Vascularisation

 

Vascularisation ma ọ bụ neovascularization (neo- + vascular + -ization) bụ usoro ahụike nke akwara ọbara na-emepụta na anụ ahụ ma ọ bụ akụkụ ahụ.

Ihe ndị na-eto eto na-egbochi neovascularization gụnyere ndị na-emetụta nkewa sel endothelial na ọdịiche. Ihe ndị a na-eto eto na-emekarị na paracrine ma ọ bụ autocrine; ha gụnyere ihe na-eto eto fibroblast, ihe na-eto eto placental, ihe na-eto eto dị ka insulin, ihe na-eto eto hepatocyte, na ihe na-eto endothelial nke sitere na platelet.[1]

Ọ nwere ike ime site na angiogenesis (nhazi nke arịa ọbara ọhụrụ sitere na ndị dịbu adị), vasculogenesis (mmepụta arịa ọbara n'oge mmepe, karịsịa na embrayo) ma ọ bụ arteriogenesis (ebe obere arịa na-abawanye n'ime akwara na-arụ ọrụ zuru oke).[2]

Vasculogenesis

  Vasculogenesis bụ usoro nhazi arịa ọbara, nke na-eme site na mmepụta nke mkpụrụ ndụ endothelial.[1] Ọ bụ ọkwa mbụ nke nhazi netwọkụ vaskụla, nke na-esote angiogenesis.[3][4]

Nke a bụ mmepụta nke akwara ọbara n'oge mmalite mmepe ọkachasị na embryo. Akwara ọbara na-amalite site na mkpụrụ ndụ pụrụ iche a maara dị ka mkpụrụ ndụ nna nna endothelial. Ọ bụ ezie na usoro a na-emekarị n'oge uto embryo, ọ pụkwara ime n'etiti ndị okenye mgbe ahụ chọrọ idozi akwara ọbara mebiri emebi ma ọ bụ too ọhụrụ mgbe mmerụ ahụ mere.[5]

Vasculogenesis bụ mmepụta nke akwara ọbara ọhụrụ, n'Agwaetiti ọbara, nke na-ebu ụzọ pụta na mesoderma nke akpa yolk na izu 3 nke mmepe, [6] mgbe enweghị ndị dịbu adị. [7] Dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na monolayer nke mkpụrụ ndụ endothelial amalite itolite iji mepụta Capillaries, angiogenesis na-eme. Vasculogenesis, n'ụzọ dị iche, bụ mgbe mkpụrụ ndụ na-ebute endothelial (Angioblasts) na-akwaga ma na-adị iche na nzaghachi maka ihe ngosi mpaghara (dị ka ihe na-eto eto na matrix extracellular) iji mepụta akwara ọbara ọhụrụ. A na-egbutu osisi vascular ndị a ma gbasaa site na angiogenesis.

Vasculogenesis nwekwara ike ibilite na ihe ndị toro eto site na mkpụrụ ndụ nna nna endothelial na-agbasa (ihe sitere na mkpụrụ ndụ stem). Mkpụrụ ndụ ndị a nwere ike inye aka, ọ bụ ezie na n'ogo dịgasị iche iche, na neovascularization. Ihe atụ nke ebe vasculogenesis nwere ike ime na ndị okenye bụ:

  • Uto nke akpụ (lee HP59)
  • Revascularization ma ọ bụ neovascularization mgbe trauma gasịrị, dịka ọmụmaatụ, mgbe obi ischemia ma ọ bụ retinal ischemia gasịrị
  • Endometriosis - O yiri ka ihe ruru 37% nke microvascular endothelium nke ectopic endometrial tissue sitere na mkpụrụ ndụ nna nna endothelial.[8]

Angiogenesis

  Ọ bụ usoro ebe akwara ọbara ọhụrụ na-emepụta site na ndị dịbu adị. Nke a na-eme n'ụzọ okike mgbe ahụ chọrọ idozi anụ ahụ ma ọ bụ mgbe ọnyá chọrọ ịgwọ. Ọ na-akpali site na mgbaàmà sitere na ihe ndị na-eto eto, dị ka Vascular Endothelial Growth Factor (VEGF), nke na-akwalite mmepụta nke arịa ọhụrụ. Otú ọ dị, usoro a nwere ike ịga nke ọma mgbe ụfọdụ na mmepụta akpụ ebe ọ na-enye ohere ka akpụ mepụta ọbara nke ha ma buru ibu, nke nwere ike ibute ọrịa dịka ọrịa kansa.[9]

Angiogenesis bụ ụdị neovascularization a na-ahụkarị na mmepe na uto, ọ dịkwa mkpa ma na usoro ahụike ma na usoro ọrịa. Angiogenesis na-ewere ọnọdụ site na mmepụta nke arịa ọhụrụ site na arịa ndị dịbu adị. Nke a na-eme site na ntolite nke capillaries ọhụrụ site na post-capillary venules, na-achọ nhazi ziri ezi nke ọtụtụ nzọụkwụ na ntinye aka na nkwurịta okwu nke ọtụtụ ụdị mkpụrụ ndụ. A na-amalite usoro dị mgbagwoju anya na nzaghachi maka ischemia ma ọ bụ hypoxia, na-eduga na ntọhapụ nke ihe angiogenic dị ka VEGF na HIF-1. Nke a na-eduga na vasodilatation na mmụba nke vascular permeability, na-edughachi angiogenesis ma ọ bụ angiogenesis intussusceptive.[2]

Ọrịa akwara

Templeeti:Development of circulatory systemNke a bụ usoro ebe obere akwara ọbara na-adịghị arụ ọrụ nke ọma na-etolite n'ime akwara na-arụ ọrụ nke ọma. Nke a na-emekarị na nzaghachi maka ịrị elu nke mkpa dị n'ahụ dịka n'oge mmega ahụ ma ọ bụ mgbe akwara ọbara na-egbochi. Nke a na-enyere aka ijide n'aka na a na-enye anụ ahụ ọbara na oxygen zuru ezu.[10]

Arteriogenesis bụ usoro nke remodeling metụtara flow nke vasculature dị ugbu a iji mepụta akwara ndị na-akwado. Nke a nwere ike ime na nzaghachi maka ọrịa vascular ischemic ma ọ bụ mụbaa ọchịchọ (dịka ọzụzụ mmega ahụ). Arteriogenesis na-akpata site na ihe ndị na-abụghị ihe a kapịrị ọnụ, dị ka nrụgide shear na ọbara na-aga.[2]

Lymphangiogenesis

  1. Neely (1998-09-01). "Ocular Neovascularization". The American Journal of Pathology 153 (3): 665–670. DOI:10.1016/S0002-9440(10)65607-6. ISSN 0002-9440. PMID 9736014. 
  2. 2.0 2.1 2.2 Marín-García (2007). "11: Cardiac Neovascularization: Angiogenesis, Arteriogenesis, and Vasculogensis", Post-Genomic Cardiology, 1, Academic Press. DOI:10.1016/B978-0-12-373698-7.X5000-1. ISBN 978-0-12-373698-7. 
  3. Patan (2004). "Vasculogenesis and Angiogenesis", Angiogenesis in Brain Tumors, Cancer Treatment and Research, 3–32. DOI:10.1007/978-1-4419-8871-3_1. ISBN 978-1-4613-4699-9. 
  4. (2 May 2011) Dorland's illustrated medical dictionary., 32nd, Saunders/Elsevier. ISBN 9781416062578. 
  5. Asahara (1997-02-14). "Isolation of Putative Progenitor Endothelial Cells for Angiogenesis" (in en). Science 275 (5302): 964–966. DOI:10.1126/science.275.5302.964. ISSN 0036-8075. PMID 9020076. 
  6. Sadler (2011). Medical Embryology, 12th. LWW. 
  7. Endoderm -- Developmental Biology -- NCBI Bookshelf. Retrieved on 2010-04-07.
  8. Laschke (2011). "Vasculogenesis: A new piece of the endometriosis puzzle". Human Reproduction Update 17 (5): 628–636. DOI:10.1093/humupd/dmr023. PMID 21586449. 
  9. Carmeliet (December 2005). "Angiogenesis in life, disease and medicine". Nature 438 (7070): 932–936. DOI:10.1038/nature04478. ISSN 0028-0836. PMID 16355210. 
  10. Cai (2008-08-01). "Mechanisms of arteriogenesis". Acta Biochimica et Biophysica Sinica 40 (8): 681–692. DOI:10.1093/abbs/40.8.681. ISSN 1672-9145. PMID 18685784. 

Usoro a yiri angiogenesis mana ọ na-agụnye ịmepụta arịa lymphatic nke dị mkpa maka ịdọrọ mmiri karịrị akarị na ịlụso ọrịa ọgụ. Usoro a bụkwa isi ihe maka ọnọdụ ndị dị ka ọzịza na mgbasa nke ọrịa kansa.[1]

Ojiji na ọgwụ

Na ọrịa kansa, akpụ na-achịkwa usoro vascularisation nke ahụ iji nye onwe ha ọbara, na-enyere ha aka ito ma gbasaa. A na-eji ọgwụgwọ anti-angiogenic eme ihe ugbu a na njikọta ya na ọgwụgwọ ndị ọzọ maka nlekọta kansa. [2] [3] [4][5] Bevacizumab, a monoclonal antibody & VEGF inhibitor ka a kwadoro maka iji ya na ọgwụgwọ kansa.[6]

Ọrịa anya

Ọrịa akwara na-emetụta akwara

Corneal neovascularization bụ ọnọdụ ebe akwara ọbara ọhụrụ na-abanye na cornea site na limbus. A na-akpali ya mgbe nguzozi dị n'etiti ihe ndị na-egbochi angiogenic na ihe ndị na'egbochi angiogen na-emebi nke na-eme ka corneal na-apụta ìhè. Akwara ọbara ọhụrụ ndị na-eto eto nwere ike iduga ọzịza na-adịgide adịgide, mpụga abụba n'ime anụ ahụ corneal, na mbelata nke ngosipụta corneal, nke nwere ike imetụta anya.[7]

Retinopathy nke ịmụ nwa n'oge

Retinopathy nke ịmụ nwa n'oge bụ ọnọdụ na-eme na ụmụ amụrụ n'oge. N'ime ụmụ a mụkwuru n'oge, retina emebeghị vascularized kpamkpam. Kama ịga n'ihu n'ụzọ dị mma n'ụdị akpa nwa, vascularization nke retina na-akpaghasị, na-eduga n'ịbawanye ọbara n'ụzọ na-adịghị mma n'etiti mpaghara vascularized na avascular retina. Akwara ọbara ndị a na-eto n'ụzọ na-adịghị mma ma nwee ike ịbanye n'ime vitreous humor, ebe ha nwere ike ịpụ ọbara ma ọ bụ mee ka retinal wepụ na ụmụ ọhụrụ.[8]

Ọrịa shuga

Diabetic retinopathy bụ ọrịa anya na ndị na-arịa ọrịa shuga nke na-eme ka akwara ọbara retinal ghara ịdị ike. Ọganihu mbụ na-adịghị amụba bụ nke arịa ndị na-agbapụta agbapụta. Ka a na-edozi mmebi nke arịa ahụ ka oge na-aga, ha na-emesị mechie, na-eduga na retinopathy shuga na-amụba. Capillaries ndị a na-ekpuchi na-emepụta mpaghara nke ischemic retina ma na-akpata ntọhapụ nke ihe ndị na-eto eto angiogenic. Ihe ndị a na-eto eto na-akpali mmụba nke akwara ọbara ọhụrụ site na retinal venules dịbu adị. Ọ bụ isi ihe na-akpata ìsì nke ndị okenye nọ n'afọ ịrụ ọrụ.[8][9]

Mgbasawanye macular metụtara afọ ndụ

N'ime ndị karịrị afọ iri isii na ise, nkwarụ macular metụtara afọ bụ isi ihe na-akpata nnukwu nsogbu ịhụ ụzọ. Otu ụdị nke macular degeneration metụtara afọ, mmiri macular degenersation, bụ nke a na-akọwa site na mmepụta nke akwara ọbara ọhụrụ nke sitere na choroidal vasculature ma gbasaa n'ime oghere subretinal.[8]

Choroidal neovascularization

Na ophthalmology, choroid_neovascularization" id="mwzw" rel="mw:WikiLink" title="Choroidal neovascularization">choroidal neovascularization bụ mmepụta nke microvasculature n'ime ime nke choroid nke anya.[10] Neovascularization n'anya nwere ike ịkpata ụdị glaucoma (neovascularizations glaucoma) ma ọ bụrụ na nnukwu akwara ọbara ọhụrụ ahụ na-egbochi mmiri na-esi n'ime anya apụta.

Ọrịa obi

Ọrịa obi bụ isi ihe na-akpata ọnwụ n'ụwa.[11] Ọrịa obi ischemic na-amalite mgbe stenosis na occlusion nke akwara obi na-etolite, na-eduga na mbelata perfusion nke anụ ahụ obi. Induction nke neovascularization nke ischemic obi anụ ahụ ya mere nwere ike ọgwụgwọ.[12][13]

  • Na atherosclerosis, akwara ọbara ọhụrụ na-apụta n'ime plaques, na-enye aka na uto na ọgba aghara ha.[14] Arịa ndị a na-adịkarị ike, na-enye ohere ka mkpụrụ ndụ na abụba na-afụ ụfụ banye, nke nwere ike ịkpata ọbara ọgbụgba n'ime plaque ma mee ka ihe ize ndụ nke ịgbaji.[15] Nnyocha ụfọdụ na ụdị anụmanụ na-atụ aro na igbochi uto nke arịa a nwere ike belata ọganihu atherosclerotic.[14]
  • Na Myocardial infarction, mgbochi ọbara na-eme ka anụ ahụ obi ghara inwe ikuku oxygen, na-eduga na mmebi mkpụrụ ndụ. Neovascularization na mpaghara gbara ya gburugburu nwere ike inye aka weghachite ikuku oxygen ma belata mmerụ ahụ ọzọ.[16] Ihe ndị na-eto eto dị ka isi fibroblast growth factor (bFGF) na brain natriuretic peptide (BNP) nwere ike ịkwalite angiogenesis mgbe MI siri ike gasịrị.[17]
  • Mgbe ọrịa strok gasịrị, ischemic penumbra (ógbè gbara isi nkụchi obi gburugburu) nwere ike ịkpaghasị Ọbara ụbụrụ. Post-stroke angiogenesis na mpaghara ahụ na-enyere aka iweghachi perfusion ma na-akwado mgbake nke akwara. Tụkwasị na nke a, arteriogenesis na-enye aka n'ịgbanwe ọbara na-agafe mgbe ọrịa strok gasịrị. Mkpụrụ ndụ na cytokines dị iche iche na-arụ ọrụ n'ịchịkwa angiogenesis mgbe mmerụ ahụ ischemic gasịrị.[18][19][20]

Ọgwụgwọ ọnyá

Vascularization dị oke mkpa maka ọgwụgwọ ọnyá, ebe ọ na-enye oxygen na ihe oriri dị mkpa maka idozi anụ ahụ.[21] Angiogenesis na-eme ka ọbara dịkwuo arọ gburugburu ọnyá ahụ, na-enyere usoro ọgwụgwọ aka.[21]

Vascular endothelial growth factor (VEGF) bụ isi ihe na-akwado angiogenic na usoro a, na-akpali ma vasculogenesis na angiogenesis na akpụkpọ ahụ.[21] Nsogbu angiogenesis nwere ike ime ka ọ ghara ịgwọ ọrịa, dịka a na-ahụ ya n'ọnọdụ ndị dị ka Ọrịa shuga, ebe ọnyá na-adịghị ala na-egosipụtakarị mbelata nke VEGF na-arụ ọrụ. A na-enyocha nkwalite ọgwụgwọ nke angiogenesis iji mee ka ọgwụgwọ dị ngwa, ọkachasị na ọnyá na-adịgide adịgide.[22][23][24]

Hụkwa

  • Choroidal neovascularization
  • Ọrịa akwara na-emetụta akwara
  • Revascularization
  • Rubeosis iridis
  • Inosculation
  • Mgbanwe nke akwara n'ime nwa e bu n'afọ
  • Ịṅomi vasculogenic

Edemsibia

  1. Alitalo (2005-12-14). "Lymphangiogenesis in development and human disease". Nature 438 (7070): 946–953. DOI:10.1038/nature04480. ISSN 0028-0836. PMID 16355212. 
  2. Lopes-Coelho (2021-04-05). "Anti-Angiogenic Therapy: Current Challenges and Future Perspectives". International Journal of Molecular Sciences 22 (7): 3765. DOI:10.3390/ijms22073765. ISSN 1422-0067. PMID 33916438. 
  3. Samant (2011-03-07). "Recent Advances in Anti-Angiogenic Therapy of Cancer" (in en). Oncotarget 2 (3): 122–134. DOI:10.18632/oncotarget.234. ISSN 1949-2553. PMID 21399234. 
  4. Angiogenesis Inhibitors - NCI (en). www.cancer.gov (2018-05-01). Retrieved on 2025-04-02.
  5. Saman (2020-05-06). "Inducing Angiogenesis, a Key Step in Cancer Vascularization, and Treatment Approaches". Cancers 12 (5): 1172. DOI:10.3390/cancers12051172. ISSN 2072-6694. PMID 32384792. 
  6. Ferrara (December 2005). "Angiogenesis as a therapeutic target". Nature 438 (7070): 967–974. DOI:10.1038/nature04483. ISSN 0028-0836. PMID 16355214. 
  7. Chiang (October 2013). "Treatment of Corneal Neovascularization". EyeNet Magazine: 35–6. Retrieved on 14 July 2020. 
  8. 8.0 8.1 8.2 Neely (September 1998). "Ocular Neovascularization: Clarifying Complex Interactions". The American Journal of Pathology 153 (3): 665–670. DOI:10.1016/S0002-9440(10)65607-6. PMID 9736014. Retrieved on 14 July 2020. 
  9. Suh (2000-07-01). "Understanding angiogenesis and its clinical applications". Annals of Clinical and Laboratory Science 30 (3): 227–238. ISSN 0091-7370. PMID 10945562. 
  10. Reddy U, Krzystolik M (2006). "Antiangiogenic therapy with interferon alfa for neovascular age-related macular degeneration". Cochrane Database Syst Rev (1). DOI:10.1002/14651858.CD005138.pub2. PMID 16437522. 
  11. Cardiovascular diseases (CVDs). World Health Organization (17 May 2017). Retrieved on 14 July 2020.
  12. Lassaletta (November 2011). "Therapeutic neovascularization for coronary disease: current state and future prospects". Basic Research in Cardiology 106 (6): 897–909. DOI:10.1007/s00395-011-0200-1. PMID 21713563. 
  13. Johnson (7 February 2019). "Approaches to therapeutic angiogenesis for ischemic heart disease". Journal of Molecular Medicine 97 (2): 141–151. DOI:10.1007/s00109-018-1729-3. PMID 30554258. 
  14. 14.0 14.1 Camaré (2017-08-01). "Angiogenesis in the atherosclerotic plaque". Redox Biology 12: 18–34. DOI:10.1016/j.redox.2017.01.007. ISSN 2213-2317. PMID 28212521. 
  15. Finn (2010-01-01). "Coronary Plaque Neovascularization and Hemorrhage" (in en). JACC: Cardiovascular Imaging 3 (1): 41–44. DOI:10.1016/j.jcmg.2009.11.001. PMID 20129529. 
  16. Li (2020-11-27). "Increasing heart vascularisation after myocardial infarction using brain natriuretic peptide stimulation of endothelial and WT1+ epicardial cells". eLife 9. DOI:10.7554/eLife.61050. ISSN 2050-084X. PMID 33245046. 
  17. Niu (2023-08-04). "Abstract P2133: Preservation & Vascularization Of Cardiac Extracellular Matrix After Acute Myocardial Infarction". Circulation Research 133 (Suppl_1): AP2133. DOI:10.1161/res.133.suppl_1.P2133. 
  18. Liu (2014-04-01). "Vascular remodeling after ischemic stroke: mechanisms and therapeutic potentials". Progress in Neurobiology 115: 138–156. DOI:10.1016/j.pneurobio.2013.11.004. ISSN 1873-5118. PMID 24291532. 
  19. Freitas-Andrade (2020-08-07). "Structural and Functional Remodeling of the Brain Vasculature Following Stroke" (in English). Frontiers in Physiology 11. DOI:10.3389/fphys.2020.00948. ISSN 1664-042X. PMID 32848875. 
  20. Zhu (2021-04-21). "Inflammation-Mediated Angiogenesis in Ischemic Stroke" (in English). Frontiers in Cellular Neuroscience 15. DOI:10.3389/fncel.2021.652647. ISSN 1662-5102. PMID 33967696. 
  21. 21.0 21.1 21.2 Johnson (2014-10-01). "Vascular Endothelial Growth Factor and Angiogenesis in the Regulation of Cutaneous Wound Repair". Advances in Wound Care 3 (10): 647–661. DOI:10.1089/wound.2013.0517. ISSN 2162-1918. PMID 25302139. 
  22. Huang (2025-01-01). "Angiogenesis during diabetic wound repair: from mechanism to therapy opportunity". Burns & Trauma 13. DOI:10.1093/burnst/tkae052. ISSN 2321-3876. PMID 39927093. 
  23. Akita (2019-12-15). "Wound Repair and Regeneration: Mechanisms, Signaling" (in en). International Journal of Molecular Sciences 20 (24): 6328. DOI:10.3390/ijms20246328. ISSN 1422-0067. PMID 31847465. 
  24. Veith (2019-06-01). "Therapeutic strategies for enhancing angiogenesis in wound healing". Advanced Drug Delivery Reviews 146: 97–125. DOI:10.1016/j.addr.2018.09.010. ISSN 1872-8294. PMID 30267742. 

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.