Mae'n ymddangos mai 'Caraŵys' oedd ffurf wreiddiol y gair 'Grawys', a'i fod wedi tarddu o'r Lladin Quadragesima sy'n golygu 'deugeinfed'. Daw'r enghraifft gynharaf ohono yn y Gymraeg o'r 12g ac mae ffurfiau tebyg iddo i'w cael mewn ieithoedd Celtaidd eraill: 'koraiz' yn Llydaweg a 'corgus' mewn Hen Wyddeleg.[6]
Dros gyfnod y Grawys, byd llawer o Gristnogion yn ymrwymo i ymprydio, yn ogystal ag ildio rhai danteithion a moethusbethau er mwyn adlewyrchu yr aberth a wnaeth Iesu Grist pan aeth i'r anialwch am 40 diwrnod;[7][8][9] caiff hyn ei adnabod fel aberth y Grawys.[10] Mae llawer o Gristnogion hefyd yn cyflwyno elfennau o ddisgyblaeth ysbrydol dros gyfnod y Grawys, fel darllen defosiynol dyddiol neu weddïo trwy galendr y Grawys, i ymagosáu at Dduw. [11][12] Mae Gorsafoedd y Groes, sef coffâd defosiynol o Grist yn cario'r Groes ac o'i ddienyddiad, hefyd yn aml yn rhan o'r Grawys. Mae llawer o eglwysi Pabyddol a rhai eglwysi Protestannaidd yn tynnu blodau o'u hallorau, a chroesau, cerfluniau crefyddol, a symbolau crefyddol cywrain eraill yn cael eu cuddio dan ddeunydd fioled. Ledled y Byd Cristnogol - yn arbennig ymhlith Lutheriaid, Catholigion Rhufeinig ac Anglicaniaid - bydd nifer yn nodi'r tymor trwy ymataliad rhag bwyta cig, . [13][14]
Yn draddodiadol, mae'r Grawys yn parhau am gyfnod o 40 diwrnod, i goffáu'r 40 diwrnod y treuliodd Iesu ymprydio yn yr anialwch a chael ei demtio gan Satan, yn ôl Efengylau Mathew, Marc a Luc. [15][16] Gan ddibynnu ar yr enwad Cristnogol ac arferion lleol, daw'r Grawys i ben naill ai ar nos Iau Cablyd,[17] neu ar fachlud dydd Sadwrn y Pasg, gyda dathlu Gwylnos y Pasg.[18] Naill ffordd neu'r llall, mae arferion y Grawys yn cael eu cynnal hyd at nos Sadwrn y Pasg.[19]
Cyfeiriadau
↑Comparative Religion For Dummies. For Dummies. 31 Ionawr 2011. ISBN9781118052273. Cyrchwyd 8 Mawrth 2011. This is the day Lent begins. Christians go to church to pray and have a cross drawn in ashes on their foreheads. The ashes drawn on ancient tradition represent repentance before God. The holiday is part of Roman Catholic, Lutheran, Methodist, and Episcopalian liturgies, among others.
↑Benedict, Philip (3 Mawrth 2014). Christ's Churches Purely Reformed: A Social History of Calvinism. Yale University Press. t. 506. ISBN030010507X.
↑Mennonite Stew – A Glossary: Lent. Third Way Café. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2014-12-19. Cyrchwyd 24 Chwefror 2012. Traditionally, Lent was not observed by the Mennonite church, and only recently have more modern Mennonite churches started to focus on the six-week season preceding Easter.
↑Gassmann, Günther; Oldenburg, Mark W. (10 Hydref 2011). Historical Dictionary of Lutheranism (yn English). Scarecrow Press. t. 229. ISBN9780810874824. In many Lutheran churches, the Sundays during the Lenten season are called by the first word of their respective Latin Introitus (with the exception of Palm/Passion Sunday): Invocavit, Reminiscere, Oculi, Laetare, and Judica. Many Lutheran church orders of the 16th century retained the observation of the Lenten fast, and Lutherans have observed this season with a serene, earnest attitude. Special days of eucharistic communion were set aside on Maundy Thursday and Good Friday.CS1 maint: unrecognized language (link)
↑Ambrose, Gill; Craig-Wild, Peter; Craven, Diane; Moger, Peter (5 Mawrth 2007). Together for a Season (yn English). Church House Publishing. t. 34. ISBN9780715140635.CS1 maint: unrecognized language (link)
↑Gavitt, Loren Nichols (1991). Traditional Saint Augustine's Prayer Book: A Book of Devotion for Members of the Anglican Communion. Holy Cross Publications. |access-date= requires |url= (help)
↑ Mae'r arfer hwn yn cael ei arsylwi mewn nifer o wledydd Cristnogol crefyddol, er y gall y math o ymataliad amrywio yn ôl yr hyn sy'n arferol. Mae rhai yn ymatal rhag cig am 40 diwrnod, dim ond ar ddydd Gwener y mae rhai, neu rai ar Ddydd Gwener y Groglith ei hun yn unig. Trwy archddyfarniad esgobol o dan y Pab Alexander VI , gall pensitiaid fwyta wyau a chynhyrchion llaeth yn Sbaen a'i thiriogaethau cytrefol.