PROFILPELAJAR.COM

Frejcinetia

Frejcinetia
Ilustracja
Freycinetia banksii
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

pandanowce

Rodzina

pandanowate

Rodzaj

frejcinetia

Nazwa systematyczna
Freycinetia Gaudich.
Ann. Sci. Nat. (Paris) 3: 509 (1824)
Typ nomenklatoryczny

Freycinetia arborea Gaudich[3].

Synonimy
  • Victoriperrea Hombr. & Jacquinot ex Decne.
  • Jezabel Banks ex Salisb[4].
Multimedia w Wikimedia Commons
Kwiatostany Freycinetia arborea
Freycinetia arborea

Frejcinetia[5], szczudla[6] (Freycinetia Gaudich.) – rodzaj wieloletnich pnączy z rodziny pandanowatych (Pandanaceae), obejmujący około 300 gatunków występujących w Japonii, na Sri Lance, w Azji Południowo-Wschodniej, Papui-Nowej Gwinei, północnej Australii oraz Oceanii[4].

Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć Louisa de Freycineta, francuskiego podróżnika i odkrywcy[7].

Morfologia

Freycinetia banksii
Freycinetia banksii – owoce
Pokrój
Liany osiągające do 20 m wysokości[5], rzadziej pnące rośliny zielne[8].
Łodyga
Zwykle sympodialnie rozgałęziona, z licznymi bliznami liściowymi[9].
Korzenie
Rośliny tworzą liczne korzenie powietrzne, niekiedy rozgałęzione, o funkcji podporowej i czepnej[9].
Liście
Ulistnienie skrętoległe, w 3 prostnicach[9]. Liście gęsto stłoczone lub luźne[9], równowąskie lub lancetowate, u nasady z błoniastymi uszkami[8], całobrzegie, ale brzegowo i doosiowo na nerwie głównym pokryte kolcami[9].
Kwiaty
Jednopłciowe, rzadziej obupłciowe[8] kwiaty zebrane są w kłosy, które z kolei zebrane są w pseudobaldachy lub grono złożone, wyrastające wierzchołkowo lub bocznie na pędzie[9]. Początkowo kwiatostany wsparte są kilkoma ścieśnionymi, zielonymi lub kolorowymi podsadkami, położonymi w trzech rzędach. Okwiat nieobecny. Kwiaty męskie i żeńskie gęsto ścieśnione. Kwiaty żeńskie zwykle otoczone drobnymi prątniczkami. Zalążnie jednokomorowe, wielozalążkowe, z 2 lub więcej parietalnymi łożyskami, przechodzące w 2 lub więcej rozdzielone lub zbiegające się znamiona[8].
Owoce
Jagody, niekiedy ze stwardniałym wierzchołkiem[8]. Nasiona liczne, proste lub różnorako skrzywione, o grubej łupinie. Bielmo bogate w skrobię[9].

Systematyka

Freycinetia cumingiana
Freycinetia formosana
Freycinetia luzonensis

Według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) rodzaj należy do rodziny pandanowatych (Pandanaceae), w rzędzie pandanowców (Pandanales) zaliczanych do jednoliściennych (monocots)[2].

Wykaz gatunków[10]

Zagrożenie i ochrona

Freycinetia auriculata, endemiczna dla Palawanu, jest ujęta w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych ze statusem VU (narażony). Cała wyspa, na której występuje, stanowi rezerwat przyrody[11].

Zastosowania

Rośliny spożywcze
Podsadki, owoce, a także rdzenie pędów niektórych gatunków tych roślin są jadalne[9].
Inne zastosowania
Korzenie powietrzne tych roślin służą do produkcji lin[9].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2011-02-21] (ang.).
  3. ↑ Index Nominum Genericorum. Smithsonian Institution. [dostęp 2011-02-21].
  4. ↑ a b Rafaël Govaerts: World Checklist of Selected Plant Families. The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2011-02-20]. (ang.).
  5. ↑ a b Jolanta i Karol Węglarscy, Rośliny dalekiej Azji, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 49, ISBN 83-60247-27-7.
  6. ↑ Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin, poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 279. (pol.).
  7. ↑ D. Gledhill: The names of plant. Cambridge ; New York: Cambridge University Press, 2008, s. 171. ISBN 978-0-521-86645-3.
  8. ↑ a b c d e Flora of China. Vol. 23: Pandanaceae. [dostęp 2011-02-21].
  9. ↑ a b c d e f g h i B.C. Stone, K.-L. Huynh i H.-H. Poppendieck: Pandanaceae. W: Klaus Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons. Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 397-402. ISBN 3-540-64060-6. (ang.).
  10. ↑ Freycinetia Gaudich.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-07-03].
  11. ↑ World Conservation Monitoring Centre, Freycinetia auriculata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2011-02-21] (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.