Hoziq
Hoziq (asl ism-sharifi Junaydullo Islomshayx oʻgʻli) (XVIII asrning oxiri, Hirot — 1843, Shahrisabz) — shoir, tarjimon. XIX asr oʻzbek adabiyoti namoyandalaridan biri.
1793—1800-yillarda Buxoroga kelgan va madrasada tahsil koʻrgan, tib ilmini oʻrgangan, sheʼrlar mashq qilgan. „Hoziq“ taxallusini ham shu yerda olgan. Madrasani tugatgach, shu madrasada imomlik qilgan va Amir Haydar saroyiga yaqinlashgan. 1818-yil saroy ayonlari bilan kelisha olmay, Qoʻqonga ketgan. Umarxon uni yaxshi kutib olgan. Hoziq Buxoroda boshlagan „Yusuf va Zulayho“ dostonini tugallab, xonga tortiq qilgan. Bu yerda ham xon atrofidagi saroy ahli bilan kelisha olmay, 1825-yilda Buxoroga qaytgan, soʻng Xorazmga borgan va Munis, Ogahiy boshchiligidagi adabiy guruh taʼsirida boʻlgan. Munis vafot etgach, Olloqulixon (1825—42) topshirigʻi bilan „Ravzat us-safo“ asarining 1-jildi tarjimasini nihoyasiga yetkazgan. Soʻng yana Qoʻqonga qaytgan. Amir Nasrulloh 1842-yil Qoʻqonni egallagach, Hoziq uning taʼqibidan Shahrisabzga qochgan va u yerda amirning yollangan odamlari tomonidan oʻldirilgan.
Hoziq oʻzbek va fors tillarida ijod qilgan. Navoiy, Fuzuliy, Bedil, Zebunniso sheʼrlariga muxammaslar bogʻlagan. Lirikasi mavzui rang-barang, unda zamon norasoliklari, johil va odil hukmdorlar haqida mulohazalar bildirilgan, sevgi va muhabbat tarannum etilgan. Sheʼrlarida zamonasidagi hukmdorlarni adolatga undagan.
„Yusuf va Zulayho“ dosetonida oʻzining ijtimoiy-falsafiy mulohazalarini, zamon va hukmdor haqidagi fikrlarini bayon etgan. „Voqeoti islomiy“ va „Avlodlar shajarasi“ risolalari tarixiy-biografik xarakterda. Mahmud Chagʻminiyning tibbiyotga oid arab tilida yozgan „Qonuncha“ asariga fors tilida „Tahqiq ul-qavoid“ („Tabobat asarlarini oʻrganish“, 1822) nomli sharh yozgan.
Hoziqning oʻzbekcha va forscha sheʼrlaridan tuzilgan devoni Rossiya Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti Sankt-Peterburg boʻlimida, „Yusuf va Zulayho“ ning 7 qoʻlyozmasi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida, 2 devoni Xoʻjandda, Konibodom shahridan topilgan kulliyoti esa xoʻjandlik adabiyotshunos E. Shodiyev qoʻlida, ayrim sheʼrlari Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik intidagi qoʻlyozma bayoz va majmualarda saqlanadi.
Adabiyot
- Qayumov A., Hoziq, T., 1957; Irisov A., NosirovA., Nizomiddinov I., Oʻrta osiyolik qirqolim.T., 1961;Oʻzbek adabiyoti tarixi [5 j.li|, 4-j., T., 1978; Qayyumov P., Tazkirai Qayyumiy [Zj.li],Begali Qosimov
 | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
 | Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.