Carlos Aragonés

Pełne imię i nazwisko	Carlos Aragonés Espinoza
Data i miejsce urodzenia	16 lutego 1956 Yacuíba
Wzrost	181 cm
Pozycja	pomocnik
Kariera seniorska[a]
Lata Klub Wyst. Gole 1974 Central Norte 1975 Juventud Antoniana 13 (2) 1975–1980 Bolívar 109 (64) 1981–1984 SE Palmeiras 12 (0) 1984–1985 Coritiba 6 (0) 1985 Destroyers 16 (6)
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja Wyst. Gole 1977–1981  Boliwia 31 (15)
Kariera trenerska
Lata Drużyna 1991 Real Santa Cruz 1992–1993 The Strongest 1995–1996 Boliwia U-23 1997–1999 Blooming 2000–2001 Boliwia 2002 The Strongest 2003 Blooming 2004 Oriente Petrolero 2005 Jorge Wilstermann 2005–2006 Bolívar 2010–2011 Blooming
↑ Uwzględniono wyłącznie rozgrywki ligowe.

Carlos Aragonés Espinoza (ur. 16 lutego 1956 w Yacuíbie) – boliwijski piłkarz występujący na pozycji ofensywnego pomocnika, w późniejszym czasie trener.

Aragonés urodził się i wychowywał mieście Yacuíba, pochodzi z ubogiej rodziny. Grę w piłkę nożną rozpoczynał na miejskich ulicach. W późniejszym czasie razem ze swoim bratem zapisał się do skromnej drużyny o nazwie Comercio, a następnie uczęszczał na treningi w lokalnym klubie Independiente. W 1974 roku wyjechał studiować inżynierię przemysłową do argentyńskiego miasta Salta. Tam jego talent do futbolu zauważył jeden z profesorów, który namówił go do dołączenia do tamtejszego zespołu Central Norte. Kilka miesięcy później przeszedł do innego klubu z Salty, Juventud Antoniana, przez lokalną prasę będąc mylnie uważanym za Argentyńczyka. Jego dobra gra zaowocowała wzrostem popularności w ojczyźnie i wówczas oferty złożyły mu dwa boliwijskie zespoły, Chaco Petrolero i The Strongest, jednak odrzucił je, chcąc skoncentrować się na studiach^[1].

W 1975 roku Aragonés za namową trenera Mario Mercado powrócił do ojczyzny, podpisując kontrakt z drużyną Club Bolívar z miasta La Paz. Jednocześnie chciał kontynuować porzucone w Argentynie studia, jednak nie pozwoliła mu na to decyzja rządzącej wówczas w Boliwii dyktatury wojskowej o zamknięciu wszystkich uniwersytetów w kraju. W sezonie 1976 wywalczył z Bolívarem mistrzostwo kraju i sukces ten powtórzył również dwa lata później, podczas rozgrywek 1978. Jako gracz Bolívaru zdobył 64 bramki w 109 spotkaniach, kilkakrotnie brał udział w międzynarodowym turnieju Copa Libertadores. Stworzył skuteczny ofensywny duet z Jesúsem Reynaldo, z którym przyjaźnił się również prywatnie. Jest uważany za jedną z największych legend w historii klubu i idola kibiców Bolívaru^[1].

W 1981 roku przeszedł do brazylijskiego SE Palmeiras z miasta São Paulo, jako następca Ademira, jednak nie odniósł z tym klubem żadnych sukcesów, regularnie trapiony przez kontuzje. W 1984 roku został zawodnikiem Coritiba FBC, gdzie przyczynił się do zdobycia pierwszego w historii klubu mistrzostwa Brazylii w 1985 roku, lecz w połowie rozgrywek ponownie powrócił do Boliwii. Tam zakończył karierę piłkarską w wieku zaledwie 29 lat jako zawodnik Club Destroyers z powodu poważnego urazu kolana.

W reprezentacji Boliwii Aragonés zadebiutował w 1977 roku, z miejsca zostając jej kluczowym graczem. Z powodzeniem występował w eliminacjach do Mistrzostw Świata 1978 i eliminacjach do Mistrzostw Świata 1982, jednak jego kadra nie zdołała się ostatecznie zakwalifikować na rozgrywane odpowiednio w Argentynie i Hiszpanii mundiale^[2]. W 1979 roku został powołany przez selekcjonera Ramiro Blacutta na turniej Copa América. Tam jego kadra narodowa po dwóch zwycięstwach i dwóch porażkach zajęła drugie miejsce w grupie, odpadając z rozgrywek, za to on sam dwukrotnie wpisał się na listę strzelców w wygranym 2:1 spotkaniu z Brazylią. Ogółem w reprezentacji zdobył piętnaście bramek w 31 spotkaniach, co daje mu pozycję trzeciego najlepszego strzelca w jej historii, po Joaquínie Botero i Víctorze Ugarte. Pełnił także funkcję kapitana boliwijskiej kadry^[1].

Po zakończeniu kariery piłkarskiej Aragonés został dyrektorem sportowym boliwijskiej drużyny Club Blooming. Później współpracował jako asystent trenera z Raúlem Pino i Alcidesem Silveirą^[3]. Samodzielną pracę szkoleniowca rozpoczął w 1991 roku, kiedy to objął zespół Real Santa Cruz i prowadził go przez kolejne kilka miesięcy bez większych sukcesów. W 1992 roku został szkoleniowcem ekipy The Strongest z miasta La Paz i podczas sezonu 1993 zdobył z nią mistrzostwo Boliwii. Zaraz po tym sukcesie odszedł z drużyny, zostając asystentem Xabiera Azkargorty, selekcjonera reprezentacji Boliwii, kwalifikując się z nią na organizowane w Stanach Zjednoczonych Mistrzostwa Świata 1994, gdzie jego kadra odpadła w fazie grupowej. Później był także asystentem kolejnych szkoleniowców reprezentacji, Dušana Draškovicia oraz Antonio Lópeza, któremu w 1997 roku pomógł w dotarciu do finału rozgrywanego w Boliwii turnieju Copa América. Równocześnie prowadził reprezentacje młodzieżowe^[1].

W 1997 roku Aragonés podpisał umowę z drużyną Club Blooming, którą prowadził z sukcesami przez kolejne kilka lat. W sezonie 1998 wywalczył z nim mistrzostwo Boliwii, a rok później, podczas rozgrywek 1999 powtórzył to osiągnięcie. W lutym 2000 został nowym selekcjonerem reprezentacji Boliwii, zastępując na tym stanowisku Héctora Veirę. W tej roli w 2001 roku wziął udział w Copa América, gdzie jego kadra po trzech porażkach nie zdołała wyjść z grupy, co zaowocowało rezygnacją Aragonésa z pracy w kadrze. W 2003 roku ponownie został szkoleniowcem Bloomingu, jednak tym razem notował z nim dużo gorsze wyniki i odszedł ze stanowiska parę miesięcy później. W 2004 roku prowadził Oriente Petrolero, a w 2005 roku Club Jorge Wilstermann, lecz nie potrafił nawiązać do sukcesów odnoszonych w The Strongest i Bloomingiem^[3].

W 2005 roku Aragonés został trenerem Club Bolívar, którego barwy reprezentował już jako piłkarz. W jesiennym sezonie Apertura 2005 zdobył z nim wicemistrzostwo Boliwii, za to w wiosennych rozgrywkach Apertura 2006 wywalczył czwarty w karierze szkoleniowca tytuł mistrzowski. W 2006 roku odszedł z drużyny, zostając koordynatorem prowadzonej przez Erwina Sáncheza reprezentacji Boliwii i funkcję tę pełnił przez kolejne trzy lata. W 2010 po raz trzeci został trenerem Bloomingu i podobnie jak przed siedmioma laty nie odniósł z nim żadnego sukcesu^[3]. W marcu 2012 został dyrektorem sportowym Oriente Petrolero^[4].

Aragonés, w swoich czasach grający nowocześnie rozgrywający, jest jednym z najlepszych graczy w historii boliwijskiego futbolu. Imponował panowaniem nad piłką, precyzyjnymi uderzeniami z dystansu i strzałami głową. Znany był z umiejętności wykończenia akcji ofensywnej, charyzmy, profesjonalizmu oraz inteligencji zarówno na boisku, jak i poza nim^[5]. Jako trener wzoruje się na szkole argentyńskiej Marcelo Bielsy i stylu gry FC Barcelona. Jego zespoły są ułożone taktycznie, grają widowiskowo i agresywnie, często stosują pressing^[1].

Dwukrotnie żonaty, posiada czwórkę dzieci^[1].