Dyuym

Dyuym (niderlandcha: duim — bosh barmoq soʻzidan) — ayrim metrik boʻlmagan Yevropa oʻlchov tizimlarida masofani oʻlchash birligi. Odatda tegishli mamlakat futining 1/12 yoki 1/10 ("oʻnlik dyuym") qismiga teng. Bugungi kunda dyuym nomi ostida 2,54 smga teng ingliz dyuymi tushuniladi.

Dyuym (gollandcha duim — bosh barmoq) — 1) ingliz oʻlchovlar birligi da ulushiy uzunlik birligi. 1D.= 1/12 fut = 0,0254 m. 2) metrik birliklar tizimi qabul qilingunga qadar rus uzunlik birligi. 1 D.= 1/12 fut = 2,54 sm.[1]

Turli xil dyuymlar

Vena dyuymi = 2,63402 sm.

Ingliz dyuymi yoki imperiya dyuymi (lotincha: unciadan inglizcha: inch  — 1/12 qism) 1958-yildan boshlab к 2,54 smga tenglashtiriladi. Avval metrik tizimga boshqacha oʻtkazilar edi:

  • 1819 — 1000000/393694 sm ≈ 2,5400438 sm;
  • 1895 — 2,5399978 sm;
  • 1922 — 2,5399956 sm;
  • 1932 — 2,5399950 sm;
  • 1947 — 2,5399931 sm.

Ingliz oʻlchov tizimida 1 dyuym = 12 chiziq = 72 nuqta = 1/12 fut = 1/36 yard.

  • Bavariya: 2,43216 sm yoki 2,918592 sm ("oʻnlik dyuym").
  • Baden: 3 sm (1810).
  • Prussiya: 2,61545 sm (1755), 3,76625 sm ("oʻnlik dyuym", 1816).
  • Reyn ittifoqi: 2,61541 sm.
  • Saksoniya: 2,36 sm.

1 pulgada = 2,32166 sm.

Fransuz dyuymi ishlatilar edi, ammo 1985-yildan oʻlchami oʻzgartirilgan: 2,707005 sm.

1 tsun = 1/30 m ≈ 3,3333 sm.

1 pulgada = 2,3278 sm.

Reyn dyuymlari bilan bir qatorda quyidagilar qoʻllanardi:

  • kurlyand dyuymi ≈ 3,36 sm;
  • riga dyuymi ≈ 2,24 sm;
  • revel dyuymi ≈ 2,6715 sm.
  • staropol yoki qirollik dyuymi (1819-yilgacha) ≈ 2,48 sm;
  • novopol dyuymi (1819—1849) = 2,4 sm;
  • vraslav (breslav, silez) dyuymi = 2,742 sm;
  • eski litva dyuymi ≈ 2,7076 sm.

1 pulgada ≈ 2,547 sm.

Birlashgan Qirollikdagi kabi 1958-yildan Amerika dyuymi 2,54 smga tenglashtiriladi. Avval (1866-yildan) 2,540000508 smga teng edi (yanada aniqroq, 10000/3937 sm); ayrim hollarda bu eski belgilanish geodezik dyuym nomi ostida ishlatiladi.

Fransiya dyuymi (fransuzcha: pouce — bosh barmoq), boshqa nomlari Parij dyuymi va qirol dyuymi, 75000/27706 smga teng edi, ya'ni tahminan 2,706995 sm. Eski Parij oʻlchovlar tizimida 1 dyuym = 12 chiziq = 144 nuqta = 1/12 fut = 72/3161 lokot.

1 sun = 1/33 m ≈ 3,0303 sm.

Manbalar

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


Ingliz oʻlchov tizimida masofa oʻlchovi birliklari

Mil | Nuqta | Chiziq | Dyuym | Hend | Link | Fut | Yard | Rod | Cheyn | Furlong | Milya | Liga

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.