Les Ancizes-Comps
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Puy-de-Dôme
Izen ofiziala	Les Ancizes-Comps
Posta kodea	63770
Geografia
Koordenatuak	45°55′31″N 2°48′46″E / 45.9253°N 2.8128°E / 45.9253; 2.8128
Azalera	21,2 km²
Altitudea	444 m, 742 m eta 643 m
Mugakideak	Chapdes-Beaufort, Miremont, Saint-Georges-de-Mons, Saint-Jacques-d'Ambur, Saint-Priest-des-Champs eta Sauret-Besserve
Demografia
Biztanleria	1.682 (2023ko urtarrilaren 1a)
814 (%47,7)   (%52,3) 893
Dentsitatea	79 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuak	San Mateo de Gállego
ancizes-comps.eu

Les Ancizes-Comps (frantsesez eta ofizialki: Les Ancizes-Comps) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.682 biztanle zituen 21,2 km²-ko azaleran.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chapdes-Beaufort, Miremont, Saint-Georges-de-Mons, Saint-Jacques-d'Ambur, Saint-Priest-des-Champs eta Sauret-Besserve.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du<ref name="Joly">{{erreferentzia | izena1 = Daniel | abizena1 = Joly | izena2 = Thierry | abizena2 = Brossard | izena3 = Hervé | abizena3 = Cardot | izena4 = Jean | abizena4 = Cavailhes | izena5 = Mohamed | abizena5 = Hilal | izena6 = Pierre | abizena6 = Wavresky | izenburua = Les types de climats en France, une construction spatiale | aldizkaria = Cybergéo : revue européenne de géographie | zenbakia = 501 | data = 2010-06-18 | doi = 10.4000/cybergeo.23155 | hizkuntza = fr }}</ref>. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe<ref name="Dubreuil2022">{{erreferentzia | izena1 = Vincent | abizena1 = Dubreuil | izenburua = Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen | aldizkaria = La Météorologie | zenbakia = 116 | data = 2022-02 | doi = 10.37053/lameteorologie-2022-0012 | hizkuntza = fr }}</ref>. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)<ref name="MFTipologia">{{erreferentzia | izenburua = Le climat en France hexagonale et Corse | url = https://meteofrance.com/comprendre-climat/france/le-climat-en-france-metropolitaine | webgunea = meteofrance.com | hizkuntza = fr }}</ref>. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago<ref name="RE2020">{{erreferentzia | izenburua = Réglementation environnementale RE2020 | url = https://www.ecologie.gouv.fr/politiques-publiques/reglementation-environnementale-re2020 | webgunea = ecologie.gouv.fr | data = 2020-11-18 | hizkuntza = fr }}</ref>.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da, 15,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 931 mm-koa da, urtarrilean 1,1 euri-egun eta uztailean 8,2 egun izanik<ref name="Joly" />. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Gervais-d'Auvergne udalerrian dago, 12 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 825,6 mm-koa delarik<ref name="FICHECLIM63354004">{{erreferentzia | izenburua = Station Météo-France « Saint-Gervais-d'Auvergne », fiche climatologique | url = https://object.files.data.gouv.fr/meteofrance/data/synchro_ftp/REF_STATION/FICHECLIM_63354004.pdf | webgunea = data.gouv.fr | hizkuntza = fr }}</ref>. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua<ref group="oh">Estazioko erregistroak 1981ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.</ref><ref name="FICHECLIM63354004" />.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[1]

Hazkunde begetatiboa

Urtea 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Hazkunde begetatiboa −4 −5 −5 −11 −17 −9 2 −8 −4 −11 −7 −11 −11 −11 −22 −27 −15 −11 Jaiotzak 17 12 14 13 8 6 18 12 20 12 18 9 11 10 12 9 4 12 Heriotzak 21 17 19 24 25 15 16 20 24 23 25 20 22 21 34 36 19 23 Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu[3] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

2023 erroldaren arabera, Les Ancizes-Comps udalerrian 1.648 biztanle zeuden eta 811 elkarbizitza unitate<ref group="oh">INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.</ref>, hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).<ref name="menages">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/9006073?sommaire=9006187%7Cizenburua=Couples-Familles-Ménages en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Udalerrian 474 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (245). Guraso bakarreko 35 familietatik 35etan ama zen guraso bakarra. 298 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 69k seme-alaba bakarra zuten etxean, 87k bi, eta 20k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 194 bikoteetatik 31tan (% 16,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiago zituzten 1.456 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 38,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,9). 80 urte edo gehiagoko 162 biztanleetatik 133 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 29 kolektibitateren batean.<ref name="menages" />

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,3 izatezko bikotean eta % 6,5 PACS bidez lotuta). % 23,1 ezkongabeak ziren, % 10,2 alargunak eta % 6,7 dibortziatuak.<ref name="menages" />

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,5), eskulangileak (% 18,9), erdi-mailako lanbideak (% 14,4), enplegatuak (% 13,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,5) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).<ref name="menages" />

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

Kopurua % Elkarbizitza-unitateak Seme-alabekin bizi ziren bikoteak 194 % 23,9 Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak 245 % 30,2 Guraso bakarrekoak 35 % 4,3 Kide bakarrekoak 328 % 40,4 Bestelakoak 10 % 1,2 Familiak Seme-alabarik gabeko bikoteak 245 % 51,7 Seme-alabadun bikoteak 194 % 40,9 Guraso bakarrekoak 35 % 7,4 25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean 298 % 62,9 Seme-alaba bat 69 % 14,6 Bi seme-alaba 87 % 18,4 Hiru seme-alaba 6 % 1,3 Lau seme-alaba edo gehiago 14 % 3,0 Egoera zibila (15 urte edo gehiago) Ezkonduta 612 % 42,0 Izatezko bikotean 165 % 11,3 PACS bidez lotuta 95 % 6,5 Ezkongabea 337 % 23,1 Alarguna 149 % 10,2 Dibortziatuta 98 % 6,7 Erreferentziazko pertsonaren lanbidea Nekazariak 5 % 0,6 Artisau, merkatari eta enpresa-buruak 15 % 1,8 Goi-mailako langileak 42 % 5,2 Erdi-mailako lanbideak 117 % 14,4 Enplegatuak 106 % 13,1 Eskulangileak 153 % 18,9 Erretiratuak 361 % 44,5 Bestelakoak 13 % 1,6 Iturria: INSEE, RP2023.

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.000 etxebizitza zeuden. Horietatik 815 egoitza nagusi ziren, 76 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 109 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (894), eta apartamentuak gutxi ziren (84). Egoitza nagusietatik 632 beren jabearen bizilekuak ziren, 176 alokairuan zeuden, 57 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.<ref name="etxebizitzak">{{erreferentzia|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8997194%7Cizenburua=Logement en 2023|lana=Recensement de la population|argitaletxea=INSEE|hizkuntza=fr|urtea=2023}}</ref>

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (263).<ref name="etxebizitzak" />

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (400). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (234 etxebizitzatan). 672 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 372 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 378tan bi edo gehiago.<ref name="etxebizitzak" />

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

Kopurua % Etxebizitza multzoa Egoitza nagusia 815 % 81,5 Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa 76 % 7,6 Hutsik 109 % 10,9 Etxe mota Etxeak 894 % 89,4 Apartamentuak 84 % 8,4 Gela kopurua (egoitza nagusiak) 1 gela 4 % 0,5 2 gela 44 % 5,4 3 gela 96 % 11,8 4 gela 271 % 33,3 5 gela edo gehiago 400 % 49,1 Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak) 1919 aurretik 59 % 7,2 1919-1945 37 % 4,5 1946-1970 226 % 27,7 1971-1990 263 % 32,3 1991-2005 72 % 8,8 2006-2020 134 % 16,4 Jabetza egoera (egoitza nagusiak) Jabeak 632 % 77,5 Alokairuan 176 % 21,6 HLM 57 % 7,0 Doan lagata 7 % 0,9 Berogailu mota (egoitza nagusiak) Gas sarea 234 % 28,7 Fuel-olioa 102 % 12,5 Elektrizitatea 231 % 28,3 Gas botila 16 % 2,0 Bestelakoak 232 % 28,5 Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak) Aparkalekua 672 % 82,5 Ibilgailu bat 372 % 45,6 Bi ibilgailu edo gehiago 378 % 46,4 Iturria: INSEE, RP2023.

2023 urtean 15-64 urteko 964 biztanleetatik 732 aktibo ziren (% 75,9), horietako 665 lanean (% 69,0) eta 67 langabezian (aktiboen % 9,2).

232 ez-aktibotik 66 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,4), 88 erretiraturik zeuden (% 37,9) eta 78 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,6).

Lanbide-kategoria<ref group="oh">Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.</ref>

Udalerrian 2.042 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 665 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.<ref group="oh">Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.</ref>

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.510 eurokoa zen.

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) 18 urtez azpiko% 21,0 18-29 urte% 21,2 30-39 urte% 14,2 40-49 urte% 14,2 50-64 urte% 12,3 65-74 urte% 9,0 75 urte eta gehiago% 8,5 Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Jabeak% 6,3 Errentariak% 31,2 Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta% 68,7 Pentsio/erretiroak% 30,0 Ondarea, bestelakoak% 11,9 Gizarte-prestazioak% 4,7 Zuzeneko zergak−% 15,3 Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 61,8, ez-soldatapekoen errenta % 4,8, langabezia-sariak % 2,0.

2007an zeuden 79 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[4]

2009an zeuden norbanakoentzako 27 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 3 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.^[5]

2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m² baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.^[6]

2000. urtean Les Ancizes-Comps udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 306 hektarea erabiltzen.^[7]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Les Ancizes-Comps udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 193 ikaslekin.

• (Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.