Aguarico
 Most wiszący dla pieszych nad Aguarico | |
| Kontynent | |
|---|---|
| Państwo | |
| Rzeka | |
| Długość | 390[1] km |
| Źródło | |
| Miejsce | Cordillera de Pinampiro |
| Współrzędne | |
| Ujście | |
| Recypient | Napo |
| Współrzędne | |
| Mapa | |
 Położenie rzeki Napo w dorzeczu Amazonki, której dopływem jest Aguarico | |
Położenie na mapie Ekwadoru  | |
Aguarico (hiszp. río Aguarico, co znaczy „bogata woda”) – rzeka w północno-wschodnim Ekwadorze. Jest główną rzeką prowincji Sucumbíos. W końcowej części swego biegu tworzy granicę między Ekwadorem a Peru. Uchodzi do rzeki Napo. Jej długość wynosi 390 km, z których ostatnie 50 km stanowi naturalną granicę ekwadorsko-peruwiańską (peruwiański region Loreto). Dolny bieg Aguarico został ustalony i prawnie uznany za część spornej przez długie lata granicy między Ekwadorem i Peru zgodnie z Protokołem z Rio de Janeiro z 1942 r. Ekwador jednostronnie wypowiedział postanowienia protokołu w 1960 r., jednakże nowa umowa została podpisana w 1999 r. potwierdzając obowiązujący wcześniej protokół[2].
Aguarico przepływa na prawie całej swojej długości przez prowincję Sucumbíos na północy Ekwadoru, stanowiąc główną rzekę prowincji. W swym środkowym biegu płynie w bliskiej odległości od rezerwatu Production Faunística Cuyabeno. W dolnym biegu płynie wzdłuż granicy ekwadorsko-peruwiańskiej. Bieg kończy w rzece Napo na granicy, nieco powyżej miasta Pantoja w peruwiańskiej prowincji Loreto.
Historia
W 1541 r. Gonzalo Pizarro i Francisco de Orellana wybudowali łódź żaglową „San Pedro” i popłynęli na poszukiwanie krainy El Dorado[3] z biegiem rzek Colca i Napo do ujścia Aguarico i Curaray, gdzie zabrakło im wystarczającej ilości zaopatrzenia z żywnością włącznie. Wielu uczestników wyprawy nie przeżyło i ocenia się, że w tej liczbie było 140 z 220 Hiszpanów i 3000 z 4000 Indian. Wtedy zdecydowali (22 lutego 1542), że Orellana będzie ruszy dalej w dół Aguarico w poszukiwaniu żywności. Towarzyszyło mu około 50 ludzi. Nie potrafiąc pokonać rzeki, Orellana czekał na Pizarra. Ostatecznie Pizarro wysłał trzech ludzi z wiadomością dla Orellany, by rozpoczęli budowę nowej łodzi, „Victorii”. W międzyczasie Pizarro zawrócił w kierunku Quito i podążył inną drogą na północ z 80 ludźmi, którzy pozostali przy życiu.
Tubylcze plemiona
Górną część biegu Aguarico zamieszkuje tubylczy lud Siona[4]. Siona należą do zachodniej części rodziny języków tukano, a ich oficjalnymi językami są dialekty piohe (lub pioche) i hiszpański, jak również mieszanina obydwóch zwana czasem pioche-sione. Obecnie lud Siona liczy około 172 osób w 51 rodzinach. Utrzymują się głównie z myślistwa, rybołówstwa i częściowo z turystyki. Problemy, z którym obecnie zmaga się ta społeczność, to zanieczyszczenie środowiska i rabunkowa gospodarka zasobami leśnymi[3].
Przypisy
- ↑ R. Ziesler & G.D. Ardizzone, LAS AGUAS CONTINENTALES DE AMERICA LATINA/ THE INLAND WATERS OF LATIN AMERICA, Food and Agriculture Organization of the United Nations, 1979, s. 1-171, ISBN 92-5-000780-9 (ang.).
- ↑ Aguarico River, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2017-11-16] (ang.).
- ↑ a b Miesięcznik Poznaj Świat – Ekwadorskie wizje [online], www.poznaj-swiat.pl [dostęp 2017-11-16] [zarchiwizowane z adresu 2016-09-15] (pol.).
- ↑ http://dice.missouri.edu/docs/tukano/Siona.pdf.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.