Bitwa morska pod Noryang

wojna japońsko-koreańska
Bitwa pod Noryang
Czas	16 grudnia 1598
Miejsce	Noryang, wybrzeże Namhae
Wynik	zwycięstwo koreańsko-chińskie
Strony konfliktu
Korea dynastii Joseon, Chiny Japonia
Dowódcy
Yi Sun-sin, Chen Lin Shimazu Yoshihiro
Siły
148 jednostek, 15 600 ludzi 300–500 jednostek, 20 000 ludzi
Straty
1 okręt, 500 ludzi 200–300 okrętów, wysokie straty w ludziach
Położenie na mapie Korei Południowej miejsce bitwy
34°56′43″N 127°52′35″E/34,945278 127,876389

Bitwa morska pod Noryang – ostatnia bitwa wojny koreańsko-japońskiej (1592–1598), 16 grudnia 1598 r. w której trakcie połączona flota koreańsko-chińska odniosła decydujące zwycięstwo nad flotą japońską.

Wobec przystąpienia do wojny wojsk chińskiej dynastii Ming sytuacja inwazyjnej armii japońskiej stała się trudna. Miała ona oparcie w szeregu silnych nadmorskich zamków, ale ich linie komunikacyjne były zagrożone przez flotę koreańską, do której dołączyły flotylle chińskie. Siły chińsko-koreańskie rozpoczęły tzw. ofensywę na czterech frontach: trzy armie zaatakowały główne bazy japońskie w Suncheon, Sacheon i Ulsan, a flota, jako czwarta siła, miała atakować od południa. Od silnie umocnionego Ulsanu sprzymierzeni odstąpili, pospieszny atak na Sacheon skończył się klęską wojsk chińskich, a oblężenie dobrze przygotowanego Suncheonu się przeciągało^[1].

18 września 1598 zmarł Hideyoshi Toyotomi, a rada regentów, która przejęła władzę, postanowiła wycofać wojska z Korei. W związku z tym dowódca twierdzy w Sacheonie Yukinaga Konishi rozpoczął pertraktacje w sprawie ewakuacji jego oddziałów. Chińscy dowódcy byli skłonni się zgodzić, ale Yi Sun-sin stanowczo się sprzeciwił. Konishi wezwał więc na pomoc pozostałych dowódców. Zgromadzili oni flotę liczącą ok. 500 okrętów, by przyjść mu z odsieczą i ewakuować jego oddziały^[2]. Najkrótsza droga z Sacheonu i Pusanu do Suncheonu prowadziła przez cieśninę Noryang, między Półwyspem Koreańskim a wyspą Namhae. Dlatego koreański dowódca skierował tam swoją flotę, by nie dopuścić wrogich sił do połączenia się^[3].

15 grudnia ok. 300 japońskich okrętów zgromadziło się w cieśninie Noryang. Japończycy mieli przewagę liczebną, ale większość floty stanowiły lekkie okręty transportowe. Flota sojusznicza liczyła 148 okrętów: 85 koreańskich panokseonów, wśród których mogło być kilka „okrętów-żółwi” (geobukseonów), sześć dużych chińskich dżonek bojowych i 57 mniejszych chińskich jednostek, ale uzbrojonych w ciężkie działa^[4].

Przed świtem 16 grudnia Japończycy rozpoczęli przeprawę przez cieśninę, by natknąć się na zaalarmowane i czekające siły koreańsko-chińskie^[4] (S. Turnbull podaje, że to sojusznicy przypuścili zaskakujący atak^[5]). Siły koreańsko-chińskie uszykowane były w trzy eskadry: prawym skrzydłem dowodził Yi, w centrum chiński admirał Chen Ling, a lewym – Deng Zilong. Bitwa toczyła się podobnie jak poprzednie: ogień ciężkich koreańskich i chińskich dział niszczył kadłuby lżejszych jednostek japońskich, a koreańskie okręty pozostawały niewrażliwe na ostrzał z lekkiej broni japońskiej. Walka była jednak bardzo zacięta i okręt chińskiego dowódcy został zagrożony abordażem. Z pomocą pospieszył mu Deng Zilong i atak odparto, ale okręt Denga został zatopiony ogniem bratobójczym: Deng płynął koreańskim panokseonem, który został wzięty za jednostkę japońską, a próbę dostarczenia posiłków na chiński okręt flagowy zinterpretowano jako próbę abordażu^[6].

Liczne okręty japońskie zostały zniszczone ogniem działowym z bliska, staranowane lub podpalone. Walka toczyła się na tak bliskim dystansie, że Koreańczycy rzucali płonące kawałki drewna na pokład japońskich jednostek. Japoński okręt flagowy został zatopiony i niewiele brakowało, a dowódca Shimazu Yoshihiro zostałby wyłowiony i wzięty do niewoli przez Koreańczyków, ale jego ludzie zdołali mu przyjść z pomocą. Sami Koreańczycy wszakże też ponosili straty od gęstego ognia japońskiej broni ręcznej i dział^[4]. Flota japońska została rozbita, część jednostek uciekła wzdłuż brzegów wyspy Namhae, ścigana przez okręty koreańskie^[7]. Grupa japońskich okrętów pomyliła wylot zatoki z kanałem prowadzącym na otwarte morze i wpłynęła na zamknięty akwen, gdzie została zniszczona^[1].

Podczas pościgu kulą z japońskiego muszkietu został trafiony Yi Sun-sin. Rozkazał ukryć ten fakt przed marynarzami – na pokładzie zastąpił go bratanek Yi Wan, a flagę admiralską pozostawiono na maszcie. Dopiero rankiem, po końcu bitwy ogłoszono śmierć koreańskiego dowódcy, ku powszechnej żałobie jego ludzi i chińskich sojuszników. Niemniej zwycięstwo było całkowite, 200 wrogich okrętów zatopionych, około setki zdobytych^[8]. Ocalało między 50^[9] a 100 japońskich okrętów, które wycofały się do Pusanu^[10].

Korzystając z tego, że flota sojusznicza odpłynęła ku Noryang, likwidując w ten sposób blokadę Suncheonu, Yukinaga Konishi wykorzystał okazję i wymknął się ze swoimi ludźmi załadowanymi na okręty. Chińska armia zajęła zamek w Suncheonie bez walki. Flotylla, okrążając wyspę Namhae, z której uratowała część rozbitków z bitwy, bezpiecznie dotarła do Pusanu^[9]. Tam Konishi spotkał się z niedobitkami odsieczy i wraz z Shimazu Yoshihirą rozpoczął organizowanie ostatecznej ewakuacji^[10].

• Samuel Jay Hawley: The Imjin war: Japan’s sixteenth-century invasion of Korea and attempt to conquer China. Seoul: The Royal Asiatic Society, 2005. ISBN 978-89-954424-2-5.
• Stephen Turnbull: Samurai Invasion: Japan’s Korean War 1592 -1598. Londyn: Cassell, 2002. ISBN 0-304-35948-3. OCLC 50289152. (ang.).