Tawil lub Ta'wil (arab. التأويل; trl. attaʾwīl) to jeden z dwóch, obok tafsiru, sposób interpretowania Koranu. Opiera się na interpretacji wielowymiarowej, alegorycznej, ezoterycznej, mającej na celu odkrycie głębszego znaczenia tekstów koranicznych, poza znaczeniem dosłownym, oraz przedstawić logiczne wytłumaczenie dla różnic między wierzeniami w jego obrębie. Słowo wywodzi się od rdzenia arabskiego awl (اول^{[potrzebny przypis]}), który nosi znaczenia powrotu do źródła, pierwszeństwa, czy punktu odwołania^{[1][2][Strona?]}. Wyraz występuje w Koranie siedemnaście razy, na przestrzeni piętnastu wersów^[3][Strona?]. Z interpretacji ezoterycznej korzystają szyici, sunnici, oraz sufi.

Słowa ta'wil i tafsir mogą być tłumaczone jako komentowanie, wyjaśnianie, czy interpretacja. Jednak od końca XVIII wieku utwardziło się rozróżnienie ich na to oparte na egzegezie konwencjonalnej (tafsir) i interpretacji alegorycznej (ta'wil)^[4][Strona?]. Ponadto Abu Mansur al-Maturidi dokonał podziału na batin, czyli rzeczywisty i zahir, czyli oczywisty^[5][Strona?].

On jest Tym, Który zesłał tobie Księgę. W niej są znaki solidne – one stanowią istotę Księgi – i inne – dwuznaczne^[6][Strona?]. (Koran 3:7)

Koran dzieli się na wersy solidne (mukhamat) i dwuznaczne (mutaszabihat). Egzegeza ezoteryczna stara się wyjaśniać znaki dwuznaczne odnosząc je do metafizycznego wymiaru życia, podczas gdy egzegeza konwencjonalna opiera się na materialnym tekście księgi. Komentarz ezoteryczny jest często aluzją, nie jasną odpowiedzią i zawiera w sobie zarówno możliwości, jak i naleciałości interpretatora^{[7][Strona?][8][Strona?]}. Tak Koran mówi o interpretatorach:

Ci, co w sercach mają skłonność do zwątpienia, postępują za tym, co w niej jest wieloznaczne, poszukując niezgody i dążąc do wyjaśnienia tego, co niejasne; lecz nikt nie zna tego wyjaśnienia, tylko Bóg! A ci, którzy są utwierdzeni w wiedzy, mówią: „My wierzymy w niego; wszystko pochodzi od naszego Pana”. Lecz przypominają to sobie tylko ludzie obdarzeni rozumem^[6][Strona?]. (Koran 3:7)

Zwolennicy interpretacji alegorycznej podnoszą, że tekst posiada znaczenia inne niż te, które są widoczne w słowie pisanym. Odkrywanie ich nie jest sztucznym "wczytywaniem się" w tekst, ale tak naturalnym jak odbiór dźwięku czy koloru^[9][Strona?].

Pierwsze wspomnienie ukrytego znaczenia występuje w surze Grota, (Koran 18:65-82), w której Mojżesz staje się uczniem jednego ze sług Pana. Kwestionuje szereg czynności, które wydają się mu złymi. w odpowiedzi dostaje wyjaśnienie wcześniej dla niego ukryte: nauczyciel przedziurawił łódź, na której płynęli ludzie, ponieważ za nimi płynął król, który by ją ukradł. Zabił syna, ponieważ obawiano się, że narzuci rodzicom bunt i niewiarę. Naprawił mur bez wzięcia za to nagrody, ponieważ pod nim skryty był skarb dwóch sierot i Pan chciał, aby odkryły go dopiero po osiągnięciu dorosłości^{[8][Strona?][6][Strona?]}.