Toqi Zafar

Toqi Zafar
طاق ظفر

Toqi Zafar 2014-yilda
Umumiy maʼlumot
Turi yodgorlik arkasi
Joylashuvi Pagʻmon, Kobul viloyati, Afgʻoniston
Koordinatalar 34°35′24″N 68°57′31″E / 34.5900110°N 68.9584813°E / 34.5900110; 68.9584813
Qurilishi tugagan 1928-yil
Dizayn va konstruksiya
Boshqa dizaynerlar Sayid Muhammad Dovud al-Hussayniy (xattot)
Toqi Zafar

Toqi Zafar (forscha: طاق ظفر‎) – Afgʻonistonning Pagʻmon shahridagi bogʻlar oldida joylashgan yodgorlik arkasi[1]. Mashhur gʻalaba arkasi 1919-yilda Uchinchi Angliya-Afgʻon urushidan keyin Afgʻoniston mustaqilligini xotirlaydi[2][3].

Tarixi

XX asr

Qurilishi

Yodgorlik 1928-yilda qirol Omonullaxon va malika Surayyo Tarziy Yevropadan qaytganidan keyin qurilgan. Omonullaxon Kobulni qayta loyihalash uchun xorijiy mutaxassislarni jalb qildi. Turk meʼmori gʻalaba arkasini loyihalashtirdi[4]. Oʻsha paytda Pagʻmonning kirish qismida ular Fransiyaning Parij shahridagi Arc de Triomphega oʻxshash, ammo undan kichikroq boʻlgan yunon-rim klassik meʼmorchiligi uslubida zafarli arka yoki monumental darvoza yaratdi.

Pagʻmon yozgi poytaxt bilan bir qatorda dam olish maskaniga aylandi. Uning keng xiyobonlarida ark, terak va yongʻoq daraxtlari, villalar va golf maydonchasi bor edi. Bu boylar va aristokratlar tashrif buyuradigan mashhur joy boʻlgan[5]. Bogʻlar oxir-oqibat mahalliy va xorijiy sayyohlar uchun mashhur joyga aylandi[6].

Vayron boʻlishi

1980-yillarda Sovet-Afgʻon urushi paytida Pagʻmon asosiy jang maydoni boʻlgan va Sovet tomonidan qoʻllab-quvvatlangan hukumat va mujohid isyonchilari tomonidan bombardimon qilingan. Koʻpgina binolar vayron boʻlgan va aholi qochib ketgan. Gullab-yashnagan bogʻlardan ozgina qolgan, faqat tepasi portlatilgan Arc de Triomphe uslubidagi ark qoldiqlaridan tashqari[7][8].

Qayta tiklanishi va XXI asr

Karzay maʼmuriyati tashkil etilgandan soʻng, Ark 2005-yil may oyiga qadar qayta tiklandi. Eski bogʻlarning boshqa shikastlangan qismlari ham qayta qurildi. U yana bir bor mashhur sayyohlik joyiga aylandi va Kobul aholisi orasida mashhur. 2010-yillarda yanada rivojlanish kuzatildi. Bogʻ shuningdek, itlar jangi musobaqalari uchun ham foydalaniladi[9].

Dizayni

Gʻalaba arkasi oq marmardan yasalgan[10]. Afgʻon xattotlari Sayid Muhammad Dovud al-Hussayniy[11] arkaning shift va devorlariga xattotlik yozuvlarini chizgan[12][13].

Galereya

Yana qarang

Manbalar

  1. „Rug, T2008.1.94 – Textile Museum of Canada“ (en-US). Qaraldi: 2021-yil 10-yanvar.
  2. „Taq-e-Zafar ( Arch of Victory )“. 2023-yil 24-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 10-yanvar.
  3. „Central Square: Victory Arch (Taq-e-Zafar). | ACKU Images System“. ackuimages.photoshelter.com. Qaraldi: 2021-yil 10-yanvar.
  4. „Rug, T2008.1.94 – Textile Museum of Canada“ (en-US). Qaraldi: 2021-yil 10-yanvar.
  5. „BBCPersian.com“. www.bbc.com. Qaraldi: 2021-yil 10-yanvar.
  6. „Afghanistan as a Tourist. Really.“. GoNOMAD Travel (2013-yil 12-dekabr).
  7. Lorch, Donatella. „Only Flowers, Nothing Else, Survive in an Afghan Town (Published 1992)“ (1992-yil 6-may).
  8. „Archived copy“. 2011-yil 24-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 8-iyul.
  9. „A Lifetime Ago: The Elegance Of 1920s Afghanistan“ (en). RadioFreeEurope/RadioLiberty. Qaraldi: 2021-yil 6-fevral.
  10. „BBCPersian.com“. www.bbc.com. Qaraldi: 2021-yil 10-yanvar.
  11. „Written history: the calligrapher to the last King of Afghanistan“ (en). The National (2020-yil 17-fevral). Qaraldi: 2021-yil 10-yanvar.
  12. „Calligrapher to the King – Daud Hossaini — Google Arts & Culture“. artsandculture.google.com. Qaraldi: 2021-yil 10-yanvar.
  13. „Calligrapher of Kings – Da'ud al-Hossaini - Exhibition at Pergamonmuseum in Berlin“ (en). ArtRabbit. Qaraldi: 2021-yil 10-yanvar.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.