Automat

Autor	Edward Hopper
Rodzaj	malarstwo olejne
Data powstania	1927
Medium	olej na płótnie
Wymiary	71.4 cm × 91.4 cm
Miejsce przechowywania
Miejscowość	Des Moines, Iowa
Lokalizacja	Des Moines Art Center

Automat – obraz olejny z 1927 roku autorstwa amerykańskiego malarza realisty Edwarda Hoppera. Obraz został po raz pierwszy zaprezentowany w 1927 roku podczas otwarcia drugiej indywidualnej wystawy Hoppera w Galerii Rehn w Nowym Jorku^[1][2][3].

Tytuł obrazu nawiązuje do samoobsługowych restauracji automatów, które powstały najpierw w Europie i później od 1902 roku rozpowrzechniły się w Stanach Zjednoczonych^[4].

Obraz przedstawia samotną kobietę wpatrującą się w filiżankę kawy w restauracji-automacie późną nocą. Jako modelka do obrazu pozowała żóna Hoppera Josephine Hopper (w skrócie Jo), która również była malarką. Hopper jednak zmienił jej twarz, aby ją odmłodzić (Jo miała 44 lata w 1927 roku)^[5].

Jak to często bywa w obrazach Hoppera, zarówno okoliczności, jak i nastrój kobiety są niejednoznaczne. Jest elegancko ubrana i ma wyraźny makijaż, co może wskazywać, że albo idzie do lub z pracy, w której wygląd zewnętrzny ma znaczenie, albo że idzie na lub z jakiegoś spotkania towarzyskiego^[5].

Pora roku na obrazie – późna jesień lub zima – jest widoczna po tym, że kobieta jest ciepło ubrana, ma na sobie płaszcz, rękawiczki i kapelusz^[6]. Jednak pora dnia jest niejasna, ponieważ o tej porze roku dni są krótkie, więc może to być zarówno wieczór, jak i noc^[7][8].

Niezależnie od pory dnia, restauracja wydaje się niemal pusta, a za oknem na ulicy nie widać śladów aktywności. To potęguje poczucie samotności i sprawia, że obraz jest powszechnie kojarzony z koncepcją miejskiej alienacji. Poza kobiety jest typowa dla melancholijnych postaci Hoppera - kobieta ma spuszczone oczy, a myśli zwrócone do wewnątrz. W 1995 roku magazyn „Time” wykorzystał obraz Automat jako zdjęcie na okładce do artykułu o stresie i depresji w XX wieku^[9][10].

• Malarstwo Amerykańskie, praca zbiorowa pod redakcją Frenceski Castrii Marchetti, Wydawnictwo Arkady 2005. ISBN 83-213-4372-2
• Klasycy sztuki: Hopper, praca zbiorowa, Wydawnictwo Rzeczpospolita 2006. ISBN 83-60688-02-8

• Ukryte historie w samotnej Ameryce. Tajemnice obrazów Edwarda Hoppera.
• Automat by Edward Hopper | Art 101 (ang.) (YouTube)
• Loneliness and Edward Hopper: 'Automat' | Loneliness| Cult Live (ang.) (YouTube)
• Edward Hopper światłem i cieniem malował melancholię. Co warto wiedzieć o słynnym amerykańskim artyście?