Canarium

Canarium
C. strictum
Sistematika
Carstvo:Plantae
Divizija:Tracheophyta
Razred:Magnoliopsida
Red:Sapindales
Porodica:Burseraceae
Tribus:Canarieae
Podtribus:Canariinae
Rod:Canarium
L.
Baze podataka

Canarium (kanarij; lat. Canarium), biljni rod iz porodice brezuljevki. Prirodno područje rasprostranjenosti ovog roda je od tropske Afrike do zapadnog Pacifika.[1]

Ime

Opis

Rod obuhvaća mala do velika stabla, najčešće dvodomna, rjeđe grmolika ili penjačica. Deblo često ima potpornje pri dnu. Kora može biti glatka, hrapava, ljuskava ili ispucala, a smola je prozirna, vodenasta ili ljepljiva; kad se osuši postaje bijela, tamnosmeđa ili gotovo crna.[2]

Listovi su vazdazeleni, neparno perasti, često s uskim do lisnatim palistićima koji brzo otpadaju ili ostavljaju ožiljak pri bazi peteljke. Liske su nasuprotne ili gotovo nasuprotne, ponekad na kratkim peteljčicama. Rub liski može biti cijelovit, pilast ili nazubljen, a žile su perasto raspoređene.[2]

Cvatovi su pazušni ili prividno vršni, ponekad zbijeni, pseudoklasasti ili u snopićima. Cvjetovi su trodijelni, jednospolni; biljke su uglavnom dvodomne, rijetko jednodomne. Čaška je kupasta do ljevkasta, često u plodu ostaje i povećava se. Latice su slobodne, pri vrhu valvatne, u sredini preklopljene, s vrhom savinutim prema unutra.[2]

Prašnici su u dva nejednaka pršljena; vanjski pršljen može biti slabo razvijen. Prašničke niti katkada srastaju u kratku cjevčicu. Disk je najčešće prisutan, obično prstenast, ali promjenjiva oblika. U muškim cvjetovima tučak je reduciran, a u ženskim su prašnici smanjeni u staminodije. Plodnica je trogradna, vrat kratak, njuška glavasta, trorežnjevita ili razdijeljena u tri gotovo sjedeće njuške.[2]

Plod je nepucajuća složena koštunica, oblika od obrnuto jajastog i elipsoidnog do duguljastog, gotovo kuglastog ili vretenastog, često malo trokutasta u presjeku. Mezokarp je mesnat, uljasto-smolast, obično debeo; egzokarp je tanak. Koštica je koštana, glatka do hrapava, rijetko trokrilata. Sjemenke su 1–2, ponekad 3; kotiledoni su najčešće trodijelni ili višedijelni. Klijanje je hipogejsko, a čašični režnjevi mogu se otvarati poklopčićima.[2]

Rod ima oko 120 vrsta, pretežno u nizinskim vlažnim do manje vlažnim paleotropskim šumama, osobito u Maleziji/Maleziji u širem florističkom smislu i na Madagaskaru.[2]

Vrste

  1. Canarium acutifolium (DC.) Merr.
  2. Canarium album (Lour.) Raeusch.
  3. Canarium ampasindavae Daly, Raharim. & Federman
  4. Canarium apertum H.J.Lam
  5. Canarium arcuatum Daly, Raharim. & Federman
  6. Canarium asperum Benth.
  7. Canarium australasicum (F.M.Bailey) Leenh.
  8. Canarium australianum F.Muell.
  9. Canarium balansae Engl.
  10. Canarium balsamiferum Willd.
  11. Canarium batjanense Leenh.
  12. Canarium bengalense Roxb.
  13. Canarium betamponae Daly, Raharim. & Federman
  14. Canarium boivinii Engl.
  15. Canarium bullatum (Leenh.) Daly, Raharim. & Federman
  16. Canarium caudatum King
  17. Canarium cestracion Leenh.
  18. Canarium chinare Grutt. & H.J.Lam
  19. Canarium cinereum Guillaumin
  20. Canarium compressum Daly, Raharim. & Federman
  21. Canarium copaliferum A.Chev.
  22. Canarium decumanum Gaertn.
  23. Canarium denticulatum Blume
  24. Canarium dichotomum (Blume) Miq.
  25. Canarium divergens Engl.
  26. Canarium egregium Daly, Raharim. & Federman
  27. Canarium elegans Daly, Raharim. & Federman
  28. Canarium engleri H.J.Lam
  29. Canarium euphyllum Kurz
  30. Canarium euryphyllum G.Perkins
  31. Canarium ferrugineum Daly, Raharim. & Federman
  32. Canarium findens Daly, Raharim. & Federman
  33. Canarium fugax Daly, Raharim. & Federman
  34. Canarium fuscocalycinum Stapf ex Ridl.
  35. Canarium galokense Daly, Raharim. & Federman
  36. Canarium globosum Daly, Raharim. & Federman
  37. Canarium gracile Engl.
  38. Canarium grandifolium (Ridl.) H.J.Lam
  39. Canarium harveyi Seem.
  40. Canarium hirsutum Willd.
  41. Canarium indicum L.
  42. Canarium indistinctum Daly, Raharim. & Federman
  43. Canarium intermedium H.J.Lam
  44. Canarium kaniense Lauterb.
  45. Canarium karoense H.J.Lam
  46. Canarium kerrii Craib
  47. Canarium kinabaluense Leenh.
  48. Canarium kipella (Blume) Miq.
  49. Canarium kostermansii Leenh.
  50. Canarium lamianum Daly, Raharim. & Federman
  51. Canarium lamii Leenh.
  52. Canarium latistipulatum Ridl.
  53. Canarium liebertianum Engl.
  54. Canarium liguliferum Leenh.
  55. Canarium littorale Blume
  56. Canarium lobocarpum Daly, Raharim. & Federman
  57. Canarium longistipulatum Daly, Raharim. & Federman
  58. Canarium luzonicum (Blume) A.Gray
  59. Canarium lyi C.D.Dai & Yakovlev
  60. Canarium macadamii Leenh.
  61. Canarium madagascariense Engl.
  62. Canarium maluense Lauterb.
  63. Canarium manii King
  64. Canarium manongarivum Daly, Raharim. & Federman
  65. Canarium megacarpum Leenh.
  66. Canarium megalanthum Merr.
  67. Canarium merrillii H.J.Lam
  68. Canarium moramangae Daly, Raharim. & Federman
  69. Canarium muelleri F.M.Bailey
  70. Canarium multiflorum Engl.
  71. Canarium multinervis Daly, Raharim. & Federman
  72. Canarium nitidifolium Daly, Raharim. & Federman
  73. Canarium obovatum Daly, Raharim. & Federman
  74. Canarium obtusifolium Scott Elliott
  75. Canarium odontophyllum Miq.
  76. Canarium oleiferum Baill.
  77. Canarium oleosum (Lam.) Engl.
  78. Canarium ovatum Engl.
  79. Canarium palawense Lauterb.
  80. Canarium pallidum Daly, Raharim. & Federman
  81. Canarium paniculatum (Lam.) Benth. ex Engl.
  82. Canarium parvum Leenh.
  83. Canarium patentinervium Miq.
  84. Canarium perlisanum Leenh.
  85. Canarium pilicarpum Daly, Raharim. & Federman
  86. Canarium pilososylvestre Leenh.
  87. Canarium pilosum A.W.Benn.
  88. Canarium pimela K.D.Koenig
  89. Canarium planifolium Daly, Raharim. & Federman
  90. Canarium polyphyllum K.Schum.
  91. Canarium pseudodecumanum Hochr.
  92. Canarium pseudopatentinervium H.J.Lam
  93. Canarium pseudopimela Kochummen
  94. Canarium pseudosumatranum Leenh.
  95. Canarium pulchrebracteatum Guillaumin
  96. Canarium reniforme Kochummen & Whitmore
  97. Canarium resiniferum Bruce ex King
  98. Canarium rigidum (Blume) Zipp. ex Miq.
  99. Canarium rotundifolium Guillaumin
  100. Canarium salomonense B.L.Burtt
  101. Canarium sarawakanum Kochummen
  102. Canarium schlechteri Lauterb.
  103. Canarium scholasticum Daly, Raharim. & Federman
  104. Canarium schweinfurthii Engl.
  105. Canarium sikkimense King
  106. Canarium solomonense B.L.Burtt
  107. Canarium strictum Roxb.
  108. Canarium subsidarium Daly, Raharim. & Federman
  109. Canarium subtilis Daly, Raharim. & Federman
  110. Canarium subulatum Guillaumin
  111. Canarium sumatranum Boerl. & Koord.
  112. Canarium sylvestre Gaertn.
  113. Canarium thorelianum Guillaumin
  114. Canarium trifoliolatum Engl.
  115. Canarium trigonum H.J.Lam
  116. Canarium vanikoroense Leenh.
  117. Canarium velutinifolium Daly, Raharim. & Federman
  118. Canarium venosum Craib
  119. Canarium vitiense A.Gray
  120. Canarium vittatistipulatum Guillaumin
  121. Canarium vrieseanum Engl.
  122. Canarium vulgare Leenh.
  123. Canarium whitei Guillaumin
  124. Canarium zeylanicum (Retz.) Blume

Sinonimi

Heterotipski:

  • Canariellum Engl. in H.G.A.Engler & K.A.E.Prantl, Nat. Pflanzenfam. 3(4): 242 (1896)
  • Canariopsis Miq. in Fl. Ned. Ind. 1(2): 651 (1859)
  • Colophonia Comm. ex Kunth in Ann. Sci. Nat. (Paris) 2: 352 (1824)
  • Lipara Lour. ex Gomes Mach. in Mem. Acad. Real Sci. Lisboa, 2 Cl. Sci. Moraes, n.s., 4(1): 30 (1868)
  • Mehenbethene Besler ex Gaertn. in Fruct. Sem. Pl. 2: 98 (1790)
  • Nanari Adans. in Fam. Pl. 2: 342 (1763)
  • Pimela Lour. in Fl. Cochinch.: 407 (1790)
  • Rumphia L. in Sp. Pl.: 1193 (1753)
  • Sonzaya Marchand in Adansonia 8: 64 (1867)
  • Strania Noronha in Verh. Batav. Genootsch. Kunsten 5(4): 4 (1790), nom. nud.

Izvori

  1. Kew Pristupljeno 17. ožujka 2020.
  2. a b c d e f Burseraceae, pristupljeno 17. lipnja 2026.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.