Yarovit

Yarovit, Gerovit, buzilgan Verovid yoki Iyrovit (lot. Gerovitus, Herovith) — Boltiq slavyanlarining urush xudosi[1].

A.S.Famintsin yozadi:

Gavelbergda aprel oyining oʻrtalarida bu Xudoning sharafiga bayram joʻnatilar edi va shahar har tomondan eʼtibor bilan oʻralgan edi. Volgastda sharaflangan Yarovit haqida Gerborddan oʻqiymiz, bu Xudoning ibodatxonasi, devorda, oltin va mohir ish bilan qoplangan katta qalqon osilgan; oʻliklarning hech biri oddiy vaqt ichida unga tegishi mumkin emas edi, chunki Gʻayriyahudiylar bu bilan  qandaydir diniy eʼtiqodni birlashtirar edi; qalqon Yarovitga bagʻishlangan edi — „Mars deb nomlangan lotin tilida“ — Gerbordni qoʻshib qoʻydi — va faqat urush davrida u joydan koʻchib olinishi mumkin edi. Keyin u qoʻshinlar oldida olib ketilar edi va bu orqali urushlarda gʻolib boʻlishiga ishonishar edi[2].

Bundan tashqari, Yarovit, ehtimol, hosildorlik bilan bogʻliq edi. Yarovitga hosildorlik bahor bayrami bagʻishlandi; bir manbada, Yarovit ruhoniysi nutq soʻzlaydi, unga koʻra, u koʻkat va yer mevalarini boshqaradi:

Men sening xudoingman, men dalalarni chumolilar va oʻrmonlarni barglar bilan kiyintiruvchiman; niv va daraxt mevalari mening hukumronligimda, podalarning nasli va inson foydasiga xizmat qiladigan hamma narsa: bularning barchasi Meni hurmat qilganlarga beraman va Meni rad etganlardan tortib olaman[3].

Ismlar

Lotin oʻrta asr yozuvlarida u Rim Marsi bilan taqqoslanadi. Yar (jar) ildiziga ega boʻlgan boshqa soʻzlar kabi, Xudoning ismi bahor unumdorligi haqidagi gʻoyalar bilan bogʻliq (rus „bahor“, „qizgʻin“, „bahor, bahorda ekilgan“, Ukr. yar „bahor“), non (bahor noni, yarina-arpa, yulaf; yar, yaritsa va boshqa non belgilari), hayvonlar (buqa-yarovik, yorqin va boshqalar), bundan tashqari, „gʻazablangan, issiq, olovli“, Ukr maʼnosida rus „gʻazablangan“ bilan solishtirish mumkin. Yariy, "bahor, yosh, kuchga toʻla, ehtirosli" va Janubiy va gʻarbiy slavyanlarning yar ildizi bilan bir xil soʻzlar[4].

Manbalar

  1. Веровит // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  2. Faminsin A. Bojestva drevnix slavyan
  3. Герборд III, 6.
  4. Иванов Вяч. Вс., Топоров В. Н. Исследования в области славянских древностей. М.: Наука, 1974. Архивная копия от 1 октября 2020 на Wayback Machine С. 215.

Havolalar

  • Verovit // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
  • Yarovit, Gerovit Arxivnaya kopiya ot 6 marta 2008 na Wayback Machine // Mifologicheskiy slovar/ Gl. red. Ye. M. Meletinskiy. — M.:Sovetskaya ensiklopediya, 1990. — 672 s.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.