Hypopygium



Hypopygium (l. mn. hypopygia) – końcowa część odwłoka niektórych owadów. Termin stosowany zwłaszcza u muchówek i błonkoskrzydłych.
Zasadniczo jako hypopygium określa się ostatni widoczny brzuszny skleryt odwłoka[1][2]. Zwykle jest to dziewiąty sternit[3], ale może też obejmować przyległe struktury[2], np. sternity od siódmego do dziewiątego[3]. Tak rozumiane hypopygium osłania od spodu otwór kopulacyjny samicy i może być określane jako płytka genitalna[3].
Często znaczenie hypopygium rozszerza się na całe genitalia czy terminalia[2]. Np. u samców muchówek określa się tak niekiedy cały powiększony, tylny fragment odwłoka[4], choć inna definicja zawęża jego znaczenie do dziewiątego segmentu[5].
Muchówki
Ogólnie hypopygium, czy też aparat kopulacyjny samców muchówek długoczułkich składa się z czterech części. Pierwsza to mniej lub więcej ciągły, chitynowy pierścień, odpowiadający sternitowi i tergitowi dziewiątego segmentu. Druga to wyrostki dziewiątego segmentu[6], określane mianem gonopodów[7]. Trzecią stanowią chitynizacje wokół odbytu, nawiązujące do sternitu i tergitu dziewiątego segmentu odwłoka. Ostatnią zaś chitynizacje tuby genitalnej, obejmujące m.in. edeagus i mesosomę[6]. U muchówek krótkoczułkich homologie między strukturami genitalnymi nie zostały jeszcze w pełni ustalone[8]. U zaawansowanych ewolucyjnie muchówek rozgraniczanie między wisceralną częścią odwłoka a hypopygium jest silnie zaznaczone przez redukcję szóstego i siódmego segmentu odwłoka[4].
U samców wielu grup w trakcie stadium poczwarkowego lub nawet po opuszczeniu poczwarki następuje skręcenie (torsja, inwersja) hypopygium o kąt 45°, 90°, 180° a nawet 360°[8][6]. Skręcenie zachodzić może między siódmym ósmym segmentem odwłoka (jak u ćmiankowatych) lub między ósmym a dziewiątym (jak u komarowatych)[7]. W sytuacji skrętu o 180°, określanej jako hypopygium inversum lub hypopygium retroversum[3], edeagus znajduje się w pozycji grzbietowej a odbyt brzusznej[8]. Niewiedza o tym zjawisku skutkowała swego czasu nieścisłościami w terminologii anatomicznej[6]. W sytuacji obrotu o 360°, określanej jako hypopygium circumversum[3], struktury wracają na swoje miejsce a świadectwem skrętu pozostaje pętla nasieniowodu wokół jelita[7][8]. Pełny obrót występuje u muchówek łękorysych[7].
Przypisy
- ↑ Hypopygium. [w:] Hymenoptera Anatomy Ontology Portal [on-line]. [dostęp 2016-02-29].
- ↑ a b c Armand R. Maggenti, Scott Lyell Gardner: Online Dictionary of Invertebrate Zoology. 2005, s. 460.
- ↑ a b c d e Lajos Zombori, Henrik Steinmann: Dictionary of Insect Morphology. Berlin, Nowy Jork: de Gruyter, 1999, s. 88, seria: Handbook of Zoology.
- ↑ a b XIX: The Organs of Copulation and Oviposition. W: R. E. Snodgrass: Principles of Insect Morphology. Cornell University Press, 1935.
- ↑ Kavita Yadav, PK Sarkar, Vijay Veer. Utility of male mosquito hypopygium in species identification. „International Journal of Mosquito Research”. 1 (4), s. 50-54, 2014. ISSN 2348-5906.
- ↑ a b c d F. W. Edwards. The Nomenclature of the Parts of the Male Hypopygium of Diptera Nematocera, with Special Reference to Mosquitos. „The Annals of Tropical Medicine and Parasitology”. 14 (1), s. 23-40, 1920.
- ↑ a b c d Przemysław Trojan: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVIII Muchówki – Diptera, zeszyt 1 – wstępny. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1957, s. 34-39.
- ↑ a b c d Zoologia t. 2 Stawonogi cz. 2 Tchawkodyszne. Czesław Błaszak (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 394.
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.