Ninazu
Ninazu (shum. „Shumer-bilim“ yoki „Suvni organmoqdaman“) — shumer maʼbudi.
Tavsif
Ninazu — er osti dunyosining xtonik xudosi, shifo va yoshartirish xudosi ham boʻlgan, uning ramzi — ilon[1] (uning oʻgʻli Ningishzida ikkita ilon bilan oʻralgan tayoq timsoli sifatida tibbiyot amaliyotining ramzi boʻlgan[1] keyinchalik Asklepiyning tayogʻiga aylanib, keyinchalik kadutsey shaklida butun dunyo tibbiyotining ramziga aylangan[1]). Bundan tashqari, harbiy xususiyatlar Ninazu tasvirida ham koʻrinadi — akasi Nergal bilan birgallikda Shumerning[1] dushmanlarini jazolashga qodir ekanligiga ishonishgan. Bir versiyaga koʻra, u Enki va Ereshkigalning[1] oʻgʻli edi, ikkinchisi — Enlil va Ninlil, Ninurt va Nergalning[1] akasi edi. Afsonaga koʻra, Ninmida bilan birgalikda Shumer tuprogʻiga arpa, loviya va boshqa koʻplab madaniyatlarni olib kelishdi, bundan oldin mahalliy aholi yigʻish bilan shugʻullangan[2][3][4].
Koʻpgina afsonalarning qoʻpol tabiatini hisobga olib, ularning erkin talqinini tan olgan holda, Ninazuning kelib chiqishining ikkita versiyasidan tashqari, bir yoki har ikkala variantga mos kelmaydigan turli afsonalar mavjud. Misol uchun, afsonalardan biri uni Ereshkigalning[1] turmush oʻrtogʻi deb ataydi. Yana bir afsonaga koʻra, Ninazu afsonada taqdim etilgan Ereshkigalning iltimosiga binoan, onasi sifatida, yer osti qirolligidan Damu ismli mahbusni ozod qildi, lekin uni vazir qilib qoʻydi[1].
Ibodat tarixi
Ayniqsa, uchinchi Ur[5] sulolasi davrida Shumer shimolidagi Eshnunna[5] va janubdagi[5] Enego[5] shaharlarida ulugʻlangan. Xammurapi qonunlariga koʻra, bu xudoga hadya qilish majburiy[5] edi. Ninazu ruhoniylari „ur-Ninazu“ („Ninazu xudosi fanati“) nomi bilan atalgan[5]. Ur shahrida har yili uning sharafiga bayram boʻlib oʻtdi, unda vafot etgan shohlar va ruhoniylar sharafiga qurbonliklar keltirildi[5].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Якобсен 1995.
- ↑ Массон 1976.
- ↑ Головнев 1993.
- ↑ Wiggermann, Edzard 1997.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 „Ninazu (god)“ (en). Ancient Mesopotamian Gods and Goddesses. 2013-yil 24-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 8-mart.
Adabiyotlar
- Волков И. М.. Законы вавилонского царя Хаммураби, Культурно-исторические памятники Древнего Востока, под общ. ред. Б. А. Тураева. Выпуск I. M.: Т-во скоропечатни А. А. Левенсон, 1914.
- Головнев А. В.. Историческая типология хозяйства народов Северо-Западной Сибири. Новосибирск: Издательство Новосибирского университета, 1993. ISBN 5-7615-0121-X. (Wayback Machine saytida 2022-02-08 sanasida arxivlangan)
- Массон В. М.. Экономика и социальный строй древних обществ. Наука, 1976.
- Мифологический словарь, 115.000 экз, Советская энциклопедия, 1990. ISBN 5-85270-032-0.
- Литвинский Б. А.. Средняя Азия, Кавказ и зарубежный Восток в древности. M.: Наука, 1983.
- Назаров П. Г.. Происхождение ведийской Артхи, шумерской Аратты, Суб-Арту и Арьяв-Арты (3107-2025). Челябинск: Челяб. гос. ун-т, 1997.
- Сокровища тьмы: История Месопотамской религии. M.: Восточная литература, 1995. ISBN 5-02-016601-4.
- Jош о пореклу Срба и сва Србска идолу служаше Дагону. Београд: Мирослав, 1992. (serb)
- Wiggermann F. A. M., „8: Meek-Miete“, . . Berlin/New York: Walter de Gruyter, 1997. ISBN 3-11-014809-9. (olm.)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.