʻrinni topdim, degan xulosaga keldi. Masala hanuz hal etilmagan. Saray Batu shahrining markazi bir qancha ekspeditsiyalar davomida qazib oʻrganilgan boʻlib, u, ehtimol, dastlabki Saqsinning chekka qismida joylashgan boʻlgan. Atil xarobalari esa Saqsinga tegishli qatlamlar ostida yotgandek boʻlishi mumkin[2].

Manbalar

  1. ↑ Ostrowski, Donald (1998). "A little-known source about the initial stage of Mongol penetration into Crimean Gothia". Bulletin of the School of Oriental and African Studies 61 (3): 465–466. https://www.jstor.org/stable/3107754?seq=1. 
  2. ↑ [1]

Havolalar

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.