PROFILPELAJAR.COM

Ruth Bleier

Ruth Bleier

Bizitza
Jaiotzako izen-deiturakRuth Harriet Bleier
JaiotzaNew Kensington, 1923ko azaroaren 17a
Herrialdea Ameriketako Estatu Batuak
HeriotzaMadison, 1988ko urtarrilaren 4a (64 urte)
Hobiratze lekuaForest Hill Cemetery (en) Itzuli
Hezkuntza
HeziketaWoman's Medical College of Pennsylvania
Goucher College (en) Itzuli
Jarduerak
Jarduerakzientzialaria, neurologoa eta feminista
Enplegatzailea(k)Wisconsingo Unibertsitatea Madisonen
Find a Grave: 86366612 Edit the value on Wikidata

Ruth Harriet Bleier (New Kensington, Pennsylvania, 1923ko azaroaren 17a - 1988) Estatu Batuetako neurofisiologo, irakasle eta ekintzailea izan zen.

Genero-alborapenek biologia nola moldatu duten aztertu zuen lehen aditu feministetako bat izan zen. Bere karreran, interes akademikoak eta emakumeentzako eta klase apalentzako justizia sozialarekiko konpromisoa uztartu zituen.[1]

Biografia

Bleier New Kensington hirian jaio zen, Pennsylvanian, 1923ko azaroaren 17an.[2] Errusiar edo Ekialdeko Europako 1905eko etorkinen alaba ere bazen, eta New Kensington-en (Pennsylvania) hazi zen bere lau neba-arrebekin.[3] Goucher Collegen lortu zuen Arteetako lizentziatura 1945ean, eta ondoren, Medikuntza Doktoregoa Pennsylvaniako Emakumeen Medikuntza Eskolan 1949an.[4][5] Leon Eisenbergekin ezkondu zen, eta elkarrekin 2 seme-alaba hazi zituzten eta Baltimoreko biztanleria pobretuarentzat klinika mediko bat zuzendu zuten.[4][6]

Ibilbidea

Medikuntza eta beka

Medikuntza ikasi ondoren, Bleierrek Baltimoreko (Maryland) Sinai Ospitalean egin zituen praktikak, eta ondoren hamar urtez medikuntza orokorra praktikatu zuen Baltimoreko hirigunean.[5] Jarduera Antiamerikarren Batzordeak (HUAAC) zitazioa eskatu zuenean lankidetzan aritu ez zelako, HUAACen zerrenda beltzean sartu zuten, eta horren ondorioz Bleierrek ospitaleko pribilegioak galdu zituen.[2][7] Bleierrek medikuntza praktika utzi zuen Adolph Meyer Neuroanatomia Laborategian psikiatria eta fisiologia irakasteko.[4] Medikuntza praktikatzeko legezko gaitasuna galdu zuenetik, Bleier Johns Hopkins Unibertsitateko Medikuntza Eskolara joan zen 1957an neuroanatomia ikastera Jerzy Rose irakaslearekin, eta doktorego ondoko beka 1961ean osatu zuen. Ondoren, 1967an Wisconsin-Madison Unibertsitateko Neurofisiologia sailean sartu zen; aldi berean, Bleierrek Weisman Atzerapen Mentaleko Zentroan eta Wisconsin Eskualdeko Primate Zentroan ere lan egiten zuen.[6] Neuroanatomian egindako lanaren ondorioz, Bleier animalien hipotalamoaren inguruko autoritate ezaguna da.[4]

1970eko hamarkadan, Bleierrek sexismoak eta beste alborapen kultural batzuek zientzia biologikoetan nola eragiten zuten ikusten hasi zen, eta, beraz, analisi eta ikuspuntu feministak zientziaren praktika eta teoriei aplikatzeari ekin zion.[8] Bleierrek Wisconsin-eko Unibertsitateko Emakumeen Ikasketa Programa sortzen lagundu zuen 1975ean, eta 1982tik 1986ra zuzendaria izan zen.[5] Emakumeen goi-mailako hezkuntzarako sarbidea eta posizioa hobetzea ere kontuan hartzen hasi zen. Bleierrek soziobiologiaren ideiaren aurka egin zuen genero-rol konbentzionalen azalpen gisa.[9] Bere lanean erakutsi zuen generoa, sexualitatea eta zientzia etengabe aldatzen ari direla gizarte-balio eta ideien arabera, estatikoak eta epaiketarik gabekoak izan beharrean.[10] Teoria feministak eta zientzia naturalak uztartzen zituen lana argitaratu zuen: Science and Gender: A Critique of Biology and Its Theories on Women and Feminist Approaches to Science.[4]

Aktibismoa eta aldarrikapena

Bleierrek eskubide zibilen alde egin zuen Marylandeko Bakearen aldeko Batzordearekin 1950eko hamarkadaren hasieran.[5][7] Koreako Gerraren amaieraren alde ere egin zuen; lan honek HUAAC-en zitazioa ekarri zuen, garai hartan Joseph McCarthy senatariak zuzendua. Agerraldian, Bleierrek Bakerako Batzordeak ez zuela kiderik jakinarazi zuen, eta ez zuen baieztatu batzordeko burua zenik.[11]

Bere aktibismo bideei eutsiz, Bleier Wisconsin-Madison Unibertsitateko Emakume Fakultateko Elkartearen (AFW) sortzaileetako bat izan zen. Elkarteak erronka bota zion administrazioari, emakume hezitzaileen egoera eta soldatak ebaluatzeko eta desberdintasunak zuzentzeko.[10] Elkarteak unibertsitateko gizon eta emakume langileen soldatak berdintzea lortu zuen, eta gimnasioak integratzea ere lortu zuen, emakume irakasleek gizonezkoen aldagelan dutxa taldeka hartuz.[4] Bleier AFWko presidentea zen IX. titulua sinatu zenean, eta Wisconsinen emakumezkoen atletismoarentzat baldintza bidezkoagoak lortzeko euskarri izan zen.[12]

Ruth Bleier bere mikroskopio elektronikoari begira, 1980ko hamarkadan

Argitalpenak

Bleierrek katuaren, gineako txerriaren eta rhesus makakoaren hipotalamoen anatomia zehazten duten lanak argitaratu zituen. Biologiari eta feminismoari buruzko bere liburuak, Science and Gender: A Critique of Biology and Its Theories on Women (1984) eta Feminist Approaches to Science (1986), emakumeen ikasketetarako irakurgai garrantzitsuak bihurtu dira sexuen arteko desberdintasun biologikoak eta genero desberdintasunen jatorria aztertzeko.[6]

Bizitza pertsonala

Bleierrek lesbiana zela aitortu zuen senarrarekin zuen ezkontza dibortzioan amaitu ondoren, eta emakumeen mugimenduaren barruan lesbianen eskubideen aldeko lana hasi zuen. "Lysistrata" izeneko emakumezko jatetxe bat sortu zuen.[6][13] Lesbianen gizarte-ekitaldiak eta liburu-denda feminista bat ere antolatu zituen. Horrez gain, Bleierrek abortu-eskubideen alde egin zuen bere bikotekide Elizabeth Karlinekin batera.[4][6]

Bleier Wisconsin-eko etxean hil zen 1988ko urtarrilaren 4an, minbiziak jota, hirurogeita lau urte zituela.[14][15]

Sariak eta aintzatespenak

Wisconsineko Unibertsitateak Ruth Bleier bekak ematen ditu urtero, neska gazteak natur zientziak, medikuntza edo ingeniaritza ikasten dituzten karreretara joan daitezen sustatzeko, eta Wisconsingo Unibertsitateko Medikuntzaren Historia Sailak katedra bat du bere omenez.[4][6]

Erreferentziak

  1. ↑ (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2020-11-17). «Ruth Harriet Bleier, neurofisióloga» Mujeres con ciencia (kontsulta data: 2025-06-13).
  2. ↑ a b (Ingelesez) Young, Amanda Verdery. (2017-04-19). «Ruth Bleier» Women In Peace (kontsulta data: 2025-06-12).
  3. ↑ (Ingelesez) Ware, Susan. (2004). Notable American Women: A Biographical Dictionary Completing the Twentieth Century. Harvard University Press ISBN 978-0-674-01488-6. (kontsulta data: 2025-06-12).
  4. ↑ a b c d e f g h (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2020-06-09). «Ruth Bleier: combinando excelencia académica y compromiso social» Mujeres con ciencia (kontsulta data: 2025-06-13).
  5. ↑ a b c d (Ingelesez) «Bleier, Ruth» University Housing 2020-07-06 (kontsulta data: 2025-06-12).
  6. ↑ a b c d e f «Changing the Face of Medicine» cfmedicine.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2025-06-12).
  7. ↑ a b «Johns Hopkins Gazette: March 25 1996» pages.jh.edu (kontsulta data: 2025-06-12).
  8. ↑ (Ingelesez) «"About Ruth Bleier: Scientist, Activist, Feminist"» Center for Research on Gender & Women (University of Wisconsin Madison. WISC.) (kontsulta data: 2025-06-12).
  9. ↑ (Ingelesez) Code, Lorraine. (2003). Encyclopedia of Feminist Theories. Routledge ISBN 978-0-415-30885-4. (kontsulta data: 2025-06-12).
  10. ↑ a b Love, Barbara J.. (2006). Feminists who changed America, 1963-1975. Urbana : University of Illinois Press ISBN 978-0-252-03189-2. (kontsulta data: 2025-06-12).
  11. ↑ (Ingelesez) «'PEACE' BODY'S STAND: IT HAS NO MEMBERS» The New York Times ISSN 0362-4331. (kontsulta data: 2025-06-12).
  12. ↑ (Ingelesez) Journal, Todd D. Milewski | Wisconsin State. (2022-06-24). «Slow progress under Title IX dominated early years of women's sports at Wisconsin» Wisconsin State Journal (kontsulta data: 2025-06-12).
  13. ↑ (Ingelesez) «Lysistrata Bar and Café | Wisconsin Alumni Association» www.uwalumni.com (kontsulta data: 2025-06-12).
  14. ↑ Brugge, John F.; Friedman, Susan S.; Leavitt, Judith W.; Rose, Jerzy E.. (1988). «On the Death of Professor Ruth Bleier» NWSA Journal 1 (1): 3–6. ISSN 1040-0656. (kontsulta data: 2025-06-12).
  15. ↑ Leavitt, Judith Walzer; Gordon, Linda. (1988-10). «A Decade of Feminist Critiques in the Natural Sciences: An Address by Ruth Bleier» Signs: Journal of Women in Culture and Society 14 (1): 182–195.  doi:10.1086/494496. ISSN 0097-9740. (kontsulta data: 2025-06-12).

Kanpo estekak

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.