Anamnez (yunoncha: ἀνάμνησις, anamnesis — xotira^[1]) — bemorning oʻzidan yoki uni biladigan kishilardan shu bemorning hayot sharoiti va kasallik tarixi haqida soʻrab toʻplanadigan maʼlumotlar. Anamnez toʻgʻri diagnoz qoʻyishda eng muhim tekshiruv usullaridan biri. Anamnezga bemorning shikoyati, kasallikning boshlanishi va keyingi kechish davri, ilgari qanday kasalliklar bilan ogʻriganligi, oilaviy sharoiti, zararli odatlari (chekish, spirtli ichimliklar ichish), turmush, mehnat tarzi, avlodlarning sogʻ yoki nosogʻligi va hokazo kiradi. Maʼlumotlarning yanglish berilishi kasallikka diagnoz qoʻyishni mushkullashtiradi va notoʻgʻri davolashga sabab boʻladi.

Anamnez maʼlumotlari (kasallikning rivojlanishi, turmush sharoiti, oldingi kasalliklar, operatsiyalar, shikastlanishlar, homiladorlik, surunkali patologiyalar, allergik reaksiyalar, irsiyat toʻgʻrisidagi maʼlumotlar) ularni tashxis qoʻyish, davolash usulini tanlash uchun tibbiy xodim tomonidan belgilanadi. Kasalliklarni davolash va oldini olishda ham muhim. Anamnezni olish tibbiy tadqiqotning asosiy usullaridan biridir. Baʼzi hollarda, umumiy tekshiruv bilan birga, qoʻshimcha diagnostika muolajalarisiz aniq tashxis qoʻyish imkonini beradi. Anamnezni olish tibbiyotning barcha sohalarida qoʻllaniladigan universal diagnostika usuli hisoblanadi.

Anamnez turlarining qisman roʻyxati:

Kasallik tarixi (Anamnesis morbi)

Kasallikning boshlanishi, kasallikning boshlanishidan davolash paytigacha boʻlgan alomatlar dinamikasi, bemor bu kasallikni qanday omillar bilan bogʻlaydi, qanday tadqiqotlar va qanday davolash oʻtkazildi va natijalar qanday.

Hayot tarixi (anamnez vitae)

Oldingi kasalliklar, turli organlar va organ tizimlarining mavjud surunkali patologiyasi, operatsiyalar, shikastlanishlar. Bemorning yashash sharoiti ham oʻrganiladi.

Psixologik tarixi

Klinik va psixologik tashxis qoʻyishda bemor haqida toʻgʻri toʻplangan psixologik anamnestik maʼlumotlar katta rol oʻynaydi.

Akusherlik tarixi

Avvalgi homiladorlik holatlari, ular qanday davom etgani, natijalari haqida maʼlumot beradi.

Ginekologik tarixi

Avvalgi ginekologik kasalliklar va ayollar jinsiy aʼzolaridagi operatsiyalar, hayz davri, uning xususiyatlari, chastotasi, ogʻriqlari, qarindoshlar oʻrtasidagi nikoh.

Oila tarixi

Qon qarindoshlarida oʻxshash belgilarning mavjudligi, irsiy kasalliklar.

Allergiya tarixi

Allergik reaktsiyalar, shu jumladan dorilar, vaktsinalar, oziq-ovqat, oʻsimliklar. Allergiya rivojlanishidagi namoyonlarning tabiati.

Bemorning ovqatlanish tarixi

Ovqatlangan ovqatning tabiati, uni isteʼmol qilish chastotasi va maʼlum vaqt oraligʻida (odatda 2-5 kun) ovqatlanish haqida maʼlumot toʻplash. Bunday maʼlumotlar shifokorga ovqatlanish bilan bogʻliq oddiy tavsiyalarni shakllantirish imkonini beradi.

Sugʻurta (ekspert) anamnezi

Majburiy tibbiy sugʻurta (VHI) polisining mavjudligi/yoʻqligi, oxirgi 12 oy ichida biron-bir sababga koʻra mehnatga layoqatsizlik davri (kasallik taʼtilida qancha vaqt boʻlganligi).

Epidemiologik tarixi

Bemorning yuqumli bemorlar bilan aloqalari haqida maʼlumot toʻplash, har qanday infeksiya endemik boʻlgan hududlarga sayohat qilish. Ommaviy oziq-ovqat zaharlanishi boʻlsa, bemorlardan nima isteʼmol qilgani haqida soʻrash lozim. Bunday maʼlumotlar bizga infeksiya va zaharlanish manbasini aniqlash imkonini beradi.

• OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan.

Tibbiyotga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin. k m t