Hartmut Michel

Hartmut Michel
Tavalludi 1948-yil 18-iyul (1948-07-18) (78 yosh)
Ludwigsburg, Württemberg-Baden, Allied-occupied Germany
Fuqaroligi Germaniya va Germaniya Federativ Respublikasi
Sohasi Biokimyo
Institutlar Maks Plank Biofizika instituti, Szilin universiteti
Mashhur ishlari hujayra membranasi oqsillarni kristallashtirish
Mukofotlari
Turmush oʻrtogʻi Elena Olkhova
Veb-sayt biophys.mpg.de/en/michel.html

Hartmut Michel (de; 1948-yil 18-iyulda tugʻilgan) — nemis biokimyogari. U 1988-yilda kimyo boʻyicha Nobel mukofotiga Fotosintez jarayoni uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan oqsillar va kofaktorlardan tashkil topgan integral membrana oqsilining birinchi kristall tuzilishini aniqlagani uchun sazovor boʻlgan.[1][2][3][4]

Hozirda u Xitoydagi Jilin universiteti professori hisoblanadi.


Dastlabki hayoti va taʼlimi

U 1948-yil 18-iyulda Ludwigsburg shahrida tugʻilgan. Majburiy harbiy xizmatni oʻtagach, Tyubingen universitetida biokimyo yoʻnalishida tahsil olgan. Oʻqishining yakuniy yilida u Dieter Oesterhelt laboratoriyasida ATFaza faolligini galobakteriyalarda oʻrgangan.

Faoliyati va ilmiy tadqiqotlari

Mishel keyinchalik hujayra membranasidagi oqsillarni kristallashtirish ustida ishladi. Bu tadqiqotlar ularning tuzilishini entgen nurlari yordamida kristallografik tahlil yordamida aniqlash uchun muhim ahamiyatga ega edi. 1988-yilda u Nobel mukofotini Johann Deisenhofer va Robert Huber bilan birgalikda qoʻlga kiritdi. Deyzenxofer Mishel va Xuber bilan hamkorlikda ayrim fotosintez qiluvchi bakteriyalarda uchraydigan oqsil kompleksining uch oʻlchamli tuzilishini aniqladi. Fotosintetik reaksiya markazi deb ataladigan ushbu membrana oqsili majmuasi fotosintezning sodda turini boshlashda muhim rol oʻynashi maʼlum edi.

1982–1985-yillar oraligʻida uch olim rentgen nurlari yordamida kristallografik tahlil usulidan foydalanib, ushbu oqsil majmuasini tashkil etuvchi 10 000 dan ortiq atomning aniq joylashuvini aniqladilar. Ularning tadqiqotlari fotosintez mexanizmlarini umumiy tushunishni kengaytirdi, oʻsimliklar va bakteriyalardagi fotosintez jarayonlari oʻrtasidagi oʻxshashliklarni ochib berdi hamda membrana oqsillarini kristallashtirish metodologiyasini yaratdi.[5]

1987-yildan buyon u Germaniyaning Frankfurt am Main shahridagi Maks Plank Biofizika institutining Molekulyar membrana biologiyasi boʻlimi direktori hamda Frankfurt Gyote universitetining biokimyo professori lavozimida faoliyat yuritib kelmoqda.

2026-yilda Mishel Xitoyning Changchun shahridagi Szilin universitetida toʻliq stavkali professor lavozimini qabul qildi. Uning faoliyati amaliyotga yoʻnaltirilgan tibbiyot dori vositalarini ishlab chiqish va tuzilmaviy biologiya sohalarini qamrab olishi kutilmoqda.[6]

Mukofotlari va yutuqlari

1986-yilda u Leopoldina Germaniya Milliy Fanlar akademiyasi ilmiy tadqiqotlar sohasidagi eng yuksak mukofot hisoblangan Gotfrid Vilgelm Leybnits mukofotini Germaniya tadqiqotlar jamgʻarmasi tomonidan qoʻlga kiritdi. 1988-yilda u kimyo boʻyicha Nobel mukofoti bilan taqdirlandi. 1989-yilda Utrext universiteti huzuridagi Beyvut biomolekulyar tadqiqotlar markazi tomonidan Bijvoet medali bilan taqdirlandi.[7]

1995-yilda u aʼzosi etib saylandi.[8] Shu yili u Niderlandiya Qirollik sanʼat va fanlar akademiyasi (KNAW)ning xorijiy aʼzosi boʻldi.[9] 2005-yilda esa Qirollik jamiyatining chet ellik aʼzosi etib saylandi.[10]

Manbalar

  1. „Autobiographical information on Hartmut at www.nobel.org“. Qaraldi: 2021-yil 4-oktyabr.
  2. „P3 Hartmut Michel“. www.sfb807.de. 2017-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 30-mart.
  3. Iwata, S.; Ostermeier, C.; Ludwig, B.; Michel, H. (1995). "Structure at 2.8 Å resolution of cytochrome c oxidase from Paracoccus denitrificans". Nature 376 (6542): 660–9. doi:10.1038/376660a0. PMID 7651515. https://archive.org/details/sim_nature-uk_1995-08-24_376_6542/page/660. 
  4. Deisenhofer, J.; Epp, O.; Miki, K.; Huber, R.; Michel, H. (1984). "X-ray structure analysis of a membrane protein complex". Journal of Molecular Biology 180 (2): 385–98. doi:10.1016/S0022-2836(84)80011-X. PMID 6392571. https://archive.org/details/journal-of-molecular-biology_1984-12-05_180_2/page/n170. 
  5. Deisenhofer, J.; Epp, O.; Miki, K.; Huber, R.; Michel, H. (1985). "Structure of the protein subunits in the photosynthetic reaction centre of Rhodopseudomonas viridis at 3Å resolution". Nature 318 (6047): 618–24. doi:10.1038/318618a0. PMID 22439175. https://archive.org/details/sim_nature-uk_1985-12-19_318_6047/page/n59. 
  6. https://www.scmp.com/news/china/science/article/3351541/nobel-laureate-biochemist-hartmut-michel-joins-jilin-university-china
  7. „Bijvoet Medal“. Bijvoet Center for Biomolecular Research. 2017-yil 12-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 12-sentyabr.
  8. „Hartmut Michel“. German Academy of Sciences Leopoldina. Qaraldi: 2021-yil 1-iyun.
  9. „H. Michel“. Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences. 2016-yil 13-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 13-fevral.
  10. „Professor Hartmut Michel ForMemRS“. London: Royal Society. 2015-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.