Tim Börton

Tim Börton
ing. Tim Burton
Doğum adı Timothy Walter Burton
Doğum tarixi 25 avqust 1958(1958-08-25)[1][2][…] (67 yaş)
Doğum yeri
Partnyorları
Fəaliyyəti kinorejissor, ssenarist, film prodüseri, yazıçı, dizayner, animasiyaçı, aktyor, şair, rejissor
Fəaliyyət illəri 1971-ci ildən
Təhsili
  • Kaliforniya İncəsənət İnstitutu[d] (1981-ci ilədək)
Mükafatları "İncəsənət və ədəbiyyat" ordeninin zabit dərəcəsi — 2016
Golden Globe Award for Best Motion Picture – Musical or Comedy — 2008
IMDb ID0000318
{{{imzanın izahı}}}
timburton.com
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Tim Börton (ing. Tim Burton; 25 avqust 1958[1][2][…], Berbank, Kaliforniya[3]) — amerikalı film rejissoru, prodüser və yazıçıdır. O, özünəməxsus, qaranlıq və gotik üslubu ilə tanınır və çox vaxt fövqəltəbii, fantastik və qrotesk mövzuları əhatə edən filmlər çəkir. Börtonun filmləri qeyri-adi vizual estetikası və təkrarsız xarakterləri ilə seçilir. Onun məşhur filmlərinə Bitlcus (1988), Edvard Əlləri-Qayçı (1990), Miladdan əvvəl kabus (1993), Betmen (1989) və Gəlinin meyidi (2005) daxildir.[4]

Börton tez-tez aktyor Conni Depp və aktrisa Helena Bonem Karter ilə işləyib və musiqiçi Denni Elfman ilə uzunmüddətli əməkdaşlıq edib. O, həm canlı aksiyon filmləri, həm də stop-motion animasiya filmləri sahəsində uğurlar əldə edib.[5]

Tim Börtonun yaradıcılığı, qaranlıq mövzuları və çox vaxt kədərli, amma eyni zamanda komik yanaşmaları ilə digər həmkarlarından seçilir.

Həyatı

Tim Börton 25 avqust 1958-ci ildə Kaliforniyanın Burbank şəhərində anadan olub. Uşaqlıqdan o, fərqli və bənzərsiz yaradıcılıq üslubu ilə seçilirdi. Çox vaxt tək qalmağı və öz təsəvvür dünyasına qapılmağı sevirdi. Kiçik yaşlarından qorxu filmlərinə və gotik mövzulara marağı var idi, bu da onun gələcək karyerasına təsir etdi.

Təhsili və karyerasının başlanğıcı

Börton orta məktəbi bitirdikdən sonra Kaliforniya İncəsənət İnstitutuna daxil olub və orada animasiya təhsili alıb. Daha sonra, 1979-cu ildə Disney üçün animator kimi işləməyə başladı. Lakin Börtonun tərzi Disneyin adi ailəvi üslubuna uyğun gəlmirdi. Buna baxmayaraq, o, qısa metrajlı filmlər üzərində işləməyə başladı və Vinsent (1982) adlı qısa animasiya filmi ilə diqqət çəkməyi bacardı. Bu film məşhur aktyor və rejissor Vinsent Praysa hörmət olaraq hazırlanmışdı və Börtonun yaradıcılığının ilk ciddi göstəricisi idi.[6]

Fəaliyyəti

1985-ci ildə Börton öz ilk tammetrajlı Pi-Vinin Böyük Macərası filmini çəkdi. Film böyük uğur qazandı və onun adını geniş auditoriyaya tanıtdı. 1988-ci ildə çəkdiyi Bitlcus filmi isə qaranlıq yumoru və fövqəltəbii elementləri ilə daha da böyük uğur qazandı və Börtonu məşhur rejissorlar sırasına daxil etdi. Növbəti il Börton Betmen (1989) filmini çəkdi, bu da böyük komiks filmləri janrında yeni dövr açdı və dünya üzrə çox uğurlu oldu.[7]

1990-cı illərdə Börton Edvard Əlləri-Qayçı kimi şəxsi və emosional filmlər yaratmağa başladı. Bu film həm tənqidçilər, həm də tamaşaçılar tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılandı. Conni Depp ilə ilk əməkdaşlığı da bu filmlə başladı və bu əməkdaşlıq illər boyu davam etdi.[8][9]

Yaradıcılıq üslubu

Börtonun filmlərində qaranlıq, bəzən qrotesk və fantaziya ilə dolu dünyalar üstünlük təşkil edir. O, çox vaxt xarici görünüşcə qəribə, amma ürəkdən saf və qəlbi böyük qəhrəmanları işıqlandırır. Onun vizual üslubu, qəribə hekayə xətləri və fərqli xarakterlər yaratmaq bacarığı ilə tanınır.[10][11]

Şəxsi həyatı

Tim Börton bir neçə il aktrisa Helena Bonem Karter ilə münasibətdə olub və onların iki övladı var. Onlar bir çox filmdə birlikdə çalışıblar və uzun müddət əməkdaşlıq ediblər.

2023-cü ilin iyun ayında aktrisa, model Monika Belluççi ilə münasibətdə olduqlarını açıqladılar.

İstinadlar

  1. 1 2 RKDartists (nid.).
  2. 1 2 Tim BURTON // NooSFere (fr.). 1999.
  3. 1 2 Burton, Timothy (Tim) William // Who's Who in Animated Cartoon (ing.): An International Guide to Film and Television's Award-Winning and Legendary Animators. NY: Hal Leonard, 2006. ISBN 978-1-55783-671-7
  4. Magliozzi, Ronald S.; He, Jenny. Tim Burton (ingilis). The Museum of Modern Art. 2009. ISBN 9780870707605.
  5. Alison McMahan (2005). "The Films of Tim Burton: Animating Live Action in Contemporary Hollywood". p.27. Continuum International Publishing Group, 2005
  6. "Tim Burton's early movies (1971–1986)". The Tim Burton Collective. yanvar 10, 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: noyabr 30, 2009.
  7. Erikson, Ashley. "Christian Perez Shares Exclusive Look at Tim Burton's Childhood Burbank Home in Honor of Tim Burton Day". My Burbank. 20 sentyabr 2023. 16 dekabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 oktyabr 2024.
  8. Morgenstern, Joe. "Tim Burton, Batman and The Joker". The New York Times. 9 aprel 1989. 1 dekabr 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 mart 2010.
  9. Gray, Sadie. "Tim+Burton". The Times. London. İstifadə tarixi: 25 may 2010.[ölü keçid]
  10. "The World of Tim Burton". 23 sentyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 oktyabr 2024.
  11. "'Burtonesque': The Dark And Twisted Influences Behind Tim Burton's Visual Style". 8 iyun 2020. 8 sentyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 oktyabr 2024.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.