Buforowe układy krwi – obecne w osoczu mieszaniny słabych kwasów i ich zasadowych soli zapewniające utrzymanie stałego pH krwi (7,35-7,45), najważniejszymi buforowymi układami krwi są bufory:
Ich działanie polega na neutralizacji wprowadzonych egzogennie (np. wraz z pożywieniem) lub powstających w wyniku przemiany materii związków chemicznych o charakterze kwaśnym i zasadowym, np. tworzony podczas beztlenowego katabolizmu glukozy w mięśniach kwas mlekowy zostaje zneutralizowany zgodnie z równaniem:
- CH
3CHOHCOOH + NaHCO
3 → CH
3COHCOONa + H
2O + CO
2
Powstały CO2 po odprowadzeniu do płuc zostaje usunięty wraz z wydychanym powietrzem poza organizm. Działanie białek jako buforów związane jest z obecnością w ich cząsteczkach grup funkcyjnych:
aminowej – NH2 (grupa zasadowa) oraz karboksylowej – COOH (gr. kwasowej), dzięki czemu mogą one reagować jako słabe kwasy i zasady. Najważniejszymi białkami wchodzącymi w skład buforowych układów krwi są albuminy.
Zaburzenie równowagi kwas − zasada osocza prowadzi do acydozy (kwasicy) lub alkalozy (zasadowicy).
Bibliografia
- Baglin Trevor, Provan Drew, Singer Charles R.J. - "Hematologia kliniczna", Wyd. PZWL
- A.G. Japp, I.A.M. Hennessey, red. J. Smereka - "Gazometria krwi tętniczej", Wyd. Urban & Partner