PROFILPELAJAR.COM

Ciasny Awen

Ciasny Awen
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Położenie

Jerzmanowice,
gmina Jerzmanowice-Przeginia

Długość

150[1] m

Głębokość

37[1] m

Wysokość otworów

456[2] m n.p.m.

Data odkrycia

1970[3]

Odkrywca

A. Górny, J. Małota[1]

Kod

J.Olk.I-08.103

Położenie na mapie gminy Jerzmanowice-Przeginia
Mapa konturowa gminy Jerzmanowice-Przeginia, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Ciasny Awen”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Ciasny Awen”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Ciasny Awen”
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa konturowa powiatu krakowskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Ciasny Awen”
Ziemia50°11′47″N 19°43′21″E/50,196528 19,722528
Strona internetowa

Ciasny Awen – jaskinia w południowo-zachodniej części miejscowości Jerzmanowice (na północ od Szklar) w województwie małopolskim, na zachodnim zboczu Doliny Szklarki. Pod względem geograficznym znajduje się na Wyżynie Olkuskiej w obrębie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej[4].

Jest to jaskinia szczelinowa o pionowym rozwinięciu. Ze względu na małą szerokość szczeliny (miejscami poniżej 30 cm) jest zaliczana do najtrudniejszych w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej[1]. Niebezpieczna dla grotołazów z powodu spadających kamieni i zaklinowanych głazów. Długość jaskini wynosi 150 m, a głębokość 37 m[2].

Jaskinia znajduje się przy kamieniołomie z osuwiskiem, naprzeciwko którego znajduje się wylot bocznej dolinki, na zalesionym grzbiecie wzgórza. Otwór jaskini to pionowa studnia w ziemi, usytuowana nad grzędą skalną opadającą do doliny Szklarki.

Jaskinia powstała na pionowym pęknięciu. Kolejne poziomy próżni i półki powstały w wyniku zaklinowania się w szczelinach spadających głazów. Za ciasnym otworem znajduje się niewielkie rozszerzenie, skąd szczelina opada 23 metry w dół. Dalej szczelina zwęża się coraz bardziej, tworząc liczne zaciski o szerokości miejscami poniżej 30 cm. Dno studni zamyka poziomy korytarz. W kierunku północno-wschodnim dno opada dalej, ale niewielka szerokość szczeliny uniemożliwia dalszą penetrację. W kierunku południowo-zachodnim szczelina poprzez „zaciski” („ZIII” i pionowy „ZI”) doprowadza od kolejnej studni, tym razem 12-metrowej. Powstała ona na 60-70 centymetrowej szczelinie i doprowadza do dna jaskini. Nad studnią znajduje się rozgałęziony „komin”, kończący się ok. 5 m poniżej powierzchni[1].

Jaskinia posiada ubogą szatę naciekową, występującą w niższych jej partiach (polewy i niewielkie stalaktyty). Szczególnie ciekawą formą jest Kropielnica w Szerokiej Salce. Dno wyściela rumosz skalny. W jaskini obserwowano 5 nietoperzy – podkowców małych[1].

Jaskinia została odkryta dopiero w 1970 roku. Najniższe partie zostały zdobyte i poznane 16 września 1973 r., 10 lutego 1996 r. odkryto najnowsze partie jaskini[1].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f g Jaskinia Ciasny Awen. [w:] Epimenides [on-line]. Sopocki Klub Taternictwa Jaskiniowego, 1999-12-18. [dostęp 2017-08-22].
  2. ↑ a b Izabella Luty, Jakub Nowak, Ciasny Awen, [w:] Jaskinie Polski [online], Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy [dostęp 2019-04-28].
  3. ↑ Ciasny Awen, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-06-18].
  4. ↑ Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, ISBN 83-01-12479-2.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.