PROFILPELAJAR.COM

Andrey Yesipenko

Andrey Yesipenko

Yesipenko 2023-yilda
Toʻliq ismi Andrey Yevgenyevich Yesipenko
Mamlakat
  • Rossiya (2022-yilgacha, 2025-yildan beri)[1]
  • FIDE (2022–2025)
Tugʻilishi 2002-yil 22-mart (2002-03-22) (24 yosh)
Novocherkassk, Rossiya
Saravha Grossmeyster (2018)
FIDE reyting 2692 (fevral 2024)
Yuqori reytingi 2723 (2022-yil mart)
Reyting No. 45 (avgust 2022)
Yuqori reytingi № 24 (2022-yil mart)

Andrey Yevgenyevich Yesipenko[a] (2002-yil 22-martda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmat grossmeysteri hisoblanadi. U 2012-yilda 10 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqqan boʻlsa, 2017-yilga kelib 16 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa va jahon chempionatlarida ham zafar quchgan. Shuningdek, Yesipenko 2026-yilgi Nomzodlar turniriga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan shaxmatchilar qatoridan joy olgan.

Yesipenko boshqa 43 nafar rossiyalik elita shaxmatchilari bilan birgalikda Rossiya prezidenti Vladimir Putinga ochiq xat imzolab, 2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishiga qarshi norozilik bildirgan va Ukraina xalqi bilan birdamlik izhor qilgan[2].

Shaxmatdagi faoliyati

Faoliyatining boshlanishi

Yesipenko Rostov viloyatidagi Novocherkassk shahrida[3] rus oilasida dunyoga kelgan boʻlib, besh yoshidan boshlab shaxmat bilan shugʻullana boshlagan[4]. 2012-yilda u 10 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempioni unvoniga sazovor boʻlgan. 2013-yilda u FIDE ustasi darajasini egallagan. 2017-yil oxiriga kelib Yesipenko grossmeysterlik uchun zarur boʻlgan barcha normalarni bajargan va 2018-yilning aprel oyida FIDE tomonidan ushbu oliy unvon bilan taqdirlangan[5].

2017-yilning 30-mayidan 10-iyuniga qadar u 2017-yilgi Yevropa shaxsiy chempionatida ishtirok etgan. Mazkur musobaqada Yesipenko 11 imkoniyatdan 6½ ochko toʻplashga muvaffaq boʻlgan (+4–2=5)[6]. Uning performans reytingi 2618 ni tashkil etgan[7]. Oʻsha yilning oʻzida u 16 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa va jahon chempionligini qoʻlga kiritgan[3].

Dekabr oyida Yesipenko 2017-yilgi Shaxmat boʻyicha jahon rapid chempionatida qatnashib, 15 imkoniyatdan 7½ ochko toʻplagan va 2622 performans reytingini qayd etgan[8]. Turnir davomida u Sergey Karjakinga qarshi oʻyinda farzinini qurbon qilgan boʻlib, taniqli shaxmat mutaxassisi Leonard Barden bu harakatni „yilning eng yaxshi yurishi“ deb atagan[9]. Shuningdek, u Blitz shaxmat boʻyicha jahon chempionatida 21 imkoniyatdan 11½ ochko toʻplagan holda, 138 nafar ishtirokchi orasida 41-oʻrinni egallagan[10].

2018-yil fevral oyida Yesipenko Aeroflot Open turnirida oʻz imkoniyatlarini sinab koʻrgan. U 92 nafar ishtirokchi orasida 57-oʻrinni egallab[11], 9 imkoniyatdan 4 ochko toʻplashga erishgan (+1–2=6)[12]. Keyinchalik, mart oyida u Shaxmat boʻyicha Yevropa shaxsiy chempionatida ishtirok etib, 11 imkoniyatdan 7 ochko (+4–1=6) bilan 48-oʻrinni band etgan[13].

2019-yildan hozirgi vaqtgacha

Yesipenko 2019-yil yanvar oyida oʻtkazilgan Tata Steel Challengers turnirida ishtirok etgan va 13 imkoniyatdan 8½ ochko (+5–1=7) toʻplagan holda ikkinchi oʻrinni egallagan[14]. Mart oyida u yana bir bor Shaxmat boʻyicha Yevropa shaxsiy chempionatida qatnashgan. Unda 11 imkoniyatdan 7½ ochko (+6–2=3) toʻplab, 16-oʻrinni egallagan hamda 2019-yilgi Jahon kubogiga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan[15]. Mazkur Jahon kubogida Yesipenko birinchi bosqichdayoq sobiq FIDE jahon chempioni Ruslan Ponomaryovni magʻlub etgan[16]. Ikkinchi bosqichda Pyotr Svidlerga qarshi bahsda u klassik partiyalarni durang bilan yakunlagan boʻlsa-da, rapid tay-breklarida magʻlub boʻlgan[17].

2020-yil yanvar oyida Yesipenko Gibraltar Masters turnirida qatnashgan. Olti raunddan soʻng u 5½/6 ochko bilan yakka peshqadamga aylangan[18]. Yakunda esa 2809 performans reytingi bilan 7½/10 ochko toʻplagan holda birinchi oʻrinni boʻlishib olgan. Toʻrt kishilik tay-brek pley-offida u yarim finalda boʻlajak turnir gʻolibi David Paravyanga imkoniyatni boy bergan[19].

Yesipenko 2021-yil yanvar oyida Tata Steel Masters turnirida ishtirok etgan. Sakkizinchi raundda u jahon chempioni Magnus Carlsenni klassik vaqt nazoratidagi birinchi oʻyinlarida magʻlub etgan[20]. Karlsen Sitsiliya himoyasi, Sheveningen variantini tanlagan boʻlib, Yesipenko bunga javoban Keres hujumidan ilhomlangan tajovuzkor 8.g4 variantini qoʻllagan[21]. Bu magʻlubiyat Karlsen uchun 2011-yildan beri oʻsmir shaxmatchiga (standart vaqt nazoratida) birinchi boy berilgan oʻyin boʻlgan[22]. Shuningdek, bu uning 2015-yildan beri reytingi 2700 dan past boʻlgan oʻyinchidan qabul qilgan ilk magʻlubiyati boʻlgan[23]. Yesipenko mazkur turnirni 2815 performans reytingi va 13 imkoniyatdan 8 ochko (+4–1=8) bilan uchinchi oʻrinda yakunlagan[24].

Keyinchalik Yesipenko 2021-yilgi Jahon kubogida ishtirok etgan. U Thai Dai Van Nguyen[25], Nijat Abasov[26] va Daniil Dubovni[27] magʻlub etib, beshinchi bosqichga qadar yetib borgan. Biroq, bu bosqichda u Magnus Carlsenga blis tay-breklarida imkoniyatni boy berib, musobaqani tark etgan[28].

Shuningdek, shaxmatchi 2021-yilning oktyabr oyida boʻlib oʻtgan Rossiya shaxmat chempionatining 74-nashrida ham qatnashgan[29]. U 11 imkoniyatdan 5,5 ochko toʻplab, tay-brek natijalariga koʻra beshinchi oʻrinni egallagan.

2022-yilda Yesipenko 2022 Airthings Masters turnirida ishtirok etgan[30]. Dastlabki bosqichda 24 ochko bilan 4-oʻrinni egallagan boʻlsa, chorak finalda Eric Hansenni 3-1 hisobida magʻlub etgan[31]. Yarim finalda esa Ian Nepomniachtchiga 2,5-0,5 hisobida boy bergan[32].

2022-yilning fevral va mart oylarida Yesipenko FIDE Grand Prix 2022 turnirlarida qatnashgan[33]. Birinchi bosqichda u A guruhida 3,5/6 natija bilan ikkinchi oʻrinni egallagan[34]. Uchinchi bosqichda esa oʻz guruhida oxirgi oʻrinni band etib, umumiy hisobda 16-oʻrin bilan musobaqani yakunlagan[35].

2023-yil fevral oyida shaxmatchi Düsseldorfda oʻtkazilgan WR Chess Masters turnirida ishtirok etgan va 4/9 natija bilan 5-oʻrinni boʻlishib olgan[36]. Oʻsha yilning martida esa u Shaxmat boʻyicha Yevropa shaxsiy chempionatida 8-oʻrinni egallab, 2023-yilgi Jahon kubogida qatnashish huquqini qoʻlga kiritgan[37].

2024-yil dekabr oyida Yesipenko yakuniy raundda grossmeyster Arjun Erigaisi bilan durang oʻynagan holda, 7,5/9 ochko toʻplab, Qatar Masters turniri gʻolibiga aylangan[38].

2025-yil noyabrida u FIDE jahon kubogida yarim finalga qadar yetib borgan. Yarim finalda Wei Yiga boy bergan boʻlsa-da, uchinchi oʻrin uchun kechgan bahsda oʻzbekistonlik grossmeyster Nodirbek Yoqubboyevni magʻlub etgan. Ushbu natija unga 2026-yilgi Nomzodlar turnirida ishtirok etish imkonini bergan[39].

Yesipenko 2026-yilgi Nomzodlar turnirida oʻz imkoniyatlarini namoyish etgan holda, 14 imkoniyatdan 4,5 ochko toʻplagan (+0−5=9) va sakkiz nafar ishtirokchi orasida oxirgi oʻrinni egallagan[4].

Eslatmalar

  1. ↑ Андрей Евгеньевич Есипенко (rus tili).

Manbalar

  1. ↑ FIDE Profile as of April 15, 2025 and May 4, 2025
  2. ↑ „'Stop the war.' 44 Top Russian Players Publish Open Letter To Putin“, Chess.com, 3 March 2022
  3. ↑ 3,0 3,1 Friedel, Frederic „Guess who came to encourage the Russian Olympiad teams?“. ChessBase (2018-yil 21-sentyabr).
  4. ↑ 4,0 4,1 Doggers, Peter „Junior Speed Chess: Sarana-Esipenko preview“. Chess.com (2019-yil 13-iyun).
  5. ↑ Staff writer(s). „1st quarter Presidential Board Meeting 2018“. FIDE (2018). 2020-yil 11-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 12-may.
  6. ↑ Staff writer(s). „European Individual Chess Championship 2017 - Final Ranking after 11 Rounds“. Chess Results (2017-yil 19-iyul).
  7. ↑ Staff writer(s). „European Individual Chess Championship 2017 - Player info“. Chess Results (2017-yil 19-iyul).
  8. ↑ Staff writer(s). „FINAL Standings Rapid OPEN“. FIDE (2017-yil 28-dekabr).
  9. ↑ Barden, Leonard „Veteran Vishy Anand secures surprise title at world rapids in Riyadh“. The Guardian (2017-yil 29-dekabr).
  10. ↑ Staff writer(s). „FINAL Standings Blitz OPEN“. FIDE (2017-yil 30-dekabr).
  11. ↑ Staff writer(s). „Aeroflot Open 2018 A“. Chess Results (2018-yil 28-fevral).
  12. ↑ Staff writer(s). „Aeroflot Open 2018 A: Esipenko Andrey“. Chess Results (2018-yil 28-fevral).
  13. ↑ Staff writer(s). „European Individual Chess Championship 2018“. Chess Results (2018-yil 28-mart).
  14. ↑ McGourty, Colin „Tata Steel 2019, 13: Carlsen's Magnificent Seven“. Chess24 (2019-yil 28-yanvar).
  15. ↑ European Individual Chess Championship 2019: Esipenko Andrey chess-results
  16. ↑ Doggers, Peter „Navara, Naiditsch, Ponomariov, Wojtaszek Early Victims At FIDE Chess World Cup“. Chess.com (2019-yil 13-sentyabr).
  17. ↑ Doggers, Peter „FIDE Chess World Cup: Giri Through In Armageddon“. Chess.com (2019-yil 16-sentyabr). Qaraldi: 2022-yil 3-oktyabr.
  18. ↑ „Gibraltar Masters 2020: Esipenko leads halfway through“. FIDE (2020-yil 27-yanvar). Qaraldi: 2022-yil 3-oktyabr.
  19. ↑ Colodro, Carlos Alberto „David Paravyan wins Gibraltar Masters in thrilling playoff“. ChessBase (2020-yil 31-yanvar). Qaraldi: 2022-yil 3-oktyabr.
  20. ↑ „Tata Steel 8: Esipenko crushes Carlsen | Firouzja top“ (en). chess24.com. Qaraldi: 2021-yil 26-yanvar.
  21. ↑ „Tata Steel 2021: Firouzja shoots ahead“.
  22. ↑ Esipenko scores a thumping victory over Carlsen in Tata Steel Round 8, The Week in Chess, 24 January 2021
  23. ↑ Doggers, Peter „Tata Steel Chess 2021: Esipenko Shocks Carlsen as Firouzja Grabs Sole Lead“. Chess.com (2021-yil 25-yanvar).
  24. ↑ Jorden van Foreest gewinnt das Tata-Steel-Turnier ChessBase
  25. ↑ Doggers, Peter „FIDE World Cup R2.3: Dominguez, Firouzja Out On Wild Armageddon Day“. Chess.com.
  26. ↑ Doggers, Peter „FIDE World Cup R3.2: Caruana Knocked Out“. Chess.com.
  27. ↑ Doggers, Peter „FIDE World Cup R4.3: Carlsen, Ivic Among Final 16“. Chess.com.
  28. ↑ Doggers, Peter „FIDE World Cup R5.3: Carlsen Beats Esipenko In Epic Tiebreak“. Chess.com.
  29. ↑ „Russian Championship Superfinal 2021“. chess.com (2021). Qaraldi: 2023-yil 10-yanvar.
  30. ↑ [1] ChessBase
  31. ↑ AlexYermo. „Airthings Masters Day 5: Nepo, Carlsen, Artemiev, Esipenko Win“. chess.com (2022-yil 24-fevral). Qaraldi: 2023-yil 10-yanvar.
  32. ↑ Leonard Barden. „Chess: Fide cancels Moscow Olympiad as Carlsen beats Covid to reach final“. theguardian.com (2022-yil 25-fevral). Qaraldi: 2023-yil 10-yanvar.
  33. ↑ „FIDE Grand Prix: Esipenko replaces Andreikin in Berlin“. fide.com (2022-yil 18-mart). Qaraldi: 2023-yil 10-yanvar.
  34. ↑ „FIDE Grand Prix Berlin – Round 1 Recap“. fide.com (2022-yil 23-mart). Qaraldi: 2023-yil 10-yanvar.
  35. ↑ CHESScom. „FIDE Grand Prix 2022: All The Information“. chess.com (2022-yil 4-aprel). Qaraldi: 2023-yil 10-yanvar.
  36. ↑ „Who plays against whom and when?“ (en-GB). wr-chess.com. 2024-yil 25-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 26-mart.
  37. ↑ „Chess-Results Server Chess-results.com - European Individual Chess Championship 2023“. chess-results.com. Qaraldi: 2023-yil 26-mart.
  38. ↑ Doggers (PeterDoggers), Peter „Esipenko Wins Qatar Masters; Arjun Misses Chance To Catch Caruana In FIDE Circuit“ (en-US). Chess.com (2024-yil 12-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 15-dekabr.
  39. ↑ „Tournament Bracket“ (2025-yil 23-noyabr).

Havolalar

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.