Doza
 | Bu maqolada ichki havolalar juda kam. |
Doza (qadimgi yunoncha: δόσις – porsiya, boʻlak, ulush; berish) – 1) tibbiyotda – dori (preparat) ning muayyan miqdori. Dozani vrach bemorning yoshiga, organizmning individual xususiyatlariga, shuningdek, kasallikning xiliga va kanday oʻtayotganiga qarab aniqlaydi. Doza dorini organizmga kiritish usuliga ham bogʻliq. Bir mahal ichishga moʻljallangani gallik doza, bir kecha-kunduzga moʻljallangani sutkalik doza deb ataladi. Gallik va sutkalik doza farmakopeya tomonidan belgilab qoʻyilgan. Lekin baʼzan ogʻir kasalliklar (masalan, yuqumli kasalliklar) ning rivojlanishini tez toʻxtatish uchun vrach dorini gallik dozadan ortiq (zarb) dozada buyurishi ham mumkin. Suyuq dorilar dozasi qoshiq (osh qoshiq – 15 ml, desert qoshiq – 7,5 ml, choy qoshiq – 5 ml) va tomchilar hisobida, quruq dorilar gramm hisobida koʻrsatiladi. Gormonlar, vitaminlar, antibiotiklar va ayrim boshqa dorilar uchun maʼlum taʼsir birlik (TB) qabul qilingan; 2) fizikada ionlovchi nurlanish dozasi – moddaning massa birligiga uzatish uchun moʻljallangan ionlovchi nurlanish (u- va rentgen nurlar, elektronlar, protonlar, neytronlar, a-zarralar va hokazo) energiyasi. Moddaning massa birligi tomonidan yutilgan energiya yutilish dozasi deyiladi. Xalqaro birliklar tizimi SI da yutilish dozasi J/kg da; tizimga kirmagan birligi rad (1 rad = Yu-2 J/kg)da oʻlchanadi. u- va rentgen nurlanishning ionlash harakteristikasiga ekspozitsion doza deyiladi. Bunday doza havoning massa birligida hosil boʻlgan bir xil ishorali elektr zaryadlari soni bilan aniklanadi. Ekspozitsion dozaning SI dagi birligi Kl/kg va tizimga kirmagan birligi rentgen. Nurlanish doza si organizmga zararli taʼsir etadi.
Adabiyotlar
- OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
 | Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.