Nostr (skrót od „Notes and Other Stuff Transmited by Relays”) – protokół sieciowy umożliwiający tworzenie zdecentralizowanych, rozproszonych sieci społecznościowych. Protokół zapewnia decentralizację dzięki temu, że użytkownicy publikują treści powiązane z kryptograficznym kluczem publicznym na różnych „transmiterach” – serwerach WebSocket, które przechowują i rozpowszechniają posty otrzymane od użytkowników. Posty są podpisywane elektronicznie i odporne na cenzurę^[1]. Tożsamość ich autorów jest kluczem publicznym i nie jest powiązana z konkretnym serwerem ani nazwą domeny. Ze względu na możliwość szybkiego i dyskretnego zakładania kont oraz publikowania wpisów na niezależnych transmiterach, Nostr może bardzo łatwo rozprzestrzeniać spam, jeśli nie zostanie poddany kontroli^[2].

Protokół Nostr został po raz pierwszy opracowany w 2020 roku przez brazylijskiego programistę open source znanego pod pseudonimem „fiatjaf” w odpowiedzi na dostrzegane problemy związane z moderacją na Twitterze, a także na techniczne i kulturowe rozbieżności z innymi protokołami, takimi jak ActivityPub i Secure Scuttlebutt^[3]. W 2024 roku, w artykule poświęconym finansowaniu projektu, serwis Business Insider twierdził, że zidentyfikował fiatjafa i znalazł dwie strony internetowe opublikowane wcześniej przez tę osobę w celu rozpowszechniania dzieł Olavo de Carvalho, skrajnie prawicowego teoretyka spiskowego^[4].

Nostr jest otwartym standardem, a większość aplikacji innych twórców, które korzystają z Nostr, jest bezpłatna i oparta na otwartym oprogramowaniu^[5]. Dane w protokole Nostr są przechowywane w obiektach JSON zwanych „Events”, które stanowią jedyny rodzaj obiektów w tym protokole. Użytkownicy są identyfikowani za pomocą klucza publicznego, oznaczonego jako klucz „npub”. Różne rozszerzenia protokołu Nostr nazywane są możliwościami implementacji Nostr (NIP)^[6]. Jedno z tych rozszerzeń zapewnia integrację z Lightning Network, oddzielnym protokołem płatności działającym w sieci Bitcoin, umożliwiającym wysyłanie i żądanie niewielkich płatności (nazywanych „Zapami”) między użytkownikami Nostr^[7].

Jack Dorsey, jeden z założycieli Twittera, wspiera rozwój Nostr^[8].

• ActivityPub – zdecentralizowany protokół sieci społecznościowych
• Mastodon — oprogramowanie do prowadzenia samodzielnie hostowanych serwisów społecznościowych

• Nostr na GitHub