PROFILPELAJAR.COM

Bolashak

Bolashak dasturi logotipi

Bolashak dasturi (Bolashak xalqaro stipendiyasi) — bu stipendiya boʻlib, u Qozog‘istondan yuqori natijalarga ega talabalar uchun xorijda barcha xarajatlar qoplangan holda oʻqish imkonini beradi, sharti shuki, ular oʻqishni tugatgandan soʻng kamida besh yil davomida Qozogʻistonga qaytib ishlashlari kerak[1].

1993-yilda joriy etilganidan beri 10 000 dan ortiq talaba ushbu stipendiya bilan taqdirlangan. Talabalarning aksariyati Amerika Qo‘shma Shtatlarida tahsil oladi, ammo dunyoning boshqa mamlakatlarida ham oʻqishadi.

Tavsif

"Bolashak" soʻzi ingliz tiliga „Kelajak“ deb tarjima qilinadi. Ushbu dastur 1993-yilda Qozogʻistonning birinchi prezidenti Nursultan Nazarbayev tomonidan tashkil etilgan. Slate nashri muallifi Joshua Kucera yozishicha, Prezident Nazarbayev uni „Qozogʻiston yoshlariga Gʻarb, demokratik qadriyatlarni singdirish usuli“ sifatida taqdim etgan[1]. Biroq, Kucera maqolasida taʼkidlanishicha, ular yangi gʻoyalar va gʻarb qadriyatlarini oʻrganish uchun xorijga yuborilsalar-da, koʻpincha ijobiy oʻzgarishlarni amalga oshirish vakolati berilmaydi.

Koʻplab Bolashak bitiruvchilari Qozogʻiston ichidagi davlat va xususiy tashkilotlarda muhim lavozimlarni egallaydi.

Zhas Alash gazetasining 25.10.1996-sonidagi maqolaga koʻra, siyosiy iqtisodchi Kuanysh Satybaldievich Sazanov Bolashak stipendiyasining birinchi sohibi sifatida eʼtirof etilgan. Janob Sazanov ikki yillik dasturini 18 oyda yakunlagan va ramziy tarzda birinchi Bolashak diplomini Qozogʻistonning birinchi prezidenti Nursultan Nazarbayevga topshirgan.

1994-yildan 2004-yilgacha 785 nafar talaba Bolashak stipendiyasiga ega boʻlgan. 2017-yilga kelib yana 12 046 ta stipendiya berilgan va 2018-yilga borib umumiy soni 12 831 taga yetgan[2].

2005-yilda Bolashak dasturiga ariza topshirganlar soni 6 698 nafarni tashkil etgan[3]. 2004-yilga nisbatan bu koʻrsatkich 45% ga oshgan. Bundan tashqari, bu son Qozogʻistondagi yirik universitetlarning yillik qabulidan ham oshib ketgan[4].

2005-yilgi tanlov jarayonida 537 nafar nomzod arizasi qoidalarga mos kelmagani sababli rad etilgan. Tanlov mezonlariga mos kelgan nomzodlar til va psixologik testlardan oʻtkazilgan. Test natijalariga koʻra ular Ekspertlar qoʻmitasi koʻrib chiqishiga tavsiya etilgan. Natijada 2005-yilda 1 796 nafar talabaga Bolashak stipendiyasi berilgan.

2006-yilda hujjatlar qabul qilish 26-apreldan 15-maygacha va 15-sentabrdan 31-oktabrgacha amalga oshirilgan. Birinchi bosqichda 809 ta, ikkinchi bosqichda esa 1 620 ta ariza topshirilgan. Til va psixologik testlardan soʻng 2006-yilda 778 nafar talaba stipendiyaga sazovor boʻlgan.

2007-yil 20-aprelda xorijda mutaxassislar tayyorlash boʻyicha Respublika komissiyasi qaroriga koʻra 82 nafar nomzodga, 16-avgustda esa 185 nafar nomzodga stipendiya berilgan.

2008-yil 24-yanvarda 223 nafar nomzodga, 28-aprelda 104 nafar nomzodga, 13-avgustda esa 356 nafar nomzodga Bolashak stipendiyasi berilgan.

Umuman olganda, 2009-yilga kelib 5 950 nafar talaba stipendiya bilan taqdirlangan. Ularning taxminan 2 000 nafari davlat va milliy kompaniyalarda ish bilan taʼminlangan. 2009-yilda 800 nafar talaba Qozogʻistonga qaytgan.

2012-yilda Qozogʻiston yoshlari uchun 32 ta davlatdagi 630 ta yetakchi universitetlarda oʻqish imkoniyati yaratilgan.

Etnik tarkibi

2008-yil statistik maʼlumotlariga koʻra, tanlovga tavsiya etilgan nomzodlarning 93,6% qozoq millatiga mansub boʻlgan, undan keyin 3% ruslar, 0,9% koreyslar va 0,5% tatarlar boʻlgan. Bu asosan stipendiya uchun muhim mezonlardan biri qozoq tilini bilish ekanligi bilan izohlanadi. Boshqa tomondan, 2021-yilda oʻtkazilgan soʻnggi aholi roʻyxatiga koʻra, mamlakat aholisi tarkibi 71% qozoq, 14,9% rus, 3,3% oʻzbek va 1,9% ukrainlardan iborat boʻlib, aholining 80,1% qozoq tilida soʻzlashadi, asosan qozoq millati vakillari[5]:

Universitetlar roʻyxati

2023-yilda barcha yoʻnalishlar boʻyicha akademik taʼlim uchun universitetlar[6].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Kucera, Joshua. „Qozog‘iston yuksalmoqda, 3-qism: Nazarbayev universiteti“ (2011-yil 3-avgust). Qaraldi: 2013-yil 9-iyun.
  2. ↑ „Qozog‘istonning Bolashak dasturi 25 yil ichida 12 831 stipendiya taqdim etdi - The Astana Times“ (en-US). The Astana Times (2018-yil 27-aprel). Qaraldi: 2018-yil 17-noyabr.
  3. ↑ „Milliy stipendiya dasturlari-2008“. 2018-yil 17-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  4. ↑ „Qozog‘iston Respublikasi Prezidentining Bolashak xalqaro stipendiyasi“.
  5. ↑ CIA — Jahon faktlar kitobi: [1]
  6. ↑ Tima „Oliy o‘quv yurtlari“. bolashak.gov.kz. Qaraldi: 2023-yil 7-sentyabr.[sayt ishlamaydi]

Havolalar

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.