Gondi

Gondi

Tovuq va sabzi bilan gondi solingan likop
Turi Shoʻrva
Kelib chiqishi Eron bayrogʻi Eron
Xuroson, Isfahon va Tehron
Muallifi Fors yahudiylari
Asosiy komponentlari Noʻxat uni, tovuq, yoki kurka, yoki baʼzan (qiymalangan qoʻzi goʻshti, qirgʻichdan chiqarilgan piyoz, kardamon, sarimsoq, baʼzan zarchava, quritilgan laym

Gondi (fors tili: گندی), baʼzan gʻondi yoki gundi deb ham yoziladi[1][2], fors yahudiylari taomi[2] boʻlib, köftalar[3]dan iborat. Taom qiymalangan qoʻzi goʻshti, buzoq goʻshti yoki tovuq goʻshti[2]dan tayyorlanadi va anʼanaviy ravishda Shabbatda dasturxonga tortiladi. Quritilgan laym baʼzan masalliq sifatida ishlatiladi[4]. Gondi Shabbat va boshqa yahudiy bayramlarida tortiladigan tovuq shoʻrvasi tarkibida beriladi; ularning ashkenaz yahudiylaridagi oʻxshashi – matsa koptoklariga oʻxshaydi.

Ular baʼzan garnir sifatida yoki aperitiv tarzida ham tortiladi. Qoʻshimcha taomlar sifatida Yaqin Sharq noni va yalpiz, suvkress hamda rayhon kabi xom koʻkatlar beriladi[5].

Kelib chiqishi

Gondining kelib chiqishi aniq maʼlum emas, chunki Erondagi turli shaharlarda yashagan yahudiy jamoalari uni yaratgan, deb aytiladi; biroq odatda u ilk bor Tehron yahudiy jamoasida tayyorlangan, deb hisoblanadi. Goʻsht qimmat boʻlgani sababli, u Shabbat uchun maxsus taom boʻlgan. U eronlik yahudiylarga nisbat beriladigan kam sonli taomlardan biridir. Gondi togʻ yahudiylari orasida ham mashhur taomdir[5][6].

Yahudiy bayramlari

Odatda matsa koptoklaridan kattaroq boʻladigan gondi, „erkak anatomiyasining muayyan qismi uchun beadab kinoya“ deb ataladigan nomga ega boʻlib, Isroildagi fors yahudiylarida Purim bayrami taomida tortiladi. U Pesax uchun matsa koptoklariga muqobil taom ham hisoblanadi[7].

Masalliqlar

Gondi retseptlari odatda qandaydir koʻrinishdagi qiymalangan goʻsht, noʻxat uni[2] (u qovurilgan noʻxatdan tayyorlanishi ham mumkin), mayda toʻgʻralgan piyoz, maydalangan kardamon va tuzni oʻz ichiga oladi.

Yana qarang

Manbalar

  1. Murphy, Kate „Catching Up With the Chef Yotam Ottolenghi“. The New York Times (2012-yil 10-mart). 2024-yil 8-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 5-noyabr.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 „Ruth Taber: Chickpeas star in Rosh Hashanah dishes“. El Paso Times (2016-yil 20-sentyabr). 2020-yil 23-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 5-noyabr.
  3. „The Stuff Of Tradition“. The Jewish Week | Connecting The World To Jewish News, Culture & Opinion (2016-yil 2-mart). 2016-yil 6-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 5-noyabr.
  4. „The food travels of London's top chefs“. Evening Standard (2016-yil 4-oktyabr). 2016-yil 6-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 5-noyabr.
  5. 5,0 5,1 „Iranian Jews' delicious obsession with Gondi - Iranian American Jews“. 2016-yil 6-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 5-noyabr.
  6. „PersianRabbi.com - Persian Iranian Judaism Online - How to make Gondi“. 2008-yil 11-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 25-yanvar.
  7. „Gondi for Purim“. Hadassah Magazine (2016-yil 11-mart). 2024-yil 8-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 12-sentyabr.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.