Stiren
Stiren (stiraks + [etil]en; feniletilen, fenileten, etenilbenzen, etenbenzen, vinilbenzen, stirol, cinamen, C6H5CH=CH2) je tekući ugljikovodik.
Osobine
Stiren je bezbojna tekućina oštra aromatična mirisa, relativne gustoće 0,9, tališta -31 °C, a vrelišta 145 °C.
Nalazi se u katranu kamenog ugljena i među proizvodima preradbe nafte.
Utjecajem svjetlosti, topline ili katalizatora (ili samo zagrijavanjem) lako se polimerizira u staklastu masu – polistiren (poznatiji kao stiropor). Stiren je veoma važan međuproizvod u proizvodnji vrlo važnog sintetičkog materijala polistirena (stiropora).
Reakcijom s butadienom nastaje umjetni kaučuk.
Nadražuje kožu, nos, grlo i oči, uzrokuje depresiju, mučninu i slabost mišića. Dulje udisanje zraka zagađenoga parama stirena može biti opasno po zdravlje.
Dobivanje
Pripravlja se dehidrogeniranjem etilbenzena, koji se pripravlja reakcijom benzena i etilena, koji se pak dobivaju iz nafte.
Industrijska proizvodnja polisitrena započela je kasnih 1930-ih godina, a naglo se povećala za II. svj. rata zbog važnosti stirena kao komponente u proizvodnji sintetskih guma.
Uporaba
Stiren služi kao ishodni materijal (monomer) u proizvodnji važnih polimernih materijala kao što su obični, žilavi i pjenasti polistiren, kopolimer s akrilonitrilom (SAN) i terpolimer s akrilonitrilom i butadienom (ABS) te sintetski kaučuk (polistiren).
Također se upotrebljava u proizvodnji kozmetičkih pripravaka i nezasićenih poliesterskih smola.
Izvori
- Hrvatska enciklopedija, Broj 10 (Sl-To), str. 255. Za izdavača: Leksikografski zavod Miroslav Krleža, Zagreb 2008.g. ISBN 978-953-6036-40-0
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.