Dievas
Dievas (Dievs, Diev, Deyvs, litovcha: dievas, latishcha: dievs, latg. divs, prussiya. deiws — soʻzma-soʻz Xudo) — Boltiq mifologiyasida osmon xudosi, xudolar orasida asosiysi[1]. Dievas odatda passiv xudo sifatida taqdim etilgan va odamlarning taqdiriga bevosita taʼsir qilmagan.
Panteon
Etnograf Pyotr Petrovich Shmidt Yer maʼbudasi Zemes-mateni Dievasning rafiqasi deb hisoblagan, u birgalikda hind-evropalik ona yer va ota osmon juftligini tashkil qilgan[2]. Dievsning ikkita oʻgʻli bor, qadimiyroq shaklda — oʻgʻli Usinsh va qizi Layme[3][1]. Latviya xalq qoʻshiqlarida Dievsning bolalarini boshqa urf-odatlarning ilohiy egizaklari bilan bogʻlaydigan motivlar va ramzlarning parchalari saqlanib qolgan.
Mifologiya
1252-yilgi Volin yilnomasida yashirincha sigʻiniladigan xudolar sanab oʻtilgan: „jryashe bogom svoimi vtain, pervomu Nʼnadevi, i Telyavelyu, i Diverikʼzu“ Nomida — diev elementi ajralib turadigan Nnadey va Diverikzu Dievasga ishora qilishi mumkin. Gʻarbiy rus kotibi Ionn Malalaning 1261-yildagi „Xronika“ tarjimasidagi qoʻshimchasida aytilishicha, temirchi xudo Telyavel Perkunas (yoki xudo Soviy) uchun quyoshni quygan va uni Dievas (Anday deb ham ataladi) yaqinida osmonga qoʻygan[1].
Litva mifologiyasida Dievas faqat otlari bilan, otda yoki aravada, oʻzining boy bezatilgan qoʻrgʻoni joylashgan baland togʻdan tushayotgan holda paydo boʻladi. Novdalarning oʻsishiga va qoʻshchilarning ishiga xalaqit bermaslik uchun u yerga asta-sekin tushadi. Uning vazifalaridan biri qishloq xoʻjaligi: javdarning oʻsishini tezlashtiradi va begona oʻtlarning oʻsishini toʻxtatadi. Osmon xudosi Dievas va uning rafiqasi Jemina, yer maʼbudasi — Boltiqboʻyi va slavyan xalqlariga xos boʻlgan ona yer va ota osmonning arxetipik juftligi[4].
Yana qarang
- Okopyrms — Prussiya xudolar panteonida eng yuqori oʻrinni egallagan xudo.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Ivanov Vyach. Vs., Toporov V. N. Dievas // Mifi narodov mira: Ensiklopediya. M., 1980. — T. 1. — S.153-158. — Baltiyskaya mifologiya
- ↑ BĚTÁKOVÁ, Marta Eva; BLÁŽEK, Václav. Энциклопедия балтийской мифологии. Прага: Libri, 2012 — 213—215-bet. ISBN 978-80-7277-505-7.
- ↑ Lautenbachs J., Deews un welns, Riga, 1885; Biezais H., Die Himmlische Gstterfamilie der alten Letten, Uppsala, 1972.
- ↑ Гимбутас М.. Балты. Люди янтарного моря. Центрполиграф, 2004.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.