Jerzy Kanasiewicz

Jerzy Stanisław Kanasiewicz (ur. 9 maja 1934 we Lwowie, zm. 24 sierpnia 1992 w Warszawie) – polski geolog, specjalista w zakresie geologii złóż surowców mineralnych.

Młodość

Syn Jana Kanasiewicza i Janiny. Wcześnie osierocony przez ojca, lata wojny spędził z matką we Lwowie. Następnie w ramach repatriacji w 1947 znalazł się w Bytomiu. W 1953 ukończył szkołę I Towarzystwa Przyjaciół Dzieci stopnia licealnego. Od 1950 był członkiem ZMP, a następnie PZPR.

Dzięki dobrym wynikom w nauce został wytypowany na studia w Związku Radzieckim. Trafił do Instytutu Górniczego im. W.W. Wachruszewa w Swierdłowsku (obecnie Jekaterynburgu) na Uralu. Miejsce studiów umożliwiło mu zapoznanie się z geologią Uralu, a podczas praktyk terenowych poznał także rejon Ałtaju.

Dyplom magistra inżyniera w zakresie geologii poszukiwawczej otrzymał w czerwcu 1958 na podstawie pracy Szczegółowe rozpoznanie turgieniewskiego złoża polimetalicznego w Górnej Szorji (Ałtaj), wykonanej pod kierunkiem prof. dr A.E. Małachowa.

Praca

W 1958 podjął pracę w Instytucie Geologicznym w Warszawie, w Zakładzie Złóż Surowców Promieniotwórczych. W latach 1958–1960 odbył staż wstępny. W pierwszym okresie badał radiometrycznie rdzenie wiertnicze z Niżu Polskiego, a także skały w kopalniach węgla kamiennego i rud miedzi. Uczestniczył również w wykonywaniu aluwialnego zdjęcia uranometrycznego w Górach Kaczawskich, Bystrzyckich i Orlickich. Po kilku latach podjął badania metali rzadkich w cechsztyńskich złożach miedzi.

W 1959 został asystentem, w 1961 –starszym asystentem naukowo-badawczym i w 1964 – adiunktem naukowo-badawczym. W 1967 uzyskał doktorat za pracę Występowanie renu i selenu oraz niektórych innych pierwiastków towarzyszących w serii miedzionośnej dolnego cechsztynu monokliny przedsudeckiej. Promotorem był prof. dr Stanisław Jaskólski z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

W dalszych badaniach J. Kanasiewicz zajmował się występowaniem cyrkonu na plażach bałtyckich oraz berylu w pegmatytach Gór Sowich. Badał również zachowanie się pierwiastków rzadkich w poszczególnych cyklach przeróbki rudy miedzi w hucie w Legnicy.

W 1967 rozpoczął poszukiwania złota i kasyterytu metodą szlichową w metamorfiku izerskim. Wraz z geologami czeskimi rozszerzył poszukiwania na metamorfik izerski także po drugiej stronie granicy polsko-czeskiej. Wraz z Hubertem Sylwestrzakiem opublikował w 1970 pogląd o zależności między rozmieszczeniem złóż endogenicznych w Sudetach a przebiegiem głębokich stref tektonicznych.

W 1968 został kierownikiem Pracowni Poszukiwań Złóż w Zakładzie Złóż Pierwiastków Rzadkich i Promieniotwórczych IG. W latach 1975–1976 był kierownikiem tego Zakładu.

W 1977 został mianowany docentem w Instytucie Geologicznym.

W latach 1977–1981 był kierownikiem Zespołu Problemowego Geologii Pierwiastków Ziem Rzadkich w Zakładzie Geologii Złóż Rud Metali. W latach1983–1987 – był kierownikiem Pracowni Geologii Złóż Rud Pierwiastków Rzadkich w tymże Zakładzie.

W 1987 otrzymał stopień Dyrektora Górniczego I stopnia. Od 1968 posiadał również uprawnienia geologiczne do poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin stałych.

Badania za granicą

Badania zagraniczne rozpoczął w 1971, gdy wyjechał jako ekspert do Wietnamu w celu dokonania oceny wartości przemysłowej karbonatytowego złoża pierwiastków ziem rzadkich Nam Nam Xe, w masywie górskim Phang Xi Pang, na północy kraju. Do Wietnamu wrócił w 1976, aby pobrać 200-tonową próbę technologiczną rudy karbonatytowej ze złoża Nam Nam Xe. Po powrocie do kraju zaczął organizować zespół do prac dokumentacyjnych na złożu, niestety wojna chińsko-wietnamska w 1979 uniemożliwiła realizację zamierzeń. W 1990 jeszcze raz odwiedził Wietnam w celu dokonania badania złóż cynowo-wolframowych.

W 1975 znalazł się w Korei Północnej w celu zapoznania się ze złożami rud cyny i wolframu w rejonie Koson.

W latach 19791981 spędził w Indiach jako ekspert ONZ. Z geologami hinduskimi prowadził poszukiwania złóż złota, cyny i pegmatytowych złóż litu, niobu i tantalu w stanie Madhya Pradesh.

W 1982 przebywał jako ekspert ONZ w Libii. Jego zadaniem było określenie perspektyw występowania złóż uranu w południowej części kraju.

Wyniki badań zagranicznych ekspedycji w biuletynach ONZ oraz Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej zwróciły na niego uwagę jako na eksperta w zakresie geologii złożowej. Dzięki temu włączony został do kilku komitetów redakcyjnych czasopism naukowych, w tym Geotectonica et Metallogenia i Geochemistry, a także do komitetu naukowego Ist International Symposium on Tectonics and Metallogeny of Diwa (Geodepression) Regions w Changsha w Chinach (1988).

Dalsze badania

Po powrocie do kraju Kanasiewicz podjął na nowo badania na Dolnym Śląsku. M.in. opracował regionalny projekt geochemicznych i mineralogicznych poszukiwań złóż rud metali na znacznej części Sudetów, który realizował z grupą współpracowników z Państwowego Instytutu Geologicznego i Przedsiębiorstwa Geologicznego we Wrocławiu.

Efektem jego badań jest m.in. wskazanie związku fotolineamentów z rozmieszczeniem mineralizacji kruszcowej w Sudetach oraz możliwości występowania złóż porfirowych w granitoidowym masywie Strzegom-Sobótka. Przedstawił również hipotezę o magmach zasadowych jako źródle uranu dla złóż uranowych. Opublikował ponad 30 artykułów i przygotował ponad 40 opracowań archiwalnych.

Zmarł 24 sierpnia 1992. Został pochowany w Piasecznie pod Warszawą.

Odznaczenia

Wybrane publikacje

  • Bareja E., Magdalena Jęczmyk, Kanasiewicz J., Józef Lis, Miecznik J.B. Sałdan M., 1982, Pierwiastki promieniotwórcze w Sudetach, Biul. IG, 341: 259-272, Warszawa.
  • Tadeusz Depciuch, Kanasiewicz J., Lis J., Ryszard Podstolski, Stanisław Przeniosło, Hubert Sylwestrzak, Zajączkowski W., 1976, Uranium metallogeny in the Sudetes on the basis of the geochemical survey of alluvial sediments. W: Fedak J. (edit.), The current metallogenic problems of Central Europe, 261-287. Wyd. Geol., Warszawa.
  • Doktór S., Marek Graniczny, Kanasiewicz J., Kucharski R., 1991, The main tectonic features in the Sudeten Mts. (SW Poland) and their relationship with ore mineralization. Geotect. Metall., 15: 25-41.
  • Jęczmyk M., Kanasiewicz J., 1973, Rozsypiska kasyterytu w północnej części bloku izerskiego, Kwart. Geol., 17: 147-172. Warszawa.
  • Juskowiak O., Kanasiewicz J., Marian Stępniewski, Sylwestrzak H., 1986, Carbonatites with RE-minerals from Nam Nam Xe region (SRV), Arch. Min., 40: 23-44, Warszawa.
  • Kanasiewicz J., 1983, O możliwości występowania karbonatytów facji subwulkanicznej w rejonie niecki żytawskiej (Sudety Zachodnie), Kwart. Geol., 27: 755-762, Warszawa.
  • Kanasiewicz J., 1988, Magmy zasadowe jako źródło uranu dla złóż uranowych, Prz. Geol., 36: 482-484, Warszawa.
  • Kanasiewicz J., 1990, Structure and mineralization of the ENE part of the Ohre Continental rift, Geotect. Metall., 14: 141-147.
  • Kanasiewicz J., 1993, Metale ciężkie w aluwiach Ziemi Kłodzkiej, Prz. Geol., 41: 2-10, Warszawa.
  • Kanasiewicz J., Mikulski S.Z., 1989, O możliwości występowania złóż molibdenu formacji miedziowo-molibdenowej w strzegomskim masywie granitowym. Prz. Geol., 37: 129-133, Warszawa.
  • Kanasiewicz J., Sałdan M., Uberna J., 1965, Uranonośność pstrego piaskowca okolic Pasłęka. Biul. IG, 193: 171-205, Warszawa.
  • Kanasiewicz J., Sylwestrzak H., 1970, Zależność między przebiegiem głębokich stref tektonicznych a rozmieszczeniem złóż endogenicznych w Sudetach. Prz. Geol., 18: 219-221, Warszawa.

Bibliografia

  • Graniczny M., Miecznik J.B., Mikulski S.Z., Urban H., 2013, Wspomnienie o Jerzym Kanasiewiczu w 20. rocznicę śmierci. Prz. Geol., v. 61, nr 3, p. 178-181, Warszawa.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.