Wodorowęglan amonu
Wodorowęglan amonu, NH 4HCO 3 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy wodorowęglanów, wodorosól amonowa kwasu węglowego.
Tworzy bezbarwne kryształy o zapachu amoniaku, które łatwo rozkładają się do amoniaku, wody i dwutlenku węgla. Dobrze rozpuszczalny w wodzie, hydrolizuje jako sól słabego kwasu i słabej zasady.
Zastosowanie
Stosowany m.in. jako rodzaj proszku do pieczenia (o nazwie handlowej amoniak, amoniak do pieczenia, amoniak spożywczy itp.), środków gaśniczych, leków, barwników, a także jako prosty nawóz (szczególnie w Chinach, choć jest tam wypierany przez mocznik z powodu niższej jakości i braku stabilności). Jest również stosowany w wyrobie ceramiki, tworzyw sztucznych i gumy, przy garbowaniu skór i wyrobie katalizatorów. Służy też do otrzymywania innych związków amonowych.
Reakcje
Związek rozpuszcza się w wodzie, dając lekko zasadowe roztwory. Jest nierozpuszczalny w acetonie i alkoholach. W temperaturze powyżej ok. 60 °C rozkłada się do amoniaku, wody i dwutlenku węgla[1][2] w reakcji endotermicznej[5][6]:
- NH
4HCO 3 → NH 3↑ + H 2O↑ + CO 2↑
Zależnośc ciśnienia rozkładu wodorowęglanu amonu od temperatury[5]
t [°C] |
25,4 |
34,2 |
40,7 |
45 |
50 |
55,8 |
59,3
|
p [hPa] |
78,5 |
162,6 |
267,9 |
370,6 |
526,5 |
821,1 |
1086,4
|
W reakcji z kwasami tworzy sól, dwutlenek węgla i wodę, np.:
- NH
4HCO 3 + HClaq → NH 4Cl + CO 2↑ + H 2O
Przypisy
- ↑ a b c d e f Ammonium hydrogen carbonate, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 108420 [dostęp 2012-09-17] (niem. • ang.).
- ↑ a b Bread and Other Baked Products, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, s. 22, DOI: 10.1002/14356007.a04_331.pub2 (ang.).
- ↑ Wodorowęglan amonu (nr 09830) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2012-09-07]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ Wodorowęglan amonu (nr 09830) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2012-09-07]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ a b Karl-HeinzK.H. Zapp Karl-HeinzK.H. i inni, Ammonium Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, s. 21, DOI: 10.1002/14356007.a02_243 (ang.).
- ↑ Endothermic processes [online], PCC Group Product Portal [dostęp 2023-07-27] (ang.).
|
|